💧سیل و کشاورزی :خسارت اقتصادی سیل چقدر است ؟
فاطمه پاسبان/عضو هیات علمی موسسه پژوهش های برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی
✍️از سیل به عنوان یکی از بلایای طبیعی نام برده می شود . بلایای طبیعی که بخشی از طبیعت محیط زیست ما انسانها را تشکیل می دهد با چنان شدتی حادث می شود که تلفات و خسارات فراوانی به همراه دارد از جمله خسارات انسانی(فوت ، بیماری ، معلولیت )، خسارات تولیدی و درآمدی و مالی، فرسایش خاک، به خطر افتادن امنیت غذایی و سلامت و بهداشت انسان و جانداران .گزارش سازمان ملل متحد تحت عنوان "هزینه انسانی بلایای مربوط به اقلیم(آب و هوا)" نشان می دهد که در 20 سال گذشته 157هزار نفر در اثر سیل فوت کرده اند. این گزارش همچنین می گوید که بین سال های 1995 و 2015، سیل ها بر 2.3 میلیارد نفر اثر داشته اند به طوری که سهم سیل از مجموع افرادی که تحت تاثیر بلایای طبیعی مربوط با آب و هوا قرار گرفته اند در حدود 56 درصد است که این رقم قابل توجهی است. در این میان خسارات اقتصادی سیل بر حسب کشور و میزان و شدت سیل متفاوت بوده است. به عنوان نمونه برای کشور تایلند در سال 2011 در حدود 40 میلیارد دلار و برای آلمان در سال 2002 در حدود 11.6 میلیارد بوده است.
✍️در ایران نیز بر اساس گزارش مرکز پژو هش های مجلس نشان می دهد گرچه تعداد سیل های دهه 80 و 90 نسبت به دهه 70 کاهش چشمگیری داشته اما نکته قابل تامل این است که شدت و قدرت سیل ها در سالهای اخیر افزایش کم سابقه ای داشته است. ایران یکی از کشورهای واقع در کمربند خشک کره زمین با مشکل کم آبی، خشکسالی های متناوب و نیز سیل های مخرب و ویرانگر مواجه بوده است.
✍️سیل های مخرب بر فعالیتهای اقتصادی هر کشوری تاثیرگذار است و بخش کشاورزی از آن مستثنی نمی باشد .در مطالعه ای که فائو در سال 2016 انجام داده است، آسیب و زیان اقتصادی ناشی از بلایای مربوط به تغییرات آب و هوا در بخش کشاورزی را محاسبه نموده است. نتایج نشان می دهد که آسیب و زیانهای اقتصادی سالانه از بلایای مربوط به تغییرات آب و هوایی(سیل، طوفان، خشکسالی) در جهان طی دوره 1980 تا 1990 در حدود 14 میلیارد دلار بوده که در دوره 2004 تا 2014 در حدود 100 میلیارد دلار شده یعنی در حدود 7 برابر شده است. در این مطالعه آمده است که بخش کشاورزی در حدود 25 درصد از کل تأثیرات مرتبط با آب و هوا را جذب کرده است. نکته قابل توجه دیگر آن است که هر فعالیت بخش کشاورزی تاثیر متفاوت از بحرانهای تغییرات اقلیم مورد مطالعه دریافت می نمایند. به عنوان نمونه محصولات زراعی در حدود 59 درصد از سیل، دام و طیور در حدود 87.6 درصد از طوفان ، ماهیگیری و شیلات در حدود 59 درصد از سیل و جنگل و جنگداری در حدود 94 درصد از طوفان آسیب و زیان می بینند .این ارقام نشان می دهد که سیل می تواند تهدیدی برای امنیت غذایی و اشتغال و درآمد بهره برداران بخش کشاورزی بوده و از طرف دیگر به دلیل کاهش تولید و درآمد به گسترش فقر کمک نماید. به عنوان مثال، خسارات تولیدی مستقیم ناشی از سیل 2010 پاکستان باعث کاهش برداشت پنبه، تولید برنج و فرآوری آن شد و در نتیجه افزایش واردات پنبه و برنج را به دنبال داشت. از مجموع 10 میلیارد زیان و خسارات وارد شده به کشور پاکستان ناشی از سیل در حدود 50 درصد در بخش کشاورزی اتفاق افتاده و رشد بخش کشاورزی پاکستان را از 3.5 درصد در سال 2009 به 0.2 درصد در سال 2010 کاهش داد و مطابق با آن تولید ناخالص ملی (GDP) از 2.8 درصد به 1.6 در سالهای مورد نظر کاهش یافت. سیل های سال 2004 باعث شد که در حدود 33.3 درصد از افراد متاثر از سیل شغل خود را از دست داده و در حدود 46.5 درصد از آنان شغل خود را تغییر داده اند و در بخش کشاورزی حدود 23.3 درصد کشاورزان درگیر با سیل بیکار شدند (Balgah, Buchenrieder & Mbue 2015).
✍️با توجه به سیل ویرانگر ابتدای سال 1398 و خسارتها و زیانهایی که متاسفانه برای هموطنانمان و کشورمان برای نسل فعلی و نسل های آتی به همراه داشته که هنوز ارزیابی دقیقی از خسارات و زیانهای مستقیم و غیر مستقیم آن نشده است ، مدیریت بلایای طبیعی برای کشور ایران نه انتخاب بلکه الزام است و توجه ناکافی به آن خسارتهای جبران ناپذیری را برای نسل فعلی و نسل های آینده به همراه خواهد داشت.
منتشر شده :مجله آینده نگر ، شماره 84 ، خرداد 1398
🌸 برای مطالعه ادامه مقاله لطفا به وب سایت نویسنده یا مطلب پیوست مراجعه فرمایید:
http://chawosh.org
فاطمه پاسبان/عضو هیات علمی موسسه پژوهش های برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی
✍️از سیل به عنوان یکی از بلایای طبیعی نام برده می شود . بلایای طبیعی که بخشی از طبیعت محیط زیست ما انسانها را تشکیل می دهد با چنان شدتی حادث می شود که تلفات و خسارات فراوانی به همراه دارد از جمله خسارات انسانی(فوت ، بیماری ، معلولیت )، خسارات تولیدی و درآمدی و مالی، فرسایش خاک، به خطر افتادن امنیت غذایی و سلامت و بهداشت انسان و جانداران .گزارش سازمان ملل متحد تحت عنوان "هزینه انسانی بلایای مربوط به اقلیم(آب و هوا)" نشان می دهد که در 20 سال گذشته 157هزار نفر در اثر سیل فوت کرده اند. این گزارش همچنین می گوید که بین سال های 1995 و 2015، سیل ها بر 2.3 میلیارد نفر اثر داشته اند به طوری که سهم سیل از مجموع افرادی که تحت تاثیر بلایای طبیعی مربوط با آب و هوا قرار گرفته اند در حدود 56 درصد است که این رقم قابل توجهی است. در این میان خسارات اقتصادی سیل بر حسب کشور و میزان و شدت سیل متفاوت بوده است. به عنوان نمونه برای کشور تایلند در سال 2011 در حدود 40 میلیارد دلار و برای آلمان در سال 2002 در حدود 11.6 میلیارد بوده است.
✍️در ایران نیز بر اساس گزارش مرکز پژو هش های مجلس نشان می دهد گرچه تعداد سیل های دهه 80 و 90 نسبت به دهه 70 کاهش چشمگیری داشته اما نکته قابل تامل این است که شدت و قدرت سیل ها در سالهای اخیر افزایش کم سابقه ای داشته است. ایران یکی از کشورهای واقع در کمربند خشک کره زمین با مشکل کم آبی، خشکسالی های متناوب و نیز سیل های مخرب و ویرانگر مواجه بوده است.
✍️سیل های مخرب بر فعالیتهای اقتصادی هر کشوری تاثیرگذار است و بخش کشاورزی از آن مستثنی نمی باشد .در مطالعه ای که فائو در سال 2016 انجام داده است، آسیب و زیان اقتصادی ناشی از بلایای مربوط به تغییرات آب و هوا در بخش کشاورزی را محاسبه نموده است. نتایج نشان می دهد که آسیب و زیانهای اقتصادی سالانه از بلایای مربوط به تغییرات آب و هوایی(سیل، طوفان، خشکسالی) در جهان طی دوره 1980 تا 1990 در حدود 14 میلیارد دلار بوده که در دوره 2004 تا 2014 در حدود 100 میلیارد دلار شده یعنی در حدود 7 برابر شده است. در این مطالعه آمده است که بخش کشاورزی در حدود 25 درصد از کل تأثیرات مرتبط با آب و هوا را جذب کرده است. نکته قابل توجه دیگر آن است که هر فعالیت بخش کشاورزی تاثیر متفاوت از بحرانهای تغییرات اقلیم مورد مطالعه دریافت می نمایند. به عنوان نمونه محصولات زراعی در حدود 59 درصد از سیل، دام و طیور در حدود 87.6 درصد از طوفان ، ماهیگیری و شیلات در حدود 59 درصد از سیل و جنگل و جنگداری در حدود 94 درصد از طوفان آسیب و زیان می بینند .این ارقام نشان می دهد که سیل می تواند تهدیدی برای امنیت غذایی و اشتغال و درآمد بهره برداران بخش کشاورزی بوده و از طرف دیگر به دلیل کاهش تولید و درآمد به گسترش فقر کمک نماید. به عنوان مثال، خسارات تولیدی مستقیم ناشی از سیل 2010 پاکستان باعث کاهش برداشت پنبه، تولید برنج و فرآوری آن شد و در نتیجه افزایش واردات پنبه و برنج را به دنبال داشت. از مجموع 10 میلیارد زیان و خسارات وارد شده به کشور پاکستان ناشی از سیل در حدود 50 درصد در بخش کشاورزی اتفاق افتاده و رشد بخش کشاورزی پاکستان را از 3.5 درصد در سال 2009 به 0.2 درصد در سال 2010 کاهش داد و مطابق با آن تولید ناخالص ملی (GDP) از 2.8 درصد به 1.6 در سالهای مورد نظر کاهش یافت. سیل های سال 2004 باعث شد که در حدود 33.3 درصد از افراد متاثر از سیل شغل خود را از دست داده و در حدود 46.5 درصد از آنان شغل خود را تغییر داده اند و در بخش کشاورزی حدود 23.3 درصد کشاورزان درگیر با سیل بیکار شدند (Balgah, Buchenrieder & Mbue 2015).
✍️با توجه به سیل ویرانگر ابتدای سال 1398 و خسارتها و زیانهایی که متاسفانه برای هموطنانمان و کشورمان برای نسل فعلی و نسل های آتی به همراه داشته که هنوز ارزیابی دقیقی از خسارات و زیانهای مستقیم و غیر مستقیم آن نشده است ، مدیریت بلایای طبیعی برای کشور ایران نه انتخاب بلکه الزام است و توجه ناکافی به آن خسارتهای جبران ناپذیری را برای نسل فعلی و نسل های آینده به همراه خواهد داشت.
منتشر شده :مجله آینده نگر ، شماره 84 ، خرداد 1398
🌸 برای مطالعه ادامه مقاله لطفا به وب سایت نویسنده یا مطلب پیوست مراجعه فرمایید:
http://chawosh.org
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment