👳♂️پایان خط:
رویای نئوم عربستان به دیوار مستحکم فیزیک خوردفایننشیال تایمز
ترجمه و خلاصه نویسی: #فاطمه_لطفی
قرار بود Line یک شهر خطی وسیع و شیشهای باشد در عربستان. بزرگترین کشتیهای کروز جهان از دروازهای به بلندی شارد لندن بر فراز بندری در آبهای عمیق که از دل بیابان تراشیده شده، عبور میکردند. ساختمانی ۳۰ طبقه از شیشه و فولاد، چون لوستری، از طاق آویزان میشد: رویایی علمی تخیلی که یک کارگردان هالیوودی خلقش کرده بود به نام محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی.
همان موقع هم گفته بودند که فیزیک با این ایده کنار نمیآید. و نیامد.
معماری به طارق قدومی، مدیر اجرایی «لاین»، گفته بود: ساختمان ۳۰ طبقه وارونه از پلی که صدها متر در هوا معلق است؟ خبر دارید که زمین میچرخد؟ و این برج تاب میخورد؟ این لوستر معلق مانند یک آونگ حرکت میکند، سرعت میگیرد و در نهایت به اسکلهی زیرین سقوط میکند.
یا یک سوال ساده: وقتی سیفون توالت را میکشید، مواد رو پایین سرازیر میشوند، درست است؟ و جواب قدومی چه بود؟ «این مشکل را حل کردهایم. صدها واگن رفت و برگشت خواهیم داشت که فاضلاب را از طریق پلهای جمعشونده جمعآوری میکنند.»
محمد بن سلمان امیدوار بود زندگی در عربستان و فراتر از آن را از نو تعریف کند آن هم با سازهای شیشهای به ارتفاع ۵۰۰ متر که ۱۷۰ کیلومتر در میان شنهای صحرای سوزان امتداد دارد و برای اسکان ۹ میلیون نفر طراحی شده: شهری در میان دیواری بلندتر از ساختمان امپایر استیت.
اما لاین به دیوار مستحکم واقعیت فیزیک برخورد کرد: با پیشرفت طرحها معماران خودِ «خط» (لاین) مردد شدند که آیا این سازه میتواند آنطور که تصور میشد ساخته شود یا خیر. هزینهها افزایش یافت، جدول زمانی به تعویق افتاد و سرمایهگذاری خارجی که ریاض روی آن حساب کرده بود، محقق نشد.
امروز با حداقل ۵۰ میلیارد دلار هزینه، بیابانی پر از ستون بر جا مانده با گودالهایی عمیق امتداد یافته در سراسر چشمانداز. اما چون قرار نیست محمدبنسلمان عقببنشید پروژه The Line همچنان «یک اولویت استراتژیک» است که در نهایت «با تغییر شیوه زندگی مردم، طرحی جدید برای بشریت ارائه میدهد».
هرچند بخش عمدهای از The Line هنوز از نظر فنی قابل ساخت است، اما چه کسی آماده پرداخت هزینه آن است؟
کار ساخت و ساز در سراسر نئوم کند شده، و پیست اسکی صحرایی تروینا، محل برگزاری بازیهای زمستانی آسیایی ۲۰۲۹، یکی از معدود مکانهایی است که هنوز با سرعت در حال پیشرفت است.
اما یکی از کارمندان سابق شرکت نئوم، سازنده شهر نئوم که لاین بخشی از آن است، گفته که همه میدانند که این پروژه کار نخواهد کرد. اکنون فقط مسئله این است که به آرامی بن سلمان را ناامید کنیم.
ایده لاین از خود شاهزاده بود. طرح اولیه را که شرکت معماری مورفوسیس لسآنجلس داده بود نواری بود تنها به عرض ۲ کیلومتر امتداد یافته از دریا تا کوهها که توسط راهآهن به هم متصل میشدند: طرحی معقول و سنتی.
اما در اواخر سال ۲۰۲۰، بنسلمان دستورالعملهای جدیدی صادر کرد. او در مستند دیسکاوری توضیح داد: «من به تیم طراح گفتم اگر آن ۲ کیلومتر را برداریم و تبدیلش کنیم به دو برج. چطور است؟ من میخواهم این خط پیوسته و آینهای باشد».
هشدارهای طراحان مهندسان در بنسلمان کارگر نیفتاد: تامین این همه فولاد و سیمانی که بخش زیادی از عرضه جهانی را مصرف میکند؛ و ایجاد سیستم گردش آب در یک بندر عمیق مصنوعی چطور باید انجام میشد؟ برای ساخت بتن برای ۲۰ ماژول اول، پیمانکاران هر سال به سیمانی نیاز دارند که بیشتر از تولید سالانه فرانسه خواهد بود.
هر ماژول ۸۰۰ متری، به حدود ۳.۵ میلیون تن فولاد سازهای، ۵.۵ میلیون متر مکعب بتن و ۳.۵ میلیون تن فولاد تقویتکننده نیاز دارد. سالانه حدود ۶۰ درصد از تولید جهانی فولاد سبز لازم است.
هیچ چیز شبیه به این قبلا هرگز امتحان نشده بود، و اعضای تیم نئوم طوری رفتار میکنند که انگار مانع اصلی آنها «تفکر متعارف» است.
آنتونی ویوس، مدیر ارشد توسعه شهری نئوم در آن زمان، به دیسکاوری گفته بود: «یک روز با دو فیزیکدان کوانتومی، درباره نئوم گفتوگو میکردم که یکی از آنها به من گفت: شاید حالا دوران، دورانِ شاعران باشد. ما به شاعران هم نیاز داریم»!
🇸🇦Ellinne