اقتصاد سیاسی؛ پروژه‌های مخرب
مهتا بذرافکن
متاسفانه در مناطق مختلف کارگزارن دولت و حتی برخی از فراماندارها و بخشداران، کارمندان دولت، بانک‌ها و... دلال و فروشنده آب‌های زیرزمینی و صاحب چاه‌های غیرمجاز، دلالان پروژه و توصیه‌نویس برداشت‌های غیرمجاز آب و منابع طبیعی و جنگل‌زدایی هستند.
در بخش آب و محیط زیست که زیرساخت اصلی هر کشور برای پایداری است؛ آنقدر معضلات، پیچیده و زیاد است که سخن گفتن درباره آن دشوار است. اقتصاد و تصمیمات سیاسی با نگرش کوتاه‌مدت تاثیر ویران‌کننده‌ای بر منابع آب کشور داشته است.
امروزه بینش‌ها درباره اقتصاد سیاسی و روابط و مناسبات توسعه برای درک مسائل مربوط به سازگاری با تغییر اقلیم به‌ویژه کم آبی بسیار مهم است. بر اساس داده‌های اقلیمی، خاورمیانه شدیدترین تاثیرات اقلیمی و کم‌آبی و چالش‌هایی چون منازعه بر سر آب را تجربه خواهد کرد.
این پیش‌بینی می‌تواند به عنوان فرصتی برای بهسازی زیرساخت‌ها و اتخاذ تصمیماتی که این مخاطرات را کاهش دهد باشد؛ اما آنچه در حال حاضر در کشور ما دیده می‌شود نوع مخربی از توسعه است که محیط زیست و منابع آب را به‌عنوان حیاتی‌ترین عنصر بقای سرزمین تخریب نادیده گرفته است.
در ایران در حال حاضر اجرای ابرپروژه‌های زیادی در حوزه آب، معدن و صنعت توسط دولت‌ها و بخش خصوصی با توجیه اشتغالزایی و خودکفایی برای تولید محصولات داخلی در حال انجام است که بارها مورد انتقاد موشکافانه و کاملا علمی و حتی اعتراض مسئولانه صدها کارشناس قرار گرفته ولی در نهایت پروژه‌سازان برنده بوده‌اند.
نگاه کوتاه‌مدت در اجرای پروژه‌های انتقال آب و توسعه صنایع آب‌بر در مناطق خشک، معادن مخرب محیط زیست، سدسازی و قطع شریان رودخانه‌های دائمی کشور، توسعه بی‌ضابطه سطح زیر کشت کشاورزی و نابودی آبخوان‌ها، آبخیزداری سازه‌ای، جنگل‌تراشی و… کنونی بدون تردید انواع مخاطرات آینده را در خاورمیانه گرم‌تر و خشک‌تر برای ساکنان ایران و نسل آینده افزایش خواهد داد و آنها با تخریب‌گری‌های غیرقابل جبرانی که میراث گذشتگان است به مهاجران سرگردان و آواره تبدیل خواهند شد.
در آینده نه‌چندان دور وارثان دولت‌هایی که خود تامین‌کننده اعتبار این تخریب‌گری‌ها هستند و به عنوان شاخص اعتبار بخش سیاسی به آنها افتخار می‌کنند؛ ناچارند در مورد مسائلی که اکنون برای پیشگیری از آن هشدار داده می‌شود؛ تصمیم‌های سختی بگیرند. مسائلی همچون کم‌آبی، فرونشست زمین، منازعات و مسائل اجتماعی پیامد پروژه‌ها و خشکاندن تالاب‌ها و رودها و دریاچه‌ها نیاز به تصمیات سختی دارد که سیاسیون به دلایل کاملا سیاسی نمی‌توانند اتخاذ کنند؛ اما پیامد این بی‌عملی مسائلی چون مهاجرت‌های سرگردان و حاشیه‌نشینی است که نه تنها محروم‌ترین افراد جامعه را در معرض شدیدترین آسیب‌ها قرار خواهد داد و فقرزایی و نابودی روستاها را به دنبال خواهد داشت، بلکه شهرها را با کمبود شدید منابع حياتی نیز به کانون‌های پرخطر جرم و جنایت تبدیل می‌کند.
https://payamema.ir/payam/articlerelation/83584
مهتا بذرافکن
متاسفانه در مناطق مختلف کارگزارن دولت و حتی برخی از فراماندارها و بخشداران، کارمندان دولت، بانک‌ها و... دلال و فروشنده آب‌های زیرزمینی و صاحب چاه‌های غیرمجاز، دلالان پروژه و توصیه‌نویس برداشت‌های غیرمجاز آب و منابع طبیعی و جنگل‌زدایی هستند.
در بخش آب و محیط زیست که زیرساخت اصلی هر کشور برای پایداری است؛ آنقدر معضلات، پیچیده و زیاد است که سخن گفتن درباره آن دشوار است. اقتصاد و تصمیمات سیاسی با نگرش کوتاه‌مدت تاثیر ویران‌کننده‌ای بر منابع آب کشور داشته است.
امروزه بینش‌ها درباره اقتصاد سیاسی و روابط و مناسبات توسعه برای درک مسائل مربوط به سازگاری با تغییر اقلیم به‌ویژه کم آبی بسیار مهم است. بر اساس داده‌های اقلیمی، خاورمیانه شدیدترین تاثیرات اقلیمی و کم‌آبی و چالش‌هایی چون منازعه بر سر آب را تجربه خواهد کرد.
این پیش‌بینی می‌تواند به عنوان فرصتی برای بهسازی زیرساخت‌ها و اتخاذ تصمیماتی که این مخاطرات را کاهش دهد باشد؛ اما آنچه در حال حاضر در کشور ما دیده می‌شود نوع مخربی از توسعه است که محیط زیست و منابع آب را به‌عنوان حیاتی‌ترین عنصر بقای سرزمین تخریب نادیده گرفته است.
در ایران در حال حاضر اجرای ابرپروژه‌های زیادی در حوزه آب، معدن و صنعت توسط دولت‌ها و بخش خصوصی با توجیه اشتغالزایی و خودکفایی برای تولید محصولات داخلی در حال انجام است که بارها مورد انتقاد موشکافانه و کاملا علمی و حتی اعتراض مسئولانه صدها کارشناس قرار گرفته ولی در نهایت پروژه‌سازان برنده بوده‌اند.
نگاه کوتاه‌مدت در اجرای پروژه‌های انتقال آب و توسعه صنایع آب‌بر در مناطق خشک، معادن مخرب محیط زیست، سدسازی و قطع شریان رودخانه‌های دائمی کشور، توسعه بی‌ضابطه سطح زیر کشت کشاورزی و نابودی آبخوان‌ها، آبخیزداری سازه‌ای، جنگل‌تراشی و… کنونی بدون تردید انواع مخاطرات آینده را در خاورمیانه گرم‌تر و خشک‌تر برای ساکنان ایران و نسل آینده افزایش خواهد داد و آنها با تخریب‌گری‌های غیرقابل جبرانی که میراث گذشتگان است به مهاجران سرگردان و آواره تبدیل خواهند شد.
در آینده نه‌چندان دور وارثان دولت‌هایی که خود تامین‌کننده اعتبار این تخریب‌گری‌ها هستند و به عنوان شاخص اعتبار بخش سیاسی به آنها افتخار می‌کنند؛ ناچارند در مورد مسائلی که اکنون برای پیشگیری از آن هشدار داده می‌شود؛ تصمیم‌های سختی بگیرند. مسائلی همچون کم‌آبی، فرونشست زمین، منازعات و مسائل اجتماعی پیامد پروژه‌ها و خشکاندن تالاب‌ها و رودها و دریاچه‌ها نیاز به تصمیات سختی دارد که سیاسیون به دلایل کاملا سیاسی نمی‌توانند اتخاذ کنند؛ اما پیامد این بی‌عملی مسائلی چون مهاجرت‌های سرگردان و حاشیه‌نشینی است که نه تنها محروم‌ترین افراد جامعه را در معرض شدیدترین آسیب‌ها قرار خواهد داد و فقرزایی و نابودی روستاها را به دنبال خواهد داشت، بلکه شهرها را با کمبود شدید منابع حياتی نیز به کانون‌های پرخطر جرم و جنایت تبدیل می‌کند.
https://payamema.ir/payam/articlerelation/83584
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment