▪️نظراتی در مورد دفترچه راهنما▪️ ستگادین | پنجشنبه ۶ مهر ۱۴۰۲
ما برای ارائه دستورالعملها و دفترچههای راهنما، روشهای بیشتری داریم اما در انجام این کار نسبت به گذشته، بهبودی حاصل نشده است. نه فقط کتابچه راهنما که در دیگر روشهای آموزشی هم بهتر نشدهایم. برخی از موارد که باید در نظر گرفت (بدون دستهبندی) عبارتند از:
۱. فرض کنید برخی از افراد، صرفنظر از اینکه دفترچه راهنما چقدر واضح باشد یا چه فرمتی داشته باشد، آن را نمیخوانند. اگر خواندن دفترچه راهنما برای ایمنی یا موفقیتشان ضروری است، طراحی مجدد محصول را در نظر بگیرید.
۲. اگر مهم است، آن را چند بار و در چند جا بگویید.
۳. آدمها کارها را با انجامدادن یاد میگیرند. اگر انجامدادن کاری سخت یا خطرناک باشد، با درک مفهوم یاد میگیرند. اگر از این هم فراتر باشد، با تماشای شخص دیگری که آن کار را انجام میدهد یاد میگیرند. درنهایت با خواندن مراحل کار، آن را بصورت قدم به قدم یاد میگیرند.
۴. هر بار که شخصی به دفترچه راهنما نگاه میکند، تصدیق میکند که شما چیزی را میدانید که او نمیداند. بدترین دستورالعملها آنهایی هستند که نتوانند هیچ نوع همدلی با خواننده جهت پرکردن این شکاف ذهنی داشته باشند.
۵. یوتوب پر از دستورالعملهای ویدیویی است. چراکه سازندگان میتوانند از ویدیوها کسب درآمد کنند و گوگل به یافتن آنها در جستجو کمک میکند تا راحت بدست مخاطب برسند.
۶. دستورالعملهای ویدیویی چند مزیت واقعی ارائه میدهند. اولاً در جهان پساسوادآموزی(post-litetate)، افراد بیشتری میتوانند پیام آنها را جذب کنند. [ فرضیه «مک لوهان» دربارهی جهانی بدون نیاز به سوادِ خواندن و نوشتن و متکی به سواد رسانهها ]. دوم، آنها یک فرآیند خطی را اعمال میکنند، که نمیشود بدون پیمودن مراحل قبلی به مراحل بعد رسید.
۷. دستورالعملهای ویدیویی مشکلساز هستند، زیرا کند و غیرقابل اسکن بوده بررسی مجدد ویدیوها هم کار دشواری است. بروزرسانی ویدیوها زمانبر است و برای کسی که فقط میخواهد مفهوم را درک کند، تماشای ویدیو، خستهکننده است.
۸. یکی از دلایل مشکلسازبودن دستورالعملهای خطی این است که معلم خبر ندارد که دانشآموز چه چیزهایی را نمیداند. بنابراین مجبور میشود اطلاعات خیلی بیشتری را وارد فرایند آموزش کند تا چیزی از قلم نیفتد و کسی عقب نماند. این کار برای عدهای از دانشآموزان، کسلکننده است و برخی از آنها آموزش را رها میکنند.
۹. یکی از دلایل چالشبرانگیزبودن دستورالعملهای تعاملی(interactive) این است که گاهی اوقات، دانشآموز به آنچه نمیداند آگاه نیست. ارائه یک نمای کلی به او این امکان را میدهد که راهی برای ورود به بحث پیدا کند و فرصتی ایجاد میشود تا آنچه را که نمیداند به شما بگوید.
۱۰. برخی از دستورالعملها توسط وکلا نوشته شدهاند. کلام وکلا ماهیت دفاعی دارد. صفحات بسیار زیادی مینویسند که مملو از هشدارهاست (مثلا از دوربین در وان حمام استفاده نکنید!). این صفحات برای خواندن یا درکشدن طراحی نشدهاند و در نتیجه ما هم یاد گرفتهایم هیچ کدام از آنها را نخوانیم.
۱۱. استفادهنکردن از کلمات [ و استفاده از تصاویر ] که تحت رهبری
Ikea رواج یافت، نشانه خوبی برای ماهیت بینالمللی جهان است، اما به ضرر کاربر است. اگر کسی به زبان آشناست، وجود دفترچه راهنمای متنی در کنار راهنمای تصویری، مفیدتر است. اگر هم کسی نمیخواهد متن بخواند، تصاویر برایش کافیست.
ادامه...