چند روز پیش،
دوستی صاحبنظر، که مقیم آمریکا و تحصیلکردهُ آنجا است، در فرستهای کوتاه وضع سیاسی آمریکا و انتخابات ریاست جمهوری در آن کشور را برایم توصیف کرد. در پس ِ پشت نوشتهُ او، نگاه و نگرش کلیاش به ماهیت کنش سیاسی که گویای توقع حداقلیاش از سیاست است، نکتهآموز و درخور تاُمل است:"امروز که خبر درگذشت آقای چامسکی مطرح و بعد تکذیب شد، نکتهای از او به یادم آمد. چامسکی آنارکوسیندیکالیست است و نگاه انقلابی دارد. ولی همو بارها به دیگران توصیه کرده است در انتخابات شرکت کنید و به دموکراتها راُی بدهید، اما هیچ انتظاری از دموکراتها نداشته باشید. توضیح حرفش هم این است که دموکراتها بر خلاف جمهوریخواهان تخریب نمیکنند، و فضای سیاسی را برای اعمال نفوذ سازمانهای مدنی مهیا میکنند.
دموکراسی امریکا دچار بحران است. این را تقریباً همه، از چپ و راست، میگویند. فهرستی از اصلاحات ضروری برای بیرون آمدن از بنبست سیاسی ارائه شده است که تقریبا عقلای همهُ طیفهای سیاسی آن را پذیرفتهاند: برداشتن منطقهبندی برای انتخابات مجلس، برداشتن کالج الکترال برای انتخابات ریاست جمهوری، محدود کردن طول خدمت در دیوان عالی، افزایش تعداد قاضیهای دیوان عالی، باز کردن انتخابات مرحلهُ اول و... . اما هیچ چشماندازی برای تحقق این اصلاحات به چشم نمیخورد. اینجا هم نظام دچار انسداد سیاسی است.
اوباما با وعدهُ تغییر آمد، اما هشت سال درگیر بحرانهای داخلی و خارجی بود. او، در سال 2008، با یک بحران اقتصادی بزرگ و دو جنگ وارد کاخ سفید شد. در سراسر کشور تظاهرات بود، همان به اصطلاح جنبش چای. در طی هشت سال تقریبا هیچ کدام از وعدههایش جامهُ عمل نپوشید. او چند دستاورد عمده داشت: نظام بیمهُ همگانی؛ برجام؛ و توافق پاریس برای تغییرات اقلیمی. ترامپ هر سه را از حیّز انتفاع انداخت. عدهُ زیادی دلسرد شده بودند و در انتخابات سال 2015 شرکت نکردند و سال 2016 جناب ترامپ شارلاتان با سلام و صلوات وارد کاخ سفید شد.
امروز هم همین بساط است. عدهُ زیادی میل به شرکت ندارند. به سیاستمداران، نهادهای مستقر، مطبوعات و رسانهها، و کل نظام بیاعتمادند. هر دو حزب در معرفی کاندید شایسته شکست خوردهاند. به قول بزرگی، انتخابات بین یک زامبی و یک جانی است. چنین وضعیتی باز به نفع ترامپ است. قانع کردن امریکاییها( که واقعا از بهبود شرایط ناامید شدهاند) برای اهمیت دادن به انتخابات و مشارکت در آن، بسیار سخت شده است. حرف من به دوستان و نزدیکانم این است که راُی ندادن شما به معنای خالی کردن میدان برای کسی است که به قصد تخریب میآید. در چنین شرایطی باید روی حرف امثال چامسکی تامل کرد. او مویش را در آسیاب سفید نکرده است. به بایدن رای بدهید، اما انتظار معجزه نداشته باشید."
#هومن_پناهنده
@gashthaa