این آیه، مسلمانان را ملزم کرده که در جنگ اگر نسبت یک به ده بود نگریزند، و آنگاه که مسلمانان مطیع بوده و بر خلاف یهودیان که فرمان را به تعویق انداخته و از یاری پیامبرشان توقف کرده بودند رفتار کردند، خداوند بر ایشان تخفیف داده و اگرچه بشارت در آیهی اول باقی ماند، فرضی که در آیهی اول بود، با این آیه نسخ گردید: {الْآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفًا فَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صَابِرَةٌ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يَغْلِبُوا أَلْفَيْنِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ} [الأنفال: 66]، یعنی: «هم اینک خداوند برای شما تخفیف قائل شد و دید در شما ضعفی است، [پس] اگر از شما صد نفر شکیبا باشند، بر دویست نفر غلبه میکنند، و اگر هزار نفر باشند بر دو هزار نفر -با مدد و یاری الهی- پیروز میشوند، و خدا با شکیبایان است.»
پس با این آیه، الزام جنگ به نسبت یک به دو رسید؛ کسی که در این دو آیه تأمل کند، به آسانی درمییابد که این دو متضمن حکم شرعی هستند و برای همین که خداوند فرموده است که «اکنون بر شما تخفیف داده شده»، پس مقصود همین تخفیف بوده است، و البته یک حکمت تربیتی نیز در اینجا نهفته؛ آن هم اینکه در اینجا بر خلاف تحریم خمر، خداوند در ابتدا چیزی سخت و مشقتبار را واجب کرده، سپس برای آسایش مؤمنان به آنان تخفیف داده است.
زمانیکه نصوص را با دقت بررسی کنیم، میبینیم که اعتراضات اسلامستیزان با دلایل همخوانی ندارد! برای مثال خداوند آیهی پانزدهم سورهی نساء را با {أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا} [النساء: 15] خاتمه داده و این آیه از عقوبت زنا سخن گفته، پس ابداً اینگونه نبوده که حکمی نازل شده و بعد از آنکه اشتباهبودنش معلوم شود (!) با حکمی دیگر اصلاح شود، و این آیه به وضوح خلاف آن پندار را نمایان کرده، و خداوند خود اشاره کرده که این حکم در آینده توسط حکمی دیگر نسخ خواهد شد!
در نتیجه مسئلهی نسخ آنطور که اسلامستیزان خیال کردهاند، اشتباه در تشریع نیست؛ نسخ مسئلهای است که خودِ قرآن با زبانی صریح از آن سخن گفته و متأمل درمییابد که هر حکمی نسخ گردد، اسبابی تشریعی و حکمتها و محاسنی در آن دیده میشود؛ از جمله مصلحتها و حکمتهایی که در نسخ وجود دارد، عبارتند از:
1) مراعاتکردن مصالح بندگان.
2) تکامل تشریع به مرتبهی کمال، به موازات تکامل دعوت و حال مردم؛ همانگونه که یک پزشک به بیمار خود دارویی داده و بعد از مدتی برای بهبودی او، آن را با دارویی دیگر عوض میکند.
3) آزمایش بندگان در اطاعت یا عدم اطاعت از حکم سنگینی که نازل شود.
4) تخفیف بر امت و آسانکردن احکام بر آنان، که خود بیانگر رحمت خداوند است.
5) درسی تربیتی، در اینکه تغییردادن یکبارهی افراد سخت است و باید با تدریج به اصلاح پرداخت، و این در دعوت جایگاه ویژهای دارد، و اهل علم گفتهاند که اگر فردی تازه وارد اسلام شده یا به تازگی به بلوغ رسیده باشد، کمتر از دیگران مورد سختگیری قرار میگیرد.
6) آشکارشدن عظمت خداوند و این مطلب که او بر هر چیزی تواناست.
7) آشکارشدن کمال بندگی مؤمنان، به این شکل که تسلیم خداوند بوده و تابع حکماش بودهاند؛ اگر چیزی را بر ایشان حرام کرده، میپذیرفته و اگر آن را بر آنان حلال میکرد، شکرگزار بودهاند، و در هر حال منتظر اشارهی پروردگار خود بوده و با خشوع تمام، به حکم نازلشده ایمان میآوردهاند، همانگونه که در ماجرای تغییر قبله مشهود است.
(بنگرید به: مباحث في علوم القرآن لمناع القطان، مناهل العرفان للزرقاني و...)
نویسنده: «هدایة الملحدین»
ترجمه با اندکی تصرف و زیادات: «رد شبهات ملحدین»
https://bit.ly/2KoGlJE✾•┈┈••✦❀✦••┈┈•✾
@no_atheism(رد شبهات ملحدین)