آیا مولانا ترک بود؟

.
۱.باید گفت خیر؛ مولانا حتی ترکزبان ایرانی هم نیست.
ایرانی بودن مولانا امری بدیهی ست . به خاطر فارسی بودن شاهکارهایش. مهم ترین دلیل بر ایرانی بودن مولانا ، شعر مولاناست. هم شعر مولانا و هم زبان شعری او . مولانا به فارسی یعنی زبان ملی ایران شعر می گوید .

۲.مستندات شعر مولانا نیز دال بر این است که او نه تنها ربطی به ترکان ندارد که از ترکزبانان ایران هم نبوده است. نوع اشارات او به کلمات ترکی در متن شعرهای پارسی هم نشان می دهد پس از سکونت در قونیه ، تک و توک کلمات و اصطلاحات ترکی یاد گرفته و در شعرش به کار می برد . خود مولانا صراحتا می گوید ترک نیست و ترکی را فقط در حد آب و سو بلد است:

تو ماه ترکی و من اگر #ترک_نیستم
دانم من این قدر که به ترکی ست آب ، سو

۳.هجو ترکان در شعر مولانا ، حقیقتی ست انکار ناپذیر که نشان می دهد نه تنها ترک نبوده بلکه به سیاق تمام شاعران ایران در آن قرون ، ترک ستیز هم بوده است.او ترک ها را خونریز و ویرانگر و خانمان برانداز می داند . شنیدم اخیرا آقایی ادعا کرده مولانا خودش ترک بوده اما ترک های مهاجم شمال شرق ایران را هجو کرده است . پاسخ این است که مولانا اتفاقا ترک های غز ( اوغوز ) یا همان ترک های ساکن شده در آذربایجان و آناتولی راکوبیده است:

آن ابوجهل از پیمبر معجزی
خواست همچون کینه‌ور ترک غُزی

آن غزان تُرک خونریز آمدند
بهر یغما بر دهی ناگه زدند

۳.بعضی برای ادعای ترک بودن مولانا به این رباعی منسوب به مولانا استناد می کنند:

بیگانه مگیرید مرا، زین کوی ام
در کوی شما خانه‌ی خود می‌جویم
دشمن نی‌ام ار چند که دشمن‌روی ام
اصلم ترک است اگر چه هندی‌گوی ام

باید گفت تقابل ترک و هندو یک صناعت ادبی در شعر فارسی ست که مولانا هم بسیار از آن استفاده کرده است . هندو_ترک اشاره دارد به دشمنی تاریخی غلامان ترک و غلامان هندو در جامعه ایرانی. شاعر این دو بیتی اگر مولانا باشد و اگر به فرض محال ترک بودن مولانا را از این رباعی استنباط کنیم ، باید به دنبال دیوان های مولانا به زبان هندی باشیم! پیداست مولانا هندی گو نبوده ؛ همان گونه که ترک هم نبوده است.
آنچه بر این مسئله بیشتر شهادت می دهد ، شعر خود مولاناست.مولانا در جاهایی هم در تقابل هندو و ترک ، خود را هندو می داند:
هندوی ساقی دل خویشم که بزم ساخت
تا ترک غم نتازد کامروز طوی نیست

یعنی مولانا هندو بوده؟

#مولانا#مولوی#ایران#ایرانشهر#ادبیات_فارسی#ترک#تورک#ترکی

نکته : تمام این مباحث درباره ترک و فارس و ایرانی مربوط به قرون پیشین است و امروز همه ترک و فارس و عرب برادر و هم میهن هستیم


#رضا_شیبانی
@zahrdaroo