روشی ساده برای درک وزن و تشخیص اوزان

میدانیم که وزن عروضی در اثر شکل چینش هجاها بدست می آید.
مثلا اگر در یک رکن ، دو هجای بلند ، یک کوتاه و یک بلند باشد ، آن رکن فاعلاتن است. یا اگر دو بلند و دوکوتاه در رکن باشد ، رکن مورد نظر مستفعلُ می باشد.
برای اینکه راحت تر به ترتیب درست هجاها پی ببریم ، اسامی هجاها را با کلمات دیگری عوص میکنیم

یک نکته : میدانیم که هجاها بر ۳ دسته اند. یعنی کوتاه ، بلند و کشیده. اما در عمل ما فقط با هجاهای کوتاه و بلند کار داریم. چرا که هجاهای کشیده درواقع از ترکیب یک هجای کوتاه و یک هجای بلند ساخته شده و هنگام تقطیع ، به این دوهجا تجزیه میشود.

گفتیم که جای هجاهارا با کلمات دیگری عوض کنیم
به این ترتیب که به جای هر هجای کوتاه " تَ" و به جای هرهجای بلند "تَن" قرارمیدهیم

پس فاعلاتن که دوبلند یک کوتاه و یک بلند بود میشود:
تن تن ت تن
و مستعفلُ میشود :
تن تن ت ت

در ادامه جدول اسامی ارکان را ذکر خواهم کرد

اما پیش از آن :

برای اینکه بتوانید بدون کاغذ و یاداشت کردن به وزن دست پیدا کنید یادتان باشد که درست خواندن شعر بسیار اهمیت دارد. باید شعر را به صورت ریتمیک و درست بخوانید تا به نتیجه درست برسید
ضمن اینکه هیچ وقت به یک مصراع اکتفا نکنید
حداقل ۳ ، ۴ مصراع را تقطیع کنید اگر همه یکسان بودند پس بی شک وزن درست را یافته اید
اگر هم تفاوتی وجود داشت ۳ حالت دارد:

اول اینکه شما درجایی اشتباه کرده اید
دوم اینکه شاعر دچار ایراد وزنی شده
و سومین حالت این است که شاعر خواسته یا ناخواسته از اختیارات شاعری استفاده کرده است.

- امیرحسین مقدم

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment