⭕️جنگ افغانستان تا نقطه پایان راهی دراز در پیش دارد
📌چرا طالبان حاضرند برای آرمانشان جان بدهند، اما سربازان دولتی یا میگریزند یا تسلیم میشوند؟
♦️در هفتهای که گذشت شاهد ورود گسترده طالبان در شمال افغانستان و تصرف مناطقی بودم که نخست در سال ۲۰۰۱، در آغاز جنگهای حمایت شده از طرف آمریکا، از آن دیدار کرده بودم. چند ماه پس از آغاز درگیریها، جنگجویان طالب پل اصلی میان تاجیکستان و آمودریا را که از میان سلسله کوههایی صعب میگذرد، تصرف کردند.
هفته گذشته، آخرین فرمانده پایگاه هوایی عظیم بگرام در شمال کابل، آن پایگاه را که زمانی مقر ۱۰۰ هزار سرباز آمریکایی بود، در نیمههای شب بدون اطلاع جانشین افغانش ترک کرد. او میگوید تا دو ساعت پس از تکمیل عملیات تخلیه از آن اقدام بیخبر بوده است.
عاجلترین عامل ضربه به نیروهای دولتی افغانستان، بیانیه رئیس جمهوری بایدن در روز ۱۴ آوریل بود دایر بر آن که آخرین واحدهای ارتش آمریکا تا روز ۱۱سپتامبر از خاک افغانستان خارج خواهند شد. اما شکایت فرماندهان آمریکایی و بریتانیایی از آن که در اعمال این تصمیم بیش از حد تعجیل شده است و آنان فرصت آماده کردن نیروهای امنیتی افغان را برای اتکا به خود نداشتهاند، بیپایه است، زیرا آنها دو دهه در انجام این امر قصور کردند.
با پایان گرفتن دخالت نظامی غرب، جای آن است که علل این درهمریختگی را جویا شویم. چرا بسیاری از نیروهای طالبان حاضرند برای آرمانشان جان بدهند، اما سربازان دولتی یا میگریزند یا تسلیم میشوند؟ چرا دولت کابل تا این حد فاسد و بی اثر است؟ بر سر ۲.۳ تریلیون دلار آمریکا چه آمد که تلاشهایش برای پیروزی در کشوری که همچنان عمیقا فقیر است، شکست خورد؟
فرای آن، چرا آنچه ۲۰ سال پیش به عنوان یک پیروزی قاطع از طرف نیروهای ضدطالبان تحتالحمایه آمریکا عنوان شد، به چنین شرایط دشواری انجامید؟
یک پاسخ آن این است که افغانستان نیز مانند لبنان، سوریه و عراق، کشوری است که واژه «قاطع» را هرگز نباید در مورد پیروزی یا شکست ارتش آن بهکار برد. برنده و بازندهای وجود ندارد، زیرا عوامل دخیل در آن، چه در داخل و چه خارج، بسیارند که نمیتوانند شکست را تحمل کنند یا شاهد پیروزی دشمن باشند.
تحلیلهای سادهانگارانه و مقایسه اوضاع با ویتنام سال ۱۹۷۵، گمراه کننده است. طالبان به هیچوجه از قدرت نظامی ارتش ویتنام شمالی برخوردار نیستند. افزون بر این، جامعه افغانستان ترکیبی از اقوام، قبایل، و مناطق مختلف است که طالبان، بهرغم آنچه برای دولت مرکزی رخ دهد، حکومت بر آن را دشوار خواهند یافت.
ازهمگسیختگی ارتش و نیروهای امنیتی-دولتی أفغانستان، حمله طالبان را که اغلب با مقاومت چندانی روبهرو نمیشود، تسریع کرده است و به آنها امکان داده تا اراضی چشمگیری را تصرف کنند. عامل چنین تغییر فوقالعادهای در بخت صحنه جنگ در أفغانستان، بنا به سنت تاریخی افرادی هستند که تعهدشان به سرعت به سود طرف برنده تغییر جهت میدهد. خانوادههای افغان مردان جوانشان را به عنوان نوعی بیمه، هم به نیروهای طالبان و هم واحدهای دولتی، اعزام میکنند. شهرها و روستاها برای اجتناب از اقدامات تلافیجویانه، به سرعت تسلیم میشوند و مقاومت بیش از حد، به قتلعام میانجامد.
این الگو در سال ۲۰۰۱ هم تکرار شد. در حالی که واشنگتن و متحدان محلیاش کوس پیروزی آسان خود را بر طالبان میزدند، جنگجویان طالب سالم به روستاهای خود بازمیگشتند، یا در انتظار روزهای بهتر به پاکستان میرفتند. این «روزهای بهتر»، چهار یا پنج سال بعد فرا رسید؛ زمانی که اعتبار عملکرد دولت افغانستان به اندازه کافی فروکاسته بود.
نقطه قدرت طالبان، حمایت مداوم پاکستان، قدرتی هستهای با ارتشی نیرومند، از آنان بوده است. پاکستان با ۲۱۶ میلیون جمعیت، دارای یک مرز دوهزار و پانصد کیلومتری با افغانستان است. ایالات متحده و بریتانیا هرگز بهدرستی درک نکردند که بدون آمادگی برای رویارویی با پاکستان، قادر به پیروزی در افغانستان نخواهند بود.
بیشتر بخوانید...
📝دیدگاهی از پاتریک کوربن