معنای روزه حقیقی «معنی روزه، غایب گشتن است از دیدار خلق به دیدار حق، و به این، روزه سِرّ میخواهد نه روزه ظاهر. چه روزه در وضع بغت امساک است که چون ظاهر را از شهوت و مراد بازداری به حکم شریعت روزهدار باشی، و چون باطن را از هوای نفس و خلق بازداری روزهدارباشی به حقیقت؛ و نیز سرّی است میان بنده و میان حق و بر این حجت از قرآن است در قصه مریم که گفت:من با خدا نذر کردهام که روزه دارم و با هیچ آدمی سخن نگویم؛ و روزه را خویش بازایستادن میدانست از صحبت خلق. روزه تنها ناخوردن نَبُوَد لکن ظاهر و باطن خویش روزهدار گردانیده بود؛ زبانش نیز روزهدار بود که از خلق بریده بود و به ذکر خدا مشغول گشته و دلیل، قول پیغمبر است (ص) که گوید: روزه سپری است. یعنی حجاب است از هر چه دون خداست. گروهی گفتهاند که غرض از سپر، غیبت کردن و دروغ گفتن و محال اندیشیدن است. گروهی گفتند: سپر گردد از آتش دوزخ؛ و گروهی گفتهاند سپر گردد دل بنده را از هر چه جز حق است تا ایشان را نبینند.»