✍️ناامنی غذایی : رکود تورمی با سفره خانوار چه می‌کند؟
فاطمه پاسبان/ تحلیلگر اقتصاد
📚رکود تورمی پدیده‌ای است که به وقوع همزمان تورم و رکود اقتصادی اطلاق می‌شود. رکود در مفاهیم اقتصادی کاهش مداوم نرخ رشد تولید ناخالص داخلی یک کشور برای حداقل دو دوره متوالی و تورم نیز افزایش فزاینده قیمت‌ها در دوره‌های مختلف زمانی است. طبق تعاریف اقتصادی رکود تورمی زمانی در اقتصاد ایجاد می‌شود که نرخ رشد اقتصادی در مسیر کاهش قرار گیرد و همزمان با آن نرخ تورم افزایش یابد. در شرایط رکود تورمی که اقتصاد با کاهش نرخ رشد مواجه است، مشکل بیکاری نیز در اقتصاد وجود خواهد داشت. به عبارت دیگر در شرایط رکود تورمی با کاهش تولید و بیکاری، کاهش درآمدها اتفاق افتاده و از سوی دیگر با افزایش تورم و کاهش قدرت خرید واقعی، تقاضا هم کاهش می‌یابد. به لحاظ نظری، رکود تورمی معضل اقتصادی و اجتماعی است که ریشه در اوضاع اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشور دارد و به دنبال خود پیامدهای مختلفی به همراه دارد که یکی از آنها تهدید امنیت غذایی و بروز ناامنی غذایی است.
📚حفظ سلامت تغذیه‌ای و تامین امنیت غذایی در سطح خانوار تابع چهار عامل است: درآمد و قیمت‌ها به‌عنوان مهم‌ترین عوامل موثر در انتخاب و خرید مواد غذایی؛ دسترسی به مواد غذایی در بازار و محل زندگی؛ آگاهی و دانش خانواده در مورد غذا و تغذیه از نظر خرید، نگهداری، پخت غذا و توزیع آن در خانوار؛ دسترسی به خدمات بهداشتی درمانی برای پیشگیری و درمان به‌موقع بیماری‌ها و سلامت افراد برای بهره‌گیری مطلوب بیولوژیک سلولی از مواد مغذی مصرفی.
📚در این میان دسترسی ناکافی به غذا، ناامنی غذایی را به دنبال دارد. حال چگونه می‌شود که ناامنی غذایی به‌وجود می‌آید؟ تورم یکی از عوامل موثر بر ناامنی غذایی است، هرچه تورم افزایش یابد، قدرت خرید خانوار را کاهش داده و دسترسی اقتصادی به غذا را با بحران مواجه می‌سازد. آمار و ارقام نشان می‌دهد که تورم مواد غذایی در کشور اتفاق افتاده است که خود از یک طرف باعث کاهش تقاضا برای مواد غذایی شده و از طرف دیگر به دلیل سهم گروه مواد خوراکی در تورم کشور (سهم 24.53درصد در مناطق شهری و 38.48در مناطق روستایی در شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی)، به افزایش تورم و کاهش قدرت خرید و کاهش تقاضا برای مواد غذایی منجر خواهد شد. میزان اثرگذاری اثر جانشینی و درآمدی بر تقاضای مواد خوراکی برحسب محصول و کشش‌های مربوطه و افراد متفاوت است. اما آنچه می‌توان گفت این است که افزایش قیمت غذا و تورم منجر به کاهش تقاضا برای غذا می‌شود. کوچک‌تر شدن سبد تغذیه‌ای مردم خصوصاً گروه‌های کم‌درآمد و آسیب‌پذیر، دسترسی اقتصادی به غذا را با تهدید روبه‌رو کرده و ناامنی غذایی را به دنبال دارد. همان‌طور که نمودار نشان می‌دهد نرخ تورم گروه خوراکی‌ها در مناطق شهری و روستایی روند رو به رشدی داشته به‌طوری که در تیرماه نرخ تورم گروه خوراکی‌ها نسبت به مدت مشابه سال قبل در حدود 71.9درصد افزایش داشته است.
📚همچنین اطلاعات قیمت برخی مواد غذایی در خردادماه حاکی از آن است که برای 24 اقلام خوراکی به‌طور میانگین قیمت نسبت به خردادماه سال گذشته حدود 1.7رابر شده و به عبارتی 70 درصد افزایش قیمت داشته است. افزایش قیمت محصول و افزایش تورم و عدم افزایش درآمدها به اندازه تورم (حداقل ثبات قدرت خرید واقعی)، کاهش تقاضا و مصرف مواد غذایی را به دنبال‌خواهد داشت و چه‌بسا برخی از مواد غذایی همانند گوشت و لبنیات از سبد برخی از مصرف‌کنندگان خارج شده و به دنبال خود سوءتغذیه را برای کودکان به همراه داشته باشد.
📚تامل در این نکته نیز ضرورت دارد که در شرایط رکود و تورم، سطح حمایت دولت از تولیدکننده مواد غذایی (خام و فرآوری‌شده) و مصرف‌کننده کاهش می‌یابد که احتمال دارد ناامنی غذایی را تشدید کند.
📚شواهد جهانی حاکی از آن است که رکود و تورم بر ناامنی غذایی مردم تاثیرگذار بوده که به عنوان نمونه مطالعه‌ای که در سال 2014 در خصوص آمریکا انجام شده نشان می‌دهد که افزایش یک درصد در نرخ بیکاری و تورم باعث افزایش نیم‌درصدی در ناامنی غذایی شده است (Mark Nord, Alisha Coleman-Jensen, and Christian Gregory(2014), Prevalence of U.S. Food Insecurity Is Related to Changes in Unemployment, Inflation, and the Price of Food). از این‌رو لزوم توجه به سیاست‌های مناسب حمایتی برای تامین امنیت غذایی سبد مطلوب تغذیه‌ای را دوچندان می‌سازد.
منتشر شده در هفته نامه تجارت فردا ، شنبه دوم شهریورماه 1398
http://www.tejaratefarda.com/fa/tiny/news-31919
🌸 برای مطالعه ادامه مطلب لطفا به آدرس وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید:
🦠http://chawosh.org
attach 📎
فاطمه پاسبان/ تحلیلگر اقتصاد
📚رکود تورمی پدیده‌ای است که به وقوع همزمان تورم و رکود اقتصادی اطلاق می‌شود. رکود در مفاهیم اقتصادی کاهش مداوم نرخ رشد تولید ناخالص داخلی یک کشور برای حداقل دو دوره متوالی و تورم نیز افزایش فزاینده قیمت‌ها در دوره‌های مختلف زمانی است. طبق تعاریف اقتصادی رکود تورمی زمانی در اقتصاد ایجاد می‌شود که نرخ رشد اقتصادی در مسیر کاهش قرار گیرد و همزمان با آن نرخ تورم افزایش یابد. در شرایط رکود تورمی که اقتصاد با کاهش نرخ رشد مواجه است، مشکل بیکاری نیز در اقتصاد وجود خواهد داشت. به عبارت دیگر در شرایط رکود تورمی با کاهش تولید و بیکاری، کاهش درآمدها اتفاق افتاده و از سوی دیگر با افزایش تورم و کاهش قدرت خرید واقعی، تقاضا هم کاهش می‌یابد. به لحاظ نظری، رکود تورمی معضل اقتصادی و اجتماعی است که ریشه در اوضاع اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشور دارد و به دنبال خود پیامدهای مختلفی به همراه دارد که یکی از آنها تهدید امنیت غذایی و بروز ناامنی غذایی است.
📚حفظ سلامت تغذیه‌ای و تامین امنیت غذایی در سطح خانوار تابع چهار عامل است: درآمد و قیمت‌ها به‌عنوان مهم‌ترین عوامل موثر در انتخاب و خرید مواد غذایی؛ دسترسی به مواد غذایی در بازار و محل زندگی؛ آگاهی و دانش خانواده در مورد غذا و تغذیه از نظر خرید، نگهداری، پخت غذا و توزیع آن در خانوار؛ دسترسی به خدمات بهداشتی درمانی برای پیشگیری و درمان به‌موقع بیماری‌ها و سلامت افراد برای بهره‌گیری مطلوب بیولوژیک سلولی از مواد مغذی مصرفی.
📚در این میان دسترسی ناکافی به غذا، ناامنی غذایی را به دنبال دارد. حال چگونه می‌شود که ناامنی غذایی به‌وجود می‌آید؟ تورم یکی از عوامل موثر بر ناامنی غذایی است، هرچه تورم افزایش یابد، قدرت خرید خانوار را کاهش داده و دسترسی اقتصادی به غذا را با بحران مواجه می‌سازد. آمار و ارقام نشان می‌دهد که تورم مواد غذایی در کشور اتفاق افتاده است که خود از یک طرف باعث کاهش تقاضا برای مواد غذایی شده و از طرف دیگر به دلیل سهم گروه مواد خوراکی در تورم کشور (سهم 24.53درصد در مناطق شهری و 38.48در مناطق روستایی در شاخص قیمت کالاها و خدمات مصرفی)، به افزایش تورم و کاهش قدرت خرید و کاهش تقاضا برای مواد غذایی منجر خواهد شد. میزان اثرگذاری اثر جانشینی و درآمدی بر تقاضای مواد خوراکی برحسب محصول و کشش‌های مربوطه و افراد متفاوت است. اما آنچه می‌توان گفت این است که افزایش قیمت غذا و تورم منجر به کاهش تقاضا برای غذا می‌شود. کوچک‌تر شدن سبد تغذیه‌ای مردم خصوصاً گروه‌های کم‌درآمد و آسیب‌پذیر، دسترسی اقتصادی به غذا را با تهدید روبه‌رو کرده و ناامنی غذایی را به دنبال دارد. همان‌طور که نمودار نشان می‌دهد نرخ تورم گروه خوراکی‌ها در مناطق شهری و روستایی روند رو به رشدی داشته به‌طوری که در تیرماه نرخ تورم گروه خوراکی‌ها نسبت به مدت مشابه سال قبل در حدود 71.9درصد افزایش داشته است.
📚همچنین اطلاعات قیمت برخی مواد غذایی در خردادماه حاکی از آن است که برای 24 اقلام خوراکی به‌طور میانگین قیمت نسبت به خردادماه سال گذشته حدود 1.7رابر شده و به عبارتی 70 درصد افزایش قیمت داشته است. افزایش قیمت محصول و افزایش تورم و عدم افزایش درآمدها به اندازه تورم (حداقل ثبات قدرت خرید واقعی)، کاهش تقاضا و مصرف مواد غذایی را به دنبال‌خواهد داشت و چه‌بسا برخی از مواد غذایی همانند گوشت و لبنیات از سبد برخی از مصرف‌کنندگان خارج شده و به دنبال خود سوءتغذیه را برای کودکان به همراه داشته باشد.
📚تامل در این نکته نیز ضرورت دارد که در شرایط رکود و تورم، سطح حمایت دولت از تولیدکننده مواد غذایی (خام و فرآوری‌شده) و مصرف‌کننده کاهش می‌یابد که احتمال دارد ناامنی غذایی را تشدید کند.
📚شواهد جهانی حاکی از آن است که رکود و تورم بر ناامنی غذایی مردم تاثیرگذار بوده که به عنوان نمونه مطالعه‌ای که در سال 2014 در خصوص آمریکا انجام شده نشان می‌دهد که افزایش یک درصد در نرخ بیکاری و تورم باعث افزایش نیم‌درصدی در ناامنی غذایی شده است (Mark Nord, Alisha Coleman-Jensen, and Christian Gregory(2014), Prevalence of U.S. Food Insecurity Is Related to Changes in Unemployment, Inflation, and the Price of Food). از این‌رو لزوم توجه به سیاست‌های مناسب حمایتی برای تامین امنیت غذایی سبد مطلوب تغذیه‌ای را دوچندان می‌سازد.
منتشر شده در هفته نامه تجارت فردا ، شنبه دوم شهریورماه 1398
http://www.tejaratefarda.com/fa/tiny/news-31919
🌸 برای مطالعه ادامه مطلب لطفا به آدرس وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید:
🦠http://chawosh.org
attach 📎
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment