✳️ کارکردها و ویژگی های معانی عرفانی حافظ برای « باده »

در معانی عرفانی که حافظ برای باده به کار برده است ، کارکردها و ویژگی های زیر برای باده لحاظ شده است:

❇️ این باده محصول جام تجلی صفات الهی است که نیم شب به هنگام تجلی معشوق بر عاشق و بی خود شدن عاشق از تابش پرتو ذات او حاصل شده است.

✳️ باده ای است که چونان آب حیات در ظلمت شب به کام حافظ ریخته اند و سحرگاهان او را از زندان غم، رهایی بخشیده اند. این باده چنان گیرا و تاثیر گذار است که هرکس چون حافظ در ازل یک جرعه از جام دوست بنوشد سر از مستی برانگیرد تا به صبح روز حشر.

❇️ قدح این باده چون به دست پیر افتد، به آیینه ای می ماند که محل مشاهده و تماشاست. پیر مغان بر آن است که این جام جهان بین را خداوند زمانی به او داده است که بنای آسمان را می گذاشته،

❇️ این شراب از کرشمه ی معشوق بر می خیزد و چنان مست می کند که علم را بی خبر و عقل را بی حس می سازد.

❇️ جامی است از می الست. جامی که دل را خرم می کند بی آن که خمار و دردسر در آن باشد اسرار خانقاه را باز می نماید.

❇️ این باده را در میکده ی عشق می فروشد و شرابی است که خامان را پخته می کند و به ارغوان، حسن و لطافت می بخشد.

❇️ باده ای است که اگر ساقی، جام را به نور آن برافزود و مطرب خوش آوازی نیز به ترنم همراهی کند، می توان در پیاله ی آن عکس رخ یار را تماشا کرد و لذتی اسرار آمیز از آن دریافت. اسرار ی که تنها، دل های زنده شده به عشق و به جاودانگی رسیده آن را در می یابند.

❇️ حافظ ثمره ی این باده را متوجه کسانی می داند که خود را در میانه نبینند و سحرگاهان بی تاب و جست و جوگر در پی یافتن این باده باشند تا مگر بدان عقل را ره توشه ای، بخشند و از شهر هستیش روانه کنند . در حقیقت ندیم و مطرب ، و ساقی همه به او باز می گردد و در این راه، خیال آب و گل بهانه ای بیش نیست:

سحرگاهان که مخمور شبانه
گرفتم باده با چنگ و چغانه
نهادم عقل را ره توشه از می
ز شهر هستیش کردم روانه
نگار می فروشم عشوه ای داد
که ایمن گشتم از مکر زمانه
ز ساقی کمان ابرو شنیدم
که ای تیر ملامت را نشانه
نبندی زان میان طرفی کمروار
اگر خود را ببینی در میانه
ندیم و مطرب و ساقی همه اوست
خیال آب و گل در ره بهانه
بده کشتی می تا خوش برانیم
ازین دریای ناپیدا کرانه

✳️ نادر ابراهیمیان

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan