✳️عناصر و عوامل زیر در جناس بودن یا نبودن واژه ها خنثی هستند و بی تاثیر:
❇️ علامت جمع:
آیا (( لبان)) و (( تب)) جناس دارند؟
_ بله، چون علامت جمع در جناس بودن و نبودن بی تاثیر است. یعنی:
لبان _ ان= لب
حال باید ببینیم (( لب)) با (( تب)) جناس دارد. قطعا دارد.
❇️ « ی »نکره :
آیا در عبارت(( شهری بهر او حیرانند)) جناس داریم؟
بله، چون (( ی)) در شهری از نوع نکره است. یعنی:
شهری_ ی= شهر
شهر با بهر جناس دارد.
✅نکته:
« ی » نکره چیست؟ و آن را چگونه بفهمیم؟
از نظر علمی: تکیه ( استرس) نمی گیرد و...
از نظر عرفی: به جای ی نکره می توانیم (( یک )) بیاوریم که اصلا جامع و مانع نیست و پر از استثناست.
از نظر ما:
این را که الآن می گوییم اگر بلافاصله بفهمید ، نزد خود می گویید : ی نکره به همین راحتی معلوم می شود؟!!!
و اگر کمی دیرتر بفهمید ، کمی هم می خندید و می گویید : به همین راحتی!!!!
این روش تصویری است و همه ی ما ناخودآگاه روزمره زیاد به کار بردیم و خواهیم برد:
« ی » نکره آن است که هنگام تلفظش می توانیم دست را به سمت دوش و گردن ببریم!
مثال:
در میان مجلس، عاشق مستی گفت: تو را چه به عشق و مستی؟!
حال در هنگام تلفظ مستی اول می توانیم دستمان را به سمت بالا ببریم یا مستی دوم؟
- مستی اول. پس (( ی)) در (( مستی اول )) از نوع نکره است.
از این آسانتر؟!!!
❇️ « تر / ترین » :
(( تر)) و (( ترین )) در جناس بودن یا نبودن، خنثی هستند. پس واژهای ((کامل تر/ کامل ترین)) با ((عامل)) جناس دارند.
❇️ ضمایر پیوسته( متصل):
ضمایر متصل( م، ت، ش، مان، تان، شان) تاثیری در جناس بودن یا نبودن ندارند. به همین دلیل در عبارت زیر واژه ی « روزشان » با ((سوز )) جناس دارد:
روزشان با سوز همراه بود.
روزشان- شان= روز
روز با سوز جناس دارد.
❇️ مخفف فعل مضارع ( استم/ هستم، ...)
این فعل نیز در جناس خنثی است. مثال:
من خرابم دیگر چرا دهی مرا شراب؟
خرابم_ م= خراب
حال می گوییم : خراب با شراب جناس دارد
.
✳️ نکات مهم و کاربردی دیگر:
۱- تکرار با جناس تام اشتباه نشود.( تکرار دام تستی جناس تام در کنکورهاست). مثلا در مصراع زیر جناس تام نداریم:
ای جان جان جان جان ، ما نامدیم از بهر نان
۲- جناس تام در آخر مصراع ها قافیه است نه ردیف.
۳- کوچکترین جناس تام در کنکور « که= چه کسی » با « که= حرف ربط » بوده است. امیدوارم که حافظه ام خطا نکرده باشد!
۴- مخفف ها جناس( ناقص اختلافی) نیستند. زیرا معنای یکسان دارند. مثلا « ره » با « راه » جناس ندارد.
۵-جناس فعلی یا فعل با اسم و صفت دیر یاب است. مثلا اگر « دست » با « است » جناس واقع شود.
۶- کلماتی چون « آب » و « ناب » جناس ناقص اند از نوع اختلافی .
۷- گاهی یک کلمه را به دو کلمه تبدیل می کنند. این هم نوعی از جناس است که چون در کتاب درسی نامش مذکور نیست ، می توانیم اینها را در جناس تام بگنجانیم.
مثل سیمرغ و سی مرغ
۸- حد اقل یکی از واژه هایی که پایه ی جناس است باید معنی دار باشد.
مثلا معمولا « با » را با « را » جناس نمی گیرند چون هردو حرف دستوری اند.
❇️ استاد اسمعیل محمدزاده:
کانال کنکور ادبیات ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ علامت جمع:
آیا (( لبان)) و (( تب)) جناس دارند؟
_ بله، چون علامت جمع در جناس بودن و نبودن بی تاثیر است. یعنی:
لبان _ ان= لب
حال باید ببینیم (( لب)) با (( تب)) جناس دارد. قطعا دارد.
❇️ « ی »نکره :
آیا در عبارت(( شهری بهر او حیرانند)) جناس داریم؟
بله، چون (( ی)) در شهری از نوع نکره است. یعنی:
شهری_ ی= شهر
شهر با بهر جناس دارد.
✅نکته:
« ی » نکره چیست؟ و آن را چگونه بفهمیم؟
از نظر علمی: تکیه ( استرس) نمی گیرد و...
از نظر عرفی: به جای ی نکره می توانیم (( یک )) بیاوریم که اصلا جامع و مانع نیست و پر از استثناست.
از نظر ما:
این را که الآن می گوییم اگر بلافاصله بفهمید ، نزد خود می گویید : ی نکره به همین راحتی معلوم می شود؟!!!
و اگر کمی دیرتر بفهمید ، کمی هم می خندید و می گویید : به همین راحتی!!!!
این روش تصویری است و همه ی ما ناخودآگاه روزمره زیاد به کار بردیم و خواهیم برد:
« ی » نکره آن است که هنگام تلفظش می توانیم دست را به سمت دوش و گردن ببریم!
مثال:
در میان مجلس، عاشق مستی گفت: تو را چه به عشق و مستی؟!
حال در هنگام تلفظ مستی اول می توانیم دستمان را به سمت بالا ببریم یا مستی دوم؟
- مستی اول. پس (( ی)) در (( مستی اول )) از نوع نکره است.
از این آسانتر؟!!!
❇️ « تر / ترین » :
(( تر)) و (( ترین )) در جناس بودن یا نبودن، خنثی هستند. پس واژهای ((کامل تر/ کامل ترین)) با ((عامل)) جناس دارند.
❇️ ضمایر پیوسته( متصل):
ضمایر متصل( م، ت، ش، مان، تان، شان) تاثیری در جناس بودن یا نبودن ندارند. به همین دلیل در عبارت زیر واژه ی « روزشان » با ((سوز )) جناس دارد:
روزشان با سوز همراه بود.
روزشان- شان= روز
روز با سوز جناس دارد.
❇️ مخفف فعل مضارع ( استم/ هستم، ...)
این فعل نیز در جناس خنثی است. مثال:
من خرابم دیگر چرا دهی مرا شراب؟
خرابم_ م= خراب
حال می گوییم : خراب با شراب جناس دارد
.
✳️ نکات مهم و کاربردی دیگر:
۱- تکرار با جناس تام اشتباه نشود.( تکرار دام تستی جناس تام در کنکورهاست). مثلا در مصراع زیر جناس تام نداریم:
ای جان جان جان جان ، ما نامدیم از بهر نان
۲- جناس تام در آخر مصراع ها قافیه است نه ردیف.
۳- کوچکترین جناس تام در کنکور « که= چه کسی » با « که= حرف ربط » بوده است. امیدوارم که حافظه ام خطا نکرده باشد!
۴- مخفف ها جناس( ناقص اختلافی) نیستند. زیرا معنای یکسان دارند. مثلا « ره » با « راه » جناس ندارد.
۵-جناس فعلی یا فعل با اسم و صفت دیر یاب است. مثلا اگر « دست » با « است » جناس واقع شود.
۶- کلماتی چون « آب » و « ناب » جناس ناقص اند از نوع اختلافی .
۷- گاهی یک کلمه را به دو کلمه تبدیل می کنند. این هم نوعی از جناس است که چون در کتاب درسی نامش مذکور نیست ، می توانیم اینها را در جناس تام بگنجانیم.
مثل سیمرغ و سی مرغ
۸- حد اقل یکی از واژه هایی که پایه ی جناس است باید معنی دار باشد.
مثلا معمولا « با » را با « را » جناس نمی گیرند چون هردو حرف دستوری اند.
❇️ استاد اسمعیل محمدزاده:
کانال کنکور ادبیات ایران
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment