✳️ سواد رسانه‌ای
تحریف شناختی (Cognitive distortion)
یکی از عوامل فریب است که سبب می‌شود فرد یا جمع از الگوی تفکر نادرستی پیروی کرده و واقعیت، اخبار و پیام رسانه‌ها را به شکل منفی، اغراق شده یا انحرافی تعبیر نماید.
✅ تحریف شناختی می‌تواند سبب بروز هیجانات منفی و رفتار ناکارآمد شود. اما در رسانه غالبا سبب سوءبرداشت از یک پیام و گاه فریب می شود.
■ تحریف شناختی اقسام گوناگونی دارد. برخی از مهم‌ترین آنها عبارتند از:
🔹️تعمیم نادرست (استقراء ناقص)
فرد بدون دلیل موجه و استدلال متقن یک نتیجه‌گیری کلی از یک وضعیت یا مثال جزئی می‌کند. مثلا از بدشانسی در موقعیت الف نتیجه می‌گیرد همیشه بدشانس است. یا با دیدن یک تصویر از ستمگری یکی از اهالی شهر الف نتیجه می‌گیرد که همه مردم آن شهر ستمگر هستند.
🔹️فیلتر منفی و مثبت
این تحریف دلالت دارد بر تمرکز شدید بر جنبه‌های منفی یا مثبت یک وضعیت و نادیده گرفتن وجوه دیگر و مخالف آن. برای مثال، فرد ممکن است با دیدن یک فیلم مستند از دوره تاریخی الف نتیجه بگیرد که تمام مطالب مستند دال بر مثبت بودن یا منفی بودن آن دوره تاریخی بوده است.
🔹️تفکر صفر و صدی
مطلق دیدن همه چیز و استفاده دائمی از کلمه همه یا هیچ. مثلا بیان این گزاره که هر کسی یا دشمن من است یا دوست من نوعی تحریف است. یا مثلا این باور که تمام گزارش‌ها و اخبار رسانه الف درست هستند یا غلطند نوعی تحریف به حساب می‌آید.
🔹️استدلال هیجانی
اتکاء به وضعیت هیجانی خود به عنوان دلیل. برای مثال، این استدلال که اکنون احساس بی‌ارزشی می‌کنم پس واقعا بی‌ارزشم، یا این تصویر یا خبر حس خوبی به من می‌دهد پس واقعا خوب است نوعی تحریف شناختی به حساب می‌آید.
تحریف شناختی (Cognitive distortion)
یکی از عوامل فریب است که سبب می‌شود فرد یا جمع از الگوی تفکر نادرستی پیروی کرده و واقعیت، اخبار و پیام رسانه‌ها را به شکل منفی، اغراق شده یا انحرافی تعبیر نماید.
✅ تحریف شناختی می‌تواند سبب بروز هیجانات منفی و رفتار ناکارآمد شود. اما در رسانه غالبا سبب سوءبرداشت از یک پیام و گاه فریب می شود.
■ تحریف شناختی اقسام گوناگونی دارد. برخی از مهم‌ترین آنها عبارتند از:
🔹️تعمیم نادرست (استقراء ناقص)
فرد بدون دلیل موجه و استدلال متقن یک نتیجه‌گیری کلی از یک وضعیت یا مثال جزئی می‌کند. مثلا از بدشانسی در موقعیت الف نتیجه می‌گیرد همیشه بدشانس است. یا با دیدن یک تصویر از ستمگری یکی از اهالی شهر الف نتیجه می‌گیرد که همه مردم آن شهر ستمگر هستند.
🔹️فیلتر منفی و مثبت
این تحریف دلالت دارد بر تمرکز شدید بر جنبه‌های منفی یا مثبت یک وضعیت و نادیده گرفتن وجوه دیگر و مخالف آن. برای مثال، فرد ممکن است با دیدن یک فیلم مستند از دوره تاریخی الف نتیجه بگیرد که تمام مطالب مستند دال بر مثبت بودن یا منفی بودن آن دوره تاریخی بوده است.
🔹️تفکر صفر و صدی
مطلق دیدن همه چیز و استفاده دائمی از کلمه همه یا هیچ. مثلا بیان این گزاره که هر کسی یا دشمن من است یا دوست من نوعی تحریف است. یا مثلا این باور که تمام گزارش‌ها و اخبار رسانه الف درست هستند یا غلطند نوعی تحریف به حساب می‌آید.
🔹️استدلال هیجانی
اتکاء به وضعیت هیجانی خود به عنوان دلیل. برای مثال، این استدلال که اکنون احساس بی‌ارزشی می‌کنم پس واقعا بی‌ارزشم، یا این تصویر یا خبر حس خوبی به من می‌دهد پس واقعا خوب است نوعی تحریف شناختی به حساب می‌آید.
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment