✳️ انتظارمان از شعر چه باید باشد؟
❇️ حتما بارها از خودتان پرسیده‌اید که
بالاخره شعر هنر است یا علم ؟ اگر هنر است پس این همه قاعده و قانون را کجای دلمان بگذاریم و اگر علم است دیگر چه هنری؟ چه انتظار بیهوده‌ای است که بابت خلاقیت و نوگویی و نوجویی از آن داریم؟
◀️ واقعا دنبال چه می‌گردیم. این همه ادیب و منتقد برای چه؟ چه انتظاری از شعر داریم؟ واقعا شعر کجای این قصه است؟
زمان‌های گذشته اگر از کسی می‌پرسیدی که شعر چیست بی‌تردیدی به موزون و مقفا بودن آن اشاره می‌کرد.
بعدتر گفتند کلامیست مخیل و مقفا
و عنصر تخییل به تعریف اضافه شد.
به مرور تعریف مدام و مدام تغییر کرد.
تفاوت‌های نظم و شعر مورد بحث قرار گرفت. از آنِ شعری گفتند . از کوشش و جوشش و الهام و تلاش برای ساخت گفتند و گفتند و گفتند .
این تغییر تعاریف تا بدانجا رسید که امروز برسیم به تعریف اسماعیل خویی:
« شعر، همانا گره‌خوردگی ی عاطفی ی اندیشه و خیال است در زبانی فشرده و آهنگین » .
و تعریفی قرین آن از دکتر کدکنی :
«شعر گره خوردگی عاطفه و تخیل است که در زبانی آهنگین شکل گرفته است.»
◀️ این تغییر تعاریف به چه اشاره می‌کنند؟
می‌فهمیم که نگاه به شعر و تعریف آن درگذر زمان رو به تحول و تکامل است.
با این همه سوال اصلی هنوز پا بر جاست. شعر واقعا چیست و آنچه به ما برای رسیدن به شعر حقیقی کمک می‌کند چیست ؟
بیایید با هم و تا آنجا که می‌توانیم ماهیت شعر را بررسی کنیم .
امروز در نگاه‌های متفاوت به شعر می‌بینیم که :
دوستانی فرم‌گرا هستند
دوستانی معناگرا
دوستانی آرایه‌یاب و آرایه‌محور در شعر عمل می‌کنند.
دوستانی طرفدار سهل نویسی هستند و
دوستانی طرفدار پیچیده‌گویی
و این سوال در ذهنمان شکل می‌گیرد. شعر کدامیک از اینهاست؟ به کدام راه باید رفت؟
تمام کسانی که در هر کدام از این وادی‌ها سیر می‌کنند شعر می‌گویند؟
موفقند؟
آیا اگر شعری در وادی پیچیده‌گویی بیابیم در وادی سهل نویسی شعری نخواهیم یافت؟ و یا بالعکس.
شعری که آرایه‌مند نباشد شعر نیست؟
محتوایی شاعرانه بدون فرم می‌شود؟ شناخت فرم و رعایت تمام موازینش شعر می‌سازد؟
همه‌ی این‌ها را گفتم تا بدینجا برسیم و بتوانم بگویم: آری قواعد و چهارچوب‌ها هنر نمی‌سازند بلکه با آنها هنر را بررسی و تعریف می‌کنیم.
هنر و شعر فراتر از تمام تعاریف و قواعد وجود دارند . ماهیت شعر در آرایه‌ها و مولفه‌های شعر ساز خلاصه نمی‌شود و بسی فراتر از آنهاست.
مثال انسان و انسان شبیه‌سازی شده را به یاد بیاوریم می‌فهمیم :
ماهیت انسان چیزی است که در شبیه سازی شده‌ی او نیست.
اما تمام این حرفها و تحلیل‌ها به چه معنیست؟ گور پدر هر چه قاعده و اسلوب؟
خیر بدون شک خیر .
یعنی یادمان باشد قاعده و اسلوب‌ها و فراگیریشان مصالح جاده سازیند و مقصد و هدف نیستند.
یعنی یادمان باشد دنبال خود شعر باشیم و اسیر حواشی نشویم.
یعنی از تجربه و علم کمک بگیریم تا به کنه و ماهیت شعر و هنر برسیم و لاغیر.
◀️ سخن آخر اینکه :
کاش یادمان بماند شعر روح زندگیست . روح انسانیت است . روح ماست . قالبش قلبی است .دنبال قالب قلابی برایش نباشیم .
همین و همین و همین .
❇️ فرشته سمیاری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ حتما بارها از خودتان پرسیده‌اید که
بالاخره شعر هنر است یا علم ؟ اگر هنر است پس این همه قاعده و قانون را کجای دلمان بگذاریم و اگر علم است دیگر چه هنری؟ چه انتظار بیهوده‌ای است که بابت خلاقیت و نوگویی و نوجویی از آن داریم؟
◀️ واقعا دنبال چه می‌گردیم. این همه ادیب و منتقد برای چه؟ چه انتظاری از شعر داریم؟ واقعا شعر کجای این قصه است؟
زمان‌های گذشته اگر از کسی می‌پرسیدی که شعر چیست بی‌تردیدی به موزون و مقفا بودن آن اشاره می‌کرد.
بعدتر گفتند کلامیست مخیل و مقفا
و عنصر تخییل به تعریف اضافه شد.
به مرور تعریف مدام و مدام تغییر کرد.
تفاوت‌های نظم و شعر مورد بحث قرار گرفت. از آنِ شعری گفتند . از کوشش و جوشش و الهام و تلاش برای ساخت گفتند و گفتند و گفتند .
این تغییر تعاریف تا بدانجا رسید که امروز برسیم به تعریف اسماعیل خویی:
« شعر، همانا گره‌خوردگی ی عاطفی ی اندیشه و خیال است در زبانی فشرده و آهنگین » .
و تعریفی قرین آن از دکتر کدکنی :
«شعر گره خوردگی عاطفه و تخیل است که در زبانی آهنگین شکل گرفته است.»
◀️ این تغییر تعاریف به چه اشاره می‌کنند؟
می‌فهمیم که نگاه به شعر و تعریف آن درگذر زمان رو به تحول و تکامل است.
با این همه سوال اصلی هنوز پا بر جاست. شعر واقعا چیست و آنچه به ما برای رسیدن به شعر حقیقی کمک می‌کند چیست ؟
بیایید با هم و تا آنجا که می‌توانیم ماهیت شعر را بررسی کنیم .
امروز در نگاه‌های متفاوت به شعر می‌بینیم که :
دوستانی فرم‌گرا هستند
دوستانی معناگرا
دوستانی آرایه‌یاب و آرایه‌محور در شعر عمل می‌کنند.
دوستانی طرفدار سهل نویسی هستند و
دوستانی طرفدار پیچیده‌گویی
و این سوال در ذهنمان شکل می‌گیرد. شعر کدامیک از اینهاست؟ به کدام راه باید رفت؟
تمام کسانی که در هر کدام از این وادی‌ها سیر می‌کنند شعر می‌گویند؟
موفقند؟
آیا اگر شعری در وادی پیچیده‌گویی بیابیم در وادی سهل نویسی شعری نخواهیم یافت؟ و یا بالعکس.
شعری که آرایه‌مند نباشد شعر نیست؟
محتوایی شاعرانه بدون فرم می‌شود؟ شناخت فرم و رعایت تمام موازینش شعر می‌سازد؟
همه‌ی این‌ها را گفتم تا بدینجا برسیم و بتوانم بگویم: آری قواعد و چهارچوب‌ها هنر نمی‌سازند بلکه با آنها هنر را بررسی و تعریف می‌کنیم.
هنر و شعر فراتر از تمام تعاریف و قواعد وجود دارند . ماهیت شعر در آرایه‌ها و مولفه‌های شعر ساز خلاصه نمی‌شود و بسی فراتر از آنهاست.
مثال انسان و انسان شبیه‌سازی شده را به یاد بیاوریم می‌فهمیم :
ماهیت انسان چیزی است که در شبیه سازی شده‌ی او نیست.
اما تمام این حرفها و تحلیل‌ها به چه معنیست؟ گور پدر هر چه قاعده و اسلوب؟
خیر بدون شک خیر .
یعنی یادمان باشد قاعده و اسلوب‌ها و فراگیریشان مصالح جاده سازیند و مقصد و هدف نیستند.
یعنی یادمان باشد دنبال خود شعر باشیم و اسیر حواشی نشویم.
یعنی از تجربه و علم کمک بگیریم تا به کنه و ماهیت شعر و هنر برسیم و لاغیر.
◀️ سخن آخر اینکه :
کاش یادمان بماند شعر روح زندگیست . روح انسانیت است . روح ماست . قالبش قلبی است .دنبال قالب قلابی برایش نباشیم .
همین و همین و همین .
❇️ فرشته سمیاری
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment