الگوی توسعه روستایی معرفی شد
: مرکز پژوهش‌های مجلس باتوجه به نزدیک‌شدن تدوین برنامه هفتم توسعه، الگوی موفق توسعه روستایی هند را بررسی کرد و برمبنای آن، پیشنهادهایی را برای تنظیم برنامه توسعه روستایی در ایران ارائه کرد. بر این اساس، از مهم‌ترین اقدامات دولت هند در زمینه توسعه روستایی که می‌توان از آن درس گرفت، باید به اتخاذ رویکردی یکپارچه، متوازن و مکان‌محور در توسعه روستاها و تمرکز بر کاهش شکاف‌های شهری-روستایی، تمرکززدایی از برنامه‌ریزی‌ها و توسعه روستایی براساس مشارکت و دخالت مستقیم مردم و گروه‌های خودگردان محلی اشاره کرد.
اولویت اصلی برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه کشور «رشد اقتصادی توأم با عدالت» تعیین شده است. یکی از مصادیق بارز تحقق این اولویت، توسعه یکپارچه روستایی و عشایری است؛ موضوعی که حتی در برخی اسناد برنامه‌های توسعه کشور بنا به دلایل مختلف کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
مرکز پژوهش‌های مجلس در یک گزارش و به‌منظور پوشش این ضعف، با مطالعه اسنادی، طرح‌ها و اقدام‌های ناظر بر توسعه روستایی کشور هند، به‌عنوان یکی از کشورهای موفق در زمینه توسعه روستایی را بررسی کرد. از مهم‌ترین اقدامات دولت هند در زمینه توسعه روستایی که می‌توان از آن درس گرفت، شامل اتخاذ رویکرد یکپارچه، متوازن و مکان‌محور در توسعه روستاها و تمرکز بر کاهش شکاف‌های شهری-روستایی، تمرکززدایی از شهرها و توسعه روستایی براساس مشارکت و دخالت مستقیم مردم و گروه‌های خودگردان محلی اعم از جوانان، کارآفرینان، زنان و اقشار فقیر و اولویت به اشتغال و تولید پایدار و فراگیر در برنامه‌ها با تمرکز بر اقشار فقیر و کشاورزان خرد بوده است.
توسعه روستایی در هند
کشور هند با جمعیتی بالغ بر یک‌‌میلیارد و ۴۰۲میلیون نفر، دومین کشور پرجمعیت جهان، پس از چین محسوب می‌شود که به‌گفته بانک جهانی، بیش از ۶۵درصد جمعیت آن در مناطق روستایی ساکن هستند. از این رو توجه به رشد و توسعه مناطق روستایی، همواره مورد تاکید دولت هند بوده است و دولت‌های مختلف این امر را در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه نشان داده‌اند. به‌عبارتی از ســال ۱۹۵۱ که اولین برنامه پنج‌ساله توسعه به تصویب رسید، تا سال ۲۰۲۲، سیزده برنامه پنج‌ساله توسعه در هند مصوب و اجرایی شده است. دولت‌های مختلف در این سال‌ها با اولویت قرار دادن موضوع توسعه روستایی، طرح‌های ویژه‌ای را با هدف فقرزدایی، توسعه زیرساخت‌ها، کاهش شــکاف شهر و روستا، اشــتغال‌زایی، افزایش درآمد روستاییان و به طور‌کلی ارتقای کیفیت زندگی و بهبود محیط زیست در مناطق روستایی، طراحی و اجرا کرده‌اند.
کشور هند ازجمله کشورهایی است که در زمینه توسعه یکپارچه روستایی موفقیت‌های چشمگیری داشته است؛ به صورتی‌که براساس شاخص جهانی فقر چندبعدی در سال ۲۰۲۰، با اجرای موفقیت‌آمیز سیاست‌های حمایت اجتماعی در کشور هند، ۲۷۳میلیون نفر از مردم هند در یک دوره ۱۰ساله از فقر چندبعدی خارج شدند. یکی‌از دلایل این موفقیت، توجه ویژه به امر توسعه روستایی در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه کشور هند است. یکی‌از طرح‌های موفق در زمینه ایجاد اشتغال پایدار برای کشاورزان خرد و فقرای روستایی در کشور هند، «قانون ملی ضمانت اشتغال روستایی مهاتما گاندی» است.
در این طرح ضمن توجه به رویکرد اجتماع‌محوری از پایین به بالا و مبتنی بر مشارکت جامعه محلی، تقاضامحوری مبتنی بر بازار عرضه و تقاضای نیروی کار و مهارت‌پروری در فرآیند ایجاد اشتغال، تهیه بانک اطلاعاتی طرح‌ها، تضمین حقوق و دستمزد کارگران به شیوه عادلانه، حسابرسی اجتماعی اثربخش، پاسخگویی و رسیدگی به شکایات و برقراری سیستم الکترونیکی مدیریت منابع مالی، مدنظر قرار گرفته است.
«ماموریت ملی معیشت روستایی» از دیگر برنامه‌هایی است که در راستای فراهم کردن فرصت‌های معیشتی پایدار برای روستاییان به‌ویژه گروه‌های عقب‌نگه‌داشته‌شده یعنی خانوارهای زیرخط فقر، کشاورزان خرد و زنان، اجرا شده است. این برنامه علاوه بر تامین خدمات مالی و معیشتی، تاکید زیادی بر مهارت‌آموزی، خوداشتغالی و توانمندسازی روستاییان دارد. ویژگی قابل‌توجه دیگر این طرح، حمایت و پشتیبانی مستمر از افراد عقب‌نگه‌داشته‌شده از طریق گروه‌های خودیار تا رسیدن به افزایش درآمد و خروج از فقر مطلق است.
تمرکززدایی در توسعه روستایی
توسعه روستایی یکپارچه در کشور هند از سال ۱۹۷۵ با تمرکز بر فقرزدایی، تامین نیازهای معیشتی روستاییان، ایجاد فرصت‌های شغلی، افزایش سطح درآمد روستاییان، بهبود کیفیت زندگی و توانمندسازی روستاییان، در دستور کار برنامه‌ریزان این کشور قرار گرفته است. وزارت توسعه روستایی کشور هند به‌عنوان متولی اصلی و اجرایی فعالیت‌های عمرانی و توسعه‌ای در مناطق روستایی، نقش محوری در راهبرد کلی توسعه این کشور ایفا می‌کند.
: مرکز پژوهش‌های مجلس باتوجه به نزدیک‌شدن تدوین برنامه هفتم توسعه، الگوی موفق توسعه روستایی هند را بررسی کرد و برمبنای آن، پیشنهادهایی را برای تنظیم برنامه توسعه روستایی در ایران ارائه کرد. بر این اساس، از مهم‌ترین اقدامات دولت هند در زمینه توسعه روستایی که می‌توان از آن درس گرفت، باید به اتخاذ رویکردی یکپارچه، متوازن و مکان‌محور در توسعه روستاها و تمرکز بر کاهش شکاف‌های شهری-روستایی، تمرکززدایی از برنامه‌ریزی‌ها و توسعه روستایی براساس مشارکت و دخالت مستقیم مردم و گروه‌های خودگردان محلی اشاره کرد.
اولویت اصلی برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه کشور «رشد اقتصادی توأم با عدالت» تعیین شده است. یکی از مصادیق بارز تحقق این اولویت، توسعه یکپارچه روستایی و عشایری است؛ موضوعی که حتی در برخی اسناد برنامه‌های توسعه کشور بنا به دلایل مختلف کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
مرکز پژوهش‌های مجلس در یک گزارش و به‌منظور پوشش این ضعف، با مطالعه اسنادی، طرح‌ها و اقدام‌های ناظر بر توسعه روستایی کشور هند، به‌عنوان یکی از کشورهای موفق در زمینه توسعه روستایی را بررسی کرد. از مهم‌ترین اقدامات دولت هند در زمینه توسعه روستایی که می‌توان از آن درس گرفت، شامل اتخاذ رویکرد یکپارچه، متوازن و مکان‌محور در توسعه روستاها و تمرکز بر کاهش شکاف‌های شهری-روستایی، تمرکززدایی از شهرها و توسعه روستایی براساس مشارکت و دخالت مستقیم مردم و گروه‌های خودگردان محلی اعم از جوانان، کارآفرینان، زنان و اقشار فقیر و اولویت به اشتغال و تولید پایدار و فراگیر در برنامه‌ها با تمرکز بر اقشار فقیر و کشاورزان خرد بوده است.
توسعه روستایی در هند
کشور هند با جمعیتی بالغ بر یک‌‌میلیارد و ۴۰۲میلیون نفر، دومین کشور پرجمعیت جهان، پس از چین محسوب می‌شود که به‌گفته بانک جهانی، بیش از ۶۵درصد جمعیت آن در مناطق روستایی ساکن هستند. از این رو توجه به رشد و توسعه مناطق روستایی، همواره مورد تاکید دولت هند بوده است و دولت‌های مختلف این امر را در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه نشان داده‌اند. به‌عبارتی از ســال ۱۹۵۱ که اولین برنامه پنج‌ساله توسعه به تصویب رسید، تا سال ۲۰۲۲، سیزده برنامه پنج‌ساله توسعه در هند مصوب و اجرایی شده است. دولت‌های مختلف در این سال‌ها با اولویت قرار دادن موضوع توسعه روستایی، طرح‌های ویژه‌ای را با هدف فقرزدایی، توسعه زیرساخت‌ها، کاهش شــکاف شهر و روستا، اشــتغال‌زایی، افزایش درآمد روستاییان و به طور‌کلی ارتقای کیفیت زندگی و بهبود محیط زیست در مناطق روستایی، طراحی و اجرا کرده‌اند.
کشور هند ازجمله کشورهایی است که در زمینه توسعه یکپارچه روستایی موفقیت‌های چشمگیری داشته است؛ به صورتی‌که براساس شاخص جهانی فقر چندبعدی در سال ۲۰۲۰، با اجرای موفقیت‌آمیز سیاست‌های حمایت اجتماعی در کشور هند، ۲۷۳میلیون نفر از مردم هند در یک دوره ۱۰ساله از فقر چندبعدی خارج شدند. یکی‌از دلایل این موفقیت، توجه ویژه به امر توسعه روستایی در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه کشور هند است. یکی‌از طرح‌های موفق در زمینه ایجاد اشتغال پایدار برای کشاورزان خرد و فقرای روستایی در کشور هند، «قانون ملی ضمانت اشتغال روستایی مهاتما گاندی» است.
در این طرح ضمن توجه به رویکرد اجتماع‌محوری از پایین به بالا و مبتنی بر مشارکت جامعه محلی، تقاضامحوری مبتنی بر بازار عرضه و تقاضای نیروی کار و مهارت‌پروری در فرآیند ایجاد اشتغال، تهیه بانک اطلاعاتی طرح‌ها، تضمین حقوق و دستمزد کارگران به شیوه عادلانه، حسابرسی اجتماعی اثربخش، پاسخگویی و رسیدگی به شکایات و برقراری سیستم الکترونیکی مدیریت منابع مالی، مدنظر قرار گرفته است.
«ماموریت ملی معیشت روستایی» از دیگر برنامه‌هایی است که در راستای فراهم کردن فرصت‌های معیشتی پایدار برای روستاییان به‌ویژه گروه‌های عقب‌نگه‌داشته‌شده یعنی خانوارهای زیرخط فقر، کشاورزان خرد و زنان، اجرا شده است. این برنامه علاوه بر تامین خدمات مالی و معیشتی، تاکید زیادی بر مهارت‌آموزی، خوداشتغالی و توانمندسازی روستاییان دارد. ویژگی قابل‌توجه دیگر این طرح، حمایت و پشتیبانی مستمر از افراد عقب‌نگه‌داشته‌شده از طریق گروه‌های خودیار تا رسیدن به افزایش درآمد و خروج از فقر مطلق است.
تمرکززدایی در توسعه روستایی
توسعه روستایی یکپارچه در کشور هند از سال ۱۹۷۵ با تمرکز بر فقرزدایی، تامین نیازهای معیشتی روستاییان، ایجاد فرصت‌های شغلی، افزایش سطح درآمد روستاییان، بهبود کیفیت زندگی و توانمندسازی روستاییان، در دستور کار برنامه‌ریزان این کشور قرار گرفته است. وزارت توسعه روستایی کشور هند به‌عنوان متولی اصلی و اجرایی فعالیت‌های عمرانی و توسعه‌ای در مناطق روستایی، نقش محوری در راهبرد کلی توسعه این کشور ایفا می‌کند.
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment