✳️ انواع (ی) در دستور زبان فارسی

در دستور زبان فارسی حرف «ی» انواع مختلفی دارد که به برخی از پرکاربردترین آن ها اشاره می شود:

❇️ پسوند نسبت که خود برمعانی متفاوتی دلالت می کند. مانند:

نسبت به مکان. مانند: شیرازی٬ اصفهانی و ...

نسبت به چیز. مانند:ارغوانی٬پرنیانی٬زعفرانی و ...

نسبت به شخص. مانند: محمدی, ابراهیمی, سجادی و ...

نکته:

این حرف با اضافه شدن به کلمات غیر فارسی معمولا به صورت «وی» در می آید

مانند: علوی(منسوب به علی) عیسوی(منسوب به عیسی) همچنین است کلماتی چون: موسوی٬ رضوی٬ نبوی و ...

توجه:
گاه به اشتباه کلمه ی «گنجه» بر اساس قاعده ای که گفته شد٬ به صورت «گنجوی» تلفظ می شود و مثلاً می گویند نظامی گنجوی. این درحالی است که کلمه کاملاً فارسی است و قاعده ی مذکور درمورد آن صدق نمی کند.

پسوند شغلی. مانند: کبابی٬ کله پزی٬ سمساری و...

پسوند دارندگی: نامی (نامور) ٬ هنری(هنرمند)

پسوند مفعولی: زندانی(به زندان انداخته شده) ٬ نهانی( پنهان شده)

❇️ ی لیاقت: به آخر مصدر افزوده شده و صفت لیاقت می سازد.

مانند: دیدنی٬ رفتنی٬ خواندنی٬مردنی و...

❇️ ی نکره. به آخر کلمه افزوده می شود. مانند:«پادشاهی به کشتن اسیری اشارت کرد»

❇️ شناسه فعل دوم شخص مفرد ماضی و مضارع.مانند: دیدی٬ خواندی٬ می نویسی و...

❇️ ی وحدت.(بر یک نفر یا یک چیز یا مقدار دلالت دارد) مانند:نصیحتی کنمت یعنی یک نصیحت

یا مثلا پسته کیلویی(؟!) یعنی هر یک کیلو ...

❇️ ی حاصل مصدری (معنای مصدری می دهد) . مانند:مردی نبود فتاده را پای زدن (یعنی مرد بودن آن نیست که ...)

مسلمانی (مسلمان بودن) مطربی(مطرب بودن)

❇️ دکتر الیاس پور

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan