✳️ كانالهای اقتصاد غیررسمی در ایران
سایه سنگین «نامرئیها» بر اقتصاد
✅ اقتصاد غیررسمی یکی از مهمترین و در عین حال پیچیدهترین پدیدههای اقتصاد ایران است؛ پدیدهای که از فروشگاههای کوچک و واحدهای تولیدی ثبتنشده گرفته تا قاچاق کالا، قاچاق سوخت و معاملات ارزی زیرزمینی را در بر میگیرد.
اگرچه حضور این بخش در بسیاری از اقتصادهای جهان اجتنابناپذیر است اما گستردگی و عمق آن در ایران باعث شده به موضوعی استراتژیک برای سیاستگذاران بدل شود.
اقتصاد غیررسمی نهتنها بر آمارهای رسمی اثر میگذارد و تصویر شفافی از وضعیت اقتصادی کشور ارائه نمیدهد بلکه به واسطه فرار مالیاتی، محدود کردن دسترسی دولت به منابع پایدار درآمدی و ایجاد رانتهای پنهان، پیامدهای گستردهای برای ساختار اقتصادی دارد.
یکی از ابعاد مهم این پدیده، پیوند آن با تورم و نوسانات ارزی است. در شرایطی که نرخ ارز در ایران چندنرخی است و فاصله قابلتوجهی میان نرخ رسمی و بازار آزاد وجود دارد، انگیزه برای فعالیتهای غیررسمی افزایش مییابد.
از سوی دیگر تحریمهای بینالمللی با محدودکردن مبادلات رسمی تجاری و مالی، بستر مناسبی برای رشد شبکههای غیررسمی فراهم میکنند. در چنین بستری اقتصاد زیرزمینی نهتنها بهعنوان یک تهدید بلکه بهعنوان یک واقعیت روزمره در زندگی اقتصادی ایران حضور دارد.
ابعاد دیگر این مساله به نظام مالیاتی و ناترازیهای ساختاری بازمیگردد. زمانی که مالیاتها و هزینههای قانونی برای برخی بنگاهها بسیار بالا و در مقابل گروههای دیگری از معافیتهای گسترده برخوردارند، تمایل برای فرار مالیاتی و فعالیت در حوزه غیررسمی افزایش مییابد.
همچنین ناتوانی دولت در تامین زیرساختهای کافی و خدمات عمومی، انگیزه رسمیبودن را کاهش داده و بر شدت حضور غیررسمیها میافزاید.
در نتیجه اقتصاد غیررسمی تنها محصول نوسانات اقتصادی نیست بلکه در تعامل مستقیم با سیاستهای ناکارآمد مالی، ساختارهای معیوب و مداخلات دولتی شکل میگیرد...
ادامه مطلب؛
https://jahanesanat.ir/?p=556073