📌چند نکته گذرا به مناسبت عاشورا

* جز چند اثر هیچ کار آکادمیک و پژوهشی قابل عرضه و توجهی در باره اصل رویداد کربلا به زبانهای غربی من نیافتم.
* پیامدهای سیاسی تاریخی ماجرای کربلا بویژه در اسلام معاصر جذاب‌تر و مهم‌تر از پرداختن به اصل رویداد بوده است که بنظر من پرداختن به آن بسیار مهم و حیاتی است.
* نوآوری‌ها و بازخوانی انتقادی این رویداد بر پایه ضدروایت یا خوانش‌های "مقبول" و مستندِ جایگزین در غرب، اندک و تقریبا نایافتنی است.
* بنظر می‌رسد شیعیان شبه‌قاره سهم بیشتری در انتشار ادبیات جهانی کربلا داشته‌اند.
* تفسیر رویداد حسینی بشدت در معرض بدفهمی، سوءاستفاده و تحریف به‌ویژه در فضای سیاسی امروز است.
* تفکیک داستان کربلا به عنوان موتور محرکه پتانسیل از اسلام سیاسی ممکن نیست و همین، تهدیدِ خوانش اخلاقی انست.
* جنبه‌های اخلاقی و انسانی الهام‌بخش این رویداد غم‌انگیز بشدت مهجور و غریب و قربانی تصرف طبقاتی و صنفی شده است .
* ظرفیت آیینی و مناسکی عاشورا نسبت به سایر ابعاد در اوج و بنابراین خطر تجاری‌سازی (به‌مفهوم عام)، نمایه‌پردازی و تولیت‌بازی در ان بسیار بالاست.
* ماجرای عاشورا مهم‌تر از آنست که بتوان آن را به حاشیه راند، ندیده گرفت، تخفیف یا دستمایه برخی لودگی‌های شبه سیاسی کرد (کاری که امروز به ویژه از سوی برخی هم‌وطنان می‌شود).
* ابعاد مهم باطنی عاشورا از جمله زوایای مهجور و مغفول این رویداد است. ورود در این حوزه ظرائف، عوارض و صلاحیت‌های خاص خود را دارد و نمی‌تواند به سود روایت تاریخی تصرف شود، بنابراین عمومیت آن، انزوای آنست.
* راه شناسایی عاشورا از بازخوانی و تنوع روزآمد روایت‌های آن می‌گذرد و خطر لفاظی، وراقی، سندبازی و حسین‌نمایی و یزیدخویی هم درست در همین روزنه لانه کرده است.
* بهترین راه نزدیکی به ساحت اخلاقی و میراث انسانی کربلا، شناسایی راویان آن به ویژه راویان مسلح معاصر است. شیوه زندگی، رفتار شخصی، ملکات و پیشینه آدمها و تعهد اخلاقی جریانها خط تمیز میان کسبه فرومایه و فرزندان معنوی و حقیقی حسین‌ابن‌علی است. در این راه هرچه راوی به پول، عنوان، رسانه، سند، و لفاظی مسلح‌تر است، خطرناک‌تر است.

رضا بهشتی‌معز
فیسبوک نگارنده



#فرهیختگان ندای آگاهی