✒️آخرین حملات موشک‌های بالستیک ایران و ادامه مخالفت این کشور با راه‌حل‌های مصالحه‌آمیز درباره تنگه هرمز، ممکن است در نگاه اول این تصور را ایجاد کند که رویکردهای «تندروانه» بر راهبرد امنیت ملی ایران غلبه یافته است.
اما گفت‌وگوهای من با همتایانم در تهران نشان می‌دهد که عامل دیگری در کار است. تصمیم‌گیری در ایران بیش از پیش تحت تأثیر نوعی بدبینی عمیق نسبت به این است که دیپلماسی با آمریکا اساساً چه دستاوردی می‌تواند داشته باشد. بیشتر مقام‌های ارشد، چه عمل‌گرا و چه تندرو، دیگر اساساً باور ندارند که توافقی امکان‌پذیر باشد. این بدبینی پس از امضای تفاهم‌نامه حتی تشدید شده است.
بخشی از این بدبینی ناشی از تجربه مکرر تشدید تنش از سوی آمریکا در جریان مذاکرات است، اما اکنون این نگاه دیگر صرفاً به این پرسش محدود نمی‌شود که «آیا ترامپ واقعاً خواهان توافق است؟». به‌تدریج این باور در حال شکل‌گیری است که «ترامپ حتی اگر فکر کند توافق می‌خواهد، توانایی انجام آن را ندارد.»
سیاست‌گذاران در تهران به چند موضوع توجه دارند. از منظر فنی، دولت ترامپ حتی نتوانست ابتدایی‌ترین اقدامات اعتمادساز پیش‌بینی‌شده در تفاهم‌نامه را اجرا کند. هیچ‌یک از دارایی‌های ایران آزاد نشد و معافیت فروش نفت نیز هیچ‌گاه عملاً اجرایی نشد. رهبران ایران همچنین به نمونه‌های دیگر نگاه می‌کنند. حتی در مورد ونزوئلا، جایی که دولت آمریکا از نظر سیاسی کنترل کامل دارد و با تمام توان برای ازسرگیری تعامل اقتصادی تلاش کرده است، کاهش تحریم‌ها با شکست روبه‌رو شده است؛ برای مثال، پس از زلزله بزرگ، یک ماه طول کشید تا شبکه مقابله با جرائم مالی وزارت خزانه‌داری آمریکا (FinCEN) اقداماتی فعالانه برای اطمینان‌بخشی به بانک‌ها جهت انجام تراکنش‌های بشردوستانه انجام دهد.
از نظر سیاسی نیز، ایرانی‌ها واکنش اغراق‌آمیز طیف گسترده‌ای از سیاستمداران واشنگتن به تفاهم‌نامه را مشاهده کرده‌اند. دموکرات‌هایی که به دنبال کسب امتیاز سیاسی بودند، به مفاد تفاهم‌نامه‌ای حمله کردند که در واقع برای هر توافق پایدار و قابل‌دوامی با ایران ضروری است. همچنین ایران شکاف رو به گسترش میان جناح‌های مارکو روبیو و جی‌دی ونس را زیر نظر دارد و به این نتیجه رسیده است که دولت آمریکا ذاتاً دچار ناکارآمدی و آشفتگی است. در دوران بایدن، مسئله این بود که آیا رئیس‌جمهور می‌تواند از توافق خود در برابر مخالفانش در کنگره دفاع کند یا نه؛ اما اکنون مخالفان درون خود کابینه حضور دارند.
در سطح فردی نیز این احساس در حال تقویت است که ترامپ بیش از حد غیرقابل‌پیش‌بینی است و نمی‌توان انتظار داشت به توافق‌های خودش پایبند بماند. حتی عربستان سعودی، کشوری که شاید پس از اسرائیل بیشترین نفوذ را در کاخ سفید دارد، نتوانست توافق هسته‌ای مورد نظر خود را از خواسته‌های بیش از حد ترامپ مصون نگه دارد.
شاید با وضعیتی بی‌سابقه روبه‌رو باشیم. آمریکا جنگی را آغاز کرده که نمی‌داند چگونه باید به آن پایان دهد. در همین حال، استدلال‌های موافقان دیپلماسی در تهران به این جمله تقلیل یافته است که: «احتمال موفقیت پایین است، اما باز هم باید تلاش کنیم.» این استدلال، مبنای قوی و مثبتی برای تعامل دیپلماتیک نیست و به همین دلیل، تفکر راهبردی در ایران به‌طور فزاینده به این سمت متمایل شده است که ناکارآمدی آمریکا برای مدت طولانی همچنان در قالب فشار اقتصادی و اقدامات نظامی مستقیم علیه ایران ادامه خواهد یافت.✒️
https://x.com/yarbatman/status/2082397962949312880?s=20
🔴Ellinne
اما گفت‌وگوهای من با همتایانم در تهران نشان می‌دهد که عامل دیگری در کار است. تصمیم‌گیری در ایران بیش از پیش تحت تأثیر نوعی بدبینی عمیق نسبت به این است که دیپلماسی با آمریکا اساساً چه دستاوردی می‌تواند داشته باشد. بیشتر مقام‌های ارشد، چه عمل‌گرا و چه تندرو، دیگر اساساً باور ندارند که توافقی امکان‌پذیر باشد. این بدبینی پس از امضای تفاهم‌نامه حتی تشدید شده است.
بخشی از این بدبینی ناشی از تجربه مکرر تشدید تنش از سوی آمریکا در جریان مذاکرات است، اما اکنون این نگاه دیگر صرفاً به این پرسش محدود نمی‌شود که «آیا ترامپ واقعاً خواهان توافق است؟». به‌تدریج این باور در حال شکل‌گیری است که «ترامپ حتی اگر فکر کند توافق می‌خواهد، توانایی انجام آن را ندارد.»
سیاست‌گذاران در تهران به چند موضوع توجه دارند. از منظر فنی، دولت ترامپ حتی نتوانست ابتدایی‌ترین اقدامات اعتمادساز پیش‌بینی‌شده در تفاهم‌نامه را اجرا کند. هیچ‌یک از دارایی‌های ایران آزاد نشد و معافیت فروش نفت نیز هیچ‌گاه عملاً اجرایی نشد. رهبران ایران همچنین به نمونه‌های دیگر نگاه می‌کنند. حتی در مورد ونزوئلا، جایی که دولت آمریکا از نظر سیاسی کنترل کامل دارد و با تمام توان برای ازسرگیری تعامل اقتصادی تلاش کرده است، کاهش تحریم‌ها با شکست روبه‌رو شده است؛ برای مثال، پس از زلزله بزرگ، یک ماه طول کشید تا شبکه مقابله با جرائم مالی وزارت خزانه‌داری آمریکا (FinCEN) اقداماتی فعالانه برای اطمینان‌بخشی به بانک‌ها جهت انجام تراکنش‌های بشردوستانه انجام دهد.
از نظر سیاسی نیز، ایرانی‌ها واکنش اغراق‌آمیز طیف گسترده‌ای از سیاستمداران واشنگتن به تفاهم‌نامه را مشاهده کرده‌اند. دموکرات‌هایی که به دنبال کسب امتیاز سیاسی بودند، به مفاد تفاهم‌نامه‌ای حمله کردند که در واقع برای هر توافق پایدار و قابل‌دوامی با ایران ضروری است. همچنین ایران شکاف رو به گسترش میان جناح‌های مارکو روبیو و جی‌دی ونس را زیر نظر دارد و به این نتیجه رسیده است که دولت آمریکا ذاتاً دچار ناکارآمدی و آشفتگی است. در دوران بایدن، مسئله این بود که آیا رئیس‌جمهور می‌تواند از توافق خود در برابر مخالفانش در کنگره دفاع کند یا نه؛ اما اکنون مخالفان درون خود کابینه حضور دارند.
در سطح فردی نیز این احساس در حال تقویت است که ترامپ بیش از حد غیرقابل‌پیش‌بینی است و نمی‌توان انتظار داشت به توافق‌های خودش پایبند بماند. حتی عربستان سعودی، کشوری که شاید پس از اسرائیل بیشترین نفوذ را در کاخ سفید دارد، نتوانست توافق هسته‌ای مورد نظر خود را از خواسته‌های بیش از حد ترامپ مصون نگه دارد.
شاید با وضعیتی بی‌سابقه روبه‌رو باشیم. آمریکا جنگی را آغاز کرده که نمی‌داند چگونه باید به آن پایان دهد. در همین حال، استدلال‌های موافقان دیپلماسی در تهران به این جمله تقلیل یافته است که: «احتمال موفقیت پایین است، اما باز هم باید تلاش کنیم.» این استدلال، مبنای قوی و مثبتی برای تعامل دیپلماتیک نیست و به همین دلیل، تفکر راهبردی در ایران به‌طور فزاینده به این سمت متمایل شده است که ناکارآمدی آمریکا برای مدت طولانی همچنان در قالب فشار اقتصادی و اقدامات نظامی مستقیم علیه ایران ادامه خواهد یافت.✒️
https://x.com/yarbatman/status/2082397962949312880?s=20
🔴Ellinne
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment