انواع حذف:
1-حذف به قرینه لفظی :
حذفی که برای جلوگیری از تکرار صورت می پذیرد. یعنی، اگر کلمه ی محذوف می آمد، آرایه ی تکرار داشتیم !
☑️مثال: هم فرقت بوَدهم وُصلت.
چون«بود» یک باردر عبارت آمده است نویسنده برای جلوگیری از تکرار یا...[ بود] دوم را حذف کرده است.
نکته :
کلمه ی تکراری محذوف باید عین کلمه ی حاضر در جمله باشدتا حذف به قرینه لفظی داشته باشیم .مگر ...
🔹اگر نهادِ اول جمله (نهاد اختیاری ) محذوف باشد می توانیم به قرینه ی شناسه ی فعل حذف آن را به قرینه لفظی بدانیم .
☑️مثال: موشی بگرفتند ____ [آن ها / ایشان] موشی بگرفتند: «ایشان» به قرینه «ند» در بگرفتند حذف شده است واین حذف به سبب وجود «ند» لفظی محسوب می شود .
🔸 گاهی در فعل، شناسه ی متفاوت حذف می شود .اکثر معلمان این را حذف قرینه لفظی می دانند .
✔️مثال ماآمدیم وآن ها هم ____ما آمدیم و آن ها هم [آمدند]
نظر شخصی خودم :
1- این حذف غلط است .
2- اگر هم مجبور باشیم یکی از لفظی یا معنوی را انتخاب کنم ، به نظرم این حذف از نوع معنوی است .
2- حذف به قرینه معنوی
در این نوع حذف کلمه ی محذوف در عبارت دیده نمی شود.
☑️مثال:
نیکو خو بهتر از هزار بار نیکو رو ؛ در پایان عبارت[است]حذف شده است و واژه ی است در عبارت به کار نرفته است .
چند نکته :
1⃣ در مناداحذف به قرینه معنوی داریم مثال: خدایا=خدایا[ از تو می خواهم یا ...] /
ای دل= ای دل [به تو گویم یا...]
2⃣ در کلمات سوگند و قسم غالبا حذف به قرینه معنوی داریم .
مثال:
✅به دوستی که اگر زهر باشد از دستت /چنان به ذوق ارادت خورم که حلوا را
[به دوستی قسم می خورم ]
✅خدا را ساربان امروز، محمل /مران کین روز برما، بس گران است
ای ساربان تو را به خدا [ قسم می دهم یا ...]
3⃣ در کنکور معمولا حذف فعل می آید و کمتر حذف اجزای دیگر جمله دیده شده است .
- استاد اسمعیل محمدزاده
گروه ادبیات ایران
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan