موفقیت محققین ایرانی در درمان بیش از 1000بیمار مبتلا به هپاتیت سی در یک مطالعه کم نظیر چند مرکزی:
تعداد 1361 بیمار مبتلا به هپاتیت سی با ژنوتیپ های مختلف یک، دو ، سه و چهار در یک مطالعه ی کارآزمایی بالینی فاز 3 با استفاده از یک داروی ایرانی ارزان قیمت درمان شده اند. بیماران از 46 مرکز انتخاب شده اند.
آنالیز intention-to-treat و per-protocol نشان داده که به ترتیب 94.7% و 98.8% از بیماران درمان شده اند. همانطور که قبلا هم در کانال اشاره کرده ام به مقاله در Medscape هم اشاره شده است.
https://www.medscape.com/viewarticle/916196تعدادی از محققین این مقاله ارزشمند از بنیان گذاران، سهام داران یا اعضای هیئت مدیره شرکت تولید کننده داروی ایرانی بوده اند که به درستی در قسمت Potential conflicts of interest این مقاله این موضوع ذکر شده است. مقاله حدود بیست روز قبل در مجله ی معتبر Clinical Infectious Diseases به چاپ رسیده است.
https://bit.ly/2Yrmpg3🔴 به بهانه چاپ این مطالعه ی مهم، به بررسی یک موضوع اخلاقی در رابطه با اعلام تعارض منافع می پردازم:
✅ اولین مطالعه از این دارو به عنوان یک مطالعه Preliminary ، در مجله گوارش به چاپ می رسد. مقاله در تاریخ 3 آوریل 2016 به مجله رسیده و در 19 ماه می 2016 در مجله پذیرفته شده است. یکی از مسئولین ارشد وزارت بهداشت که زمانی رئیس هیئت مدیره این شرکت دارویی بوده اند جزو ادیتوریال بورد این مجله هستند. از دیگر اعضای شرکت نیز کمک سردبیر مجله بوده اند. متاسفانه نه به صورت جداگانه و نه به صورت مشخص در قسمت روش کار مقاله Potential conflicts of interest ذکر نشده بوده است. در این مورد با سه نفر از اعضای فعلی و سابق شرکت تماس داشتم که یکی از آن ها این موضوع را اشتباهی غیر عمد اعلام کرد. بنا بر نظر ایشان، این مقاله کم اهمیت ترین مقاله بوده و از طرفی فرمت مقالات مجله گوارش جایی برای اعلام Potential conflicts of interest ندارد و چون از اعلام نتایج مقاله خود هیجان زده بوده اند احتمالا در اعلام این موضوع سهل انگاری شده است ولی بعدا جبران (احتمالا در مقالات دیگر) شده است.
https://bit.ly/2K5dfObبر اساس بررسی های من و همچنین پرسش از اعضای شرکت (تا حدی که به من پاسخ داده اند) در تولید این داروی ایرانی، به نوعی می توان گفت، تولید کننده، مطالعه کننده، درمانگر، محقق، تایید کننده نتایح اولین مطالعه دارو، منتشر کننده ی مقاله و تبلیغ کننده دارو در کنگره ها و خبرگزاری ها یکی بوده اند یا وابستگی نزدیکی به هم داشته اند. در بهمن ماه 97 ظاهرا رئیس هیئت مدیره شرکت با فرد دیگری جایگزین می شوند. نام برند دارو را نیز در گایدلاین انجمن گوارش ذکر کرده اند. البته ادعا می شود که نام دیگر داروها نیز از دیگر شرکت ها آورده شده است. اگر چه نام داروهای شرکتی که داروی ترکیبی را به صورت جداگانه و ارزان تر تولید می کرده است، آورده نشده است. ادعا می شود گایدلاین برای ساده تر شدن درمان بوده است. این گفته برای درمانهای سه یا چهار دارویی یا درمانهای تزریقی منطقی است ولی برای مصرف دوقرص فکر نمیکنم
✅ ظاهرا مقاله دوم از این مطالعه در مجله ی Hepatitis Monthly در تاریخ 13 دسامبر 2016 منتشر شده است که در این مطالعه از 94 بیماری که درمان را کامل دریافت کرده بوده اند 92 بیمار هپاتیت سی بهبودی کامل داشته اند. در این مطالعه نیز خبری از اعلام تعارض منافع نیست. و دارو به اسم شرکت دیگری در مقاله ذکر شده است. وقتی از یکی از اعضای شرکت موضوع را پیگیر شدم متوجه شدم ایشان قصد داشتند دارو را به شرکت دیگری واگذار کنند که بنابر دلایلی این کار بعدا صورت نگرفته است و به همین دلیل نیز خبری از اعلام تعارض منافع نیست. به نظر می رسد بهتر بود محققین حداقل نسبت قبلی خود با دارو را ذکر می کردند. داستان واگذاری را هم اعلام می کردند. متاسفانه سردبیر مجله از نویسندگان مقاله بوده است و به نظر می رسد مجله در بررسی موضوع تعارض منافع سهل انگاری کرده است.
https://bit.ly/2SQesvD✅ مقاله دیگری نیز از این دارو در مجلهInternational Journal of Drug Policy از تاریخ 11 جولای 2019 آنلاین شده است که در این مقاله نیز خبری از اعلام تعارض منافع نیست.
https://bit.ly/333QUrFیک عضو شرکت می گوید این مقاله در مورد ریشه کنی و متد آن بوده و نیاز به طرح تعارض منافع نبوده است. هر چند از داروی شرکت استفاده شده است. بعدادعا کرد متاسفانه پانویسهای مقاله را مطالعه نکرده بوده وگرنه این موضوع با افتخار اعلام می شده است. بالاخره در آخر گفتند ، با مجله تماس گرفته اند تا تعارض منافع را اعلام کنند.
ادامه
👇👇