🟥با توجه به ژرفای آب و سطح فلات قاره ایران و خندق عمان در #تنگه_هرمز، برتری جغرافیایی با شمال آن است یا جنوب؟
🟥کشتیهای سنگین در بحران از چه مسیری عبور کنند؟
🟥عمق آب (بایتریمتری) در تنگه هرمز به نفع کیست؟
#سالار_سیفالدینی
(دکترای جغرافیای سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس)
در سواحل شمالی (ایران) آب بسیار کمعمق است و یک فلات قاره پهناور با شیب ملایم وجود دارد که عمق آن بین ۱۰ تا ۴۰ متر متغیر است. این وضعیت از نظر نظامی و استراتژیک کاملاً به نفع ایران است، زیرا محیطی ایدهآل برای پنهانکاری زیردریاییهای کوچک ایران و مینریزی ایجاد میکند که ناوگانهای بزرگ فرامنطقهای در آن به شدت آسیبپذیر هستند.
در سواحل جنوبی(عمان) بستر دریا به سرعت فرو افتاده و خندقهای عمیقی با عمق ۷۵ تا ۲۲۵ متر ایجاد کرده است. این عمق زیاد برای تردد کشتیها ضروری است اما آنها را در یک کانال باریک «زندانی» میکند که اشراف پدافندی ایران بر آن بسیار زیاد است.
۲. کشتی بهتر است از کدام سمت حرکت کند؟
انتخاب مسیر به «آبخور» کشتی بستگی دارد:
نفتکشهای غولپیکر، با توجه به اینکه این کشتیها آبخوری بین ۲۰ تا ۲۵ متر دارند، ناگزیرند از کانالهای عمیق جنوبی (کریدور TSS بینالمللی در نزدیکی عمان) عبور کنند تا با بستر دریا برخورد نکنند.
در شرایط بحرانی (مانند بحران فعلی)، کشتیها به سمت کریدور شمالی ایران (بین جزایر قشم و لارک) هدایت شدند. اگرچه این منطقه کمعمقتر است، اما مسیرهای لایروبی شدهای با عمق حدود ۱۰ متر برای دسترسی به بندرعباس دارد که برای شناورهای کوچکتر قابل استفاده است.
طبق منابع، ساختار زمینشناختی دو طرف کاملاً متفاوت است: ایران دارای یک فلات قاره واقعی، وسیع و کمعمق است که نتیجهی چینخوردگیهای زاگرس و فرآیندهای زمینساختی است. عمان در سواحل مسندم دارای دیوارههای سنگی بسیار تند و صخرهای هستند که مستقیماً به اعماق زیاد سقوط میکنند. در واقع، عمان در این نقطه به جای یک فلات قاره پهناور، دارای یک سرازیری تند، به سمت اعماق بستر است.
جغرافیا و عمق آب به گونهای است که ایران برتری استراتژیک (برای کنترل و دفاع) دارد، در حالی که عمان برتری ناوبری (برای عبور کشتیهای سنگین در زمان صلح) را در اختیار دارد.
⚠️Ellinne