ایران را بی سامانی و پریشانی گرفته، روس از یک سو می کشد، انگلیس از یک سو، ترکیه هم سری تو سرها در می آورد. [دولت بسی مقروض است.] گمرکات وثيقه ی قرض است. خزانه خالی است و دولت محتاج پول. بودجه تنظیمی در کار نیست...

بالمقاطعه ی حکام پیشکش به شاه، و سهمی به صدور، و مبلغی به اجزای دربار و صدراعظم میدهند و میروند به بخت و اقبال، یا قوه تعدی که چه وصول کنند. به انواع اسامی از رعیت پول نقد و جنس گرفته میشود.

از مردم آن که در شمال است خودش را به روس بسته، آن که در جنوب است به انگلیس، وزرا چشمشان به دهان سفارتین است. اکثر علمای تهران سر به سفارتی سپرده اند، به روس کمتر، به انگلیس بیشتر.

مردم بازاری که خارج از این بازی هستند خشم آلوده منتظر دست غیب اند. شاه مریض است و گرفتار به درد خود. رجال دولت همه در فکر منفعت. فکری که در هیچ کله ای نیست فکر مملکت است. اگر چند نفری هم در این فکرند، مغلوب اکثریت اند. مردم چیزهایی شنیده اند و آرزوهایی در  دل دارند. بمبی در سینه ها مخفی است تا کی بترکد.

مخبر السلطنه، در وصفِ وضع ایران در ابتدای انقلاب مشروطه
#دوران_سیاه_قاجاریه

@PN_KFP