✍️غذای بومی ، غذای جهانی
📌واژه امنیت غذایی تنها یک واژه و مفهوم نیست بلکه زندگی انسانی، حیات جانوری، گیاهی و محیط زیست را تحت تاثیر قرار می¬دهد. دسترسی به غذای کافی و سالم، گرسنگی را کاهش و سلامتی را برای انسان به ارمغان می¬آورد، یعنی امید به اینکه حدود ۸۲۱ میلیون نفر گرسنه در جهان دیگر گرسنه نباشند ،تقریباً از هر ۹ نفر یک نفر از نظر تغذیه در جهان که با مشکل روبهرو هستند، از مشکل رها می¬شوند(فائو، گزارش امنیت غذایی سال 2018).
📌تقاضای جهانی غذا تا سال 2050 حدود 70 درصد افزایش یابد و برای کشورهای در حال توسعه تقریباً دو برابر خواهد شد. با فرض اینکه جهانی بدون تغییر آب و هوایی داشته باشیم ، برای تامین تقاضای جهانی برای غذا ، مقدار آب برداشت شده توسط کشاورزی بایستی 11 درصد افزایش یابد، یعنی فشار بر مصرف بیشتر آب. این درحالی است که تغییرات آب و هوایی همانند خشکسالی و کاهش بارندگی، محدودیت منابع آبی را بر جهان تحمیل نموده است.
📌با این چالشها و موانع موجود و پیش رو، برای تامین غذای جهانی چه باید کرد؟ امنیت غذایی را چگونه می¬توان در افق زمانی مشخص(کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت) صیانت و حمایت کرد به طوری که به منابع طبیعی، پایه و محیط زیست کمترین هزینه وارد شود؟ به نظر میرسد چارهی جز این نداریم که به سمت رویکردهای جدید برای تامین غذای مردم باشیم. اولین گام در این خصوص تدوین استراتژی تامین امنیت غذایی است که در آن به رویکردهای جدید و تجربه شده تغذیه در جهان و بومی منطقه و کشور توجه شود. در این خصوص یکی از این رویکردهای جهانی برای مبارزه با گرسنگی و تامین امنیت غذایی دوستدار طبیعت، کاهش ضایعات و هدرفت غذا است.
📌اگر بتوان یک سوم از مواد غذایی تولید شده در جهان که تقریباً 1.3 میلیارد تن بوده و هدررفت مواد غذایی است، به چرخه مصرف برگردد میتوان بخشی از غذای 795 میلیون نفر در جهان که غذای کافی ندارند را تامین نمود. در کشور ایران نیز ضایعات و هدرفت غذا وجود دارد به طوری که برآورد فائو نشان میدهد در حدود 35 میلیون تن غذا در سال دور ریخته میشود که این رقم معادل غذای 15 میلیون نفر است. آیا نمی شود هدررفت غذا را مدیریت کرد؟
📌توجه به غذاهای جدید و بومی در سبد غذایی مردم از جمله راهکارهای کاهش گرسنگی در جهان است. در این میان تغذیه با حشرات (Entomophagy) آنتوموفیژی مطرح است. تغذیه با حشرات در بسیاری از کشورهای جهان انجام می شود اما در مناطقی از آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین شدت بیشتری دارد. حشرات در رژیمهای غذایی تقریباً 2 میلیارد نفر از جمعیت جهان حضور دارند و همواره بخشی از رژیمهای غذایی آنان بوده با این حال، اخیرا به آن توجه زیادی شده است به طوری که توجه رسانهها، موسسات تحقیقاتی ، سرآشپزها ،صنایع غذایی ، قانون گذاران و آژانسهایی که با غذا و خوراک سروکار دارند را به خود جلب نموده است. به طوری که در فائو برنامه حشرات خوراکی به عنوان پتانسیلی برای تغذیه مردم به آن توجه شده است.
📌مواد غذایی بومی و سنتی که در سرتاسر جهان مرسوم بوده شاید بتواند جایگزین غذایی ارزان قیمت برای افرادی که درآمد کافی برای تهیه غذا ندارند، باشد، مواد غذایی همانند ارزن و سورگم از این قبیل مواد غذایی هستند. بررسی و تحقیق در خصوص مواد غذایی که بتواند بهبود تغذیه مردم و مصرف بهینه آب را هدف قرار دهد از جمله راهکارهای تامین امنیت غذایی برای مردم است. در این میان به منظور تامین خوراک دام نیز می¬توان به خوراک جایگزین که آب بری کم و عملکرد بالا دارد، توجه کرد و این نوع کشت ها را رواج داد. به عنوان نمونه کشت تریتیکاله به منظور تامین علوفه مورد نیاز دام، می تواند به عنوان یک جایگزین مناسب باشد.
📌تامین امنیت غذایی پایدار برای کشور نیازمند تحقیق، مطالعه، آموزش و ترویج است و همه این موارد نیازمند تامین بودجه، تسهیل در ارتباطات محققان داخلی با خارجی، بکارگیری شیوهها و روشهای مناسب آموزش و ترویج به همراه مدیریت کارآمد و هوشمند بخش تحقیقاتی کاربردی و اجرایی است. تامین غذای سالم و ارزان قیمت برای مردم کشور، وظیفه حکمرانی خوب است و تا حکمرانی خوب حاکم نشود نمیتوان انتظار کاهش گرسنگی و سو تغذیه را داشت .
منتشر شده :مجله آینده نگر ، شماره 92 ، بهمن 1398
🌸 برای مطالعه ادامه مقاله لطفا مطلب پیوست را ملاحظه کرده و یا به وب سایت نویسنده مطلب مراجعه فرمایید:
🌸http://chawosh.org🌸Telegram