دخترانههایی که در چرخه کار زودهنگام بر باد میروداز دوازدهم ماه ژوئن سال ۲۰۰۲ میلادی که برای نخستین بار «روز جهانی مبارزه با کار کودک» در تقویم جهانی ثبت شد تاکنون ۲۰ سال میگذرد؛ با وجود همه تلاشهای جامعه جهانی و سازمانهای مدافع حقوق کودکان در دو دهه گذشته، همچنان میلیونها کودک در سراسر جهان قربانی کارِ زودهنگام میشوند.
طبق تعاریف جهانی «کارِ کودک» به مجموعه کارهایی گفته میشود که برای رشد جسمی و ذهنی کودکان زیانآور است و خطر انواع خشونت، محرومیت از تحصیل و ازدواج در کودکی را برای آنان به همراه دارد.
کارِ کودکان ممکن است عوامل مختلفی داشته باشد اما اصلیترین دلیلی که کودکان را به سمت کار سوق میدهد، فقر خانواده است. برآوردهای یونیسف و سازمان جهانی کار حاکی از آن است که در حال حاضر حدود ۱۶۰ میلیون کودک زیر ۱۸ سال در سراسر جهان محکوم به کارِ اجباریاند و این یعنی از هر ۱۰ کودک، یکی کار میکند. باوجوداین گفته میشود که آمار فعلی بسیاری از کودکان کار را که در محیطهای سربسته و پنهان کار میکنند، شامل نمیشود درحالیکه بسیاری از آنان از بدترین اشکال کار کودکان رنج میبرند.
یافتههای مطالعاتی یونیسف و سازمان جهانی کار نشان میدهد که حدود ۴۰ درصد کودکان کار را دختران تشکیل میدهند اما درصورتیکه آمار دختران خانهدار و دختران محکوم به کار خانگی به آن اضافه شود، آمار دخترانی که محکوم به کار اجباریاند چندین برابر خواهد شد.
کم نیستند دخترانی که در خانههای خود و دیگران کارهای طاقتفرسایی را انجام میدهند اما در ازای آن هیچ پولی دریافت نمیکنند. آمارها نشان میدهد بیشتر این دختران در سنین کودکی نیز قربانی ازدواج زودهنگام میشوند.
در ایران، آمار موثقی از تعداد کودکان کار وجود ندارد. درباره دختران زیر ۱۸ سال نیز که محکوم به کار اجباریاند اطلاعات دقیقی ارائه نمیشود بااینحال شواهد آشکار میکند تعداد زیادی از دختران در خیابانها، مزارع کشاورزی، کورههای آجرپزی، خانه و کارگاههای زیرزمینی و تولیدیها کارهای مشقتزایی انجام میدهند که برای سن و شرایط جسمی آنان مناسب نیست. برخی از این دختران در ازای کارهایی که انجام میدهند دستمزدهای ناچیز میگیرند اما در اغلب موارد، کار دختران حکم مشارکت در امور خانه و هزینههای آن را دارد و دستمزدی به آنان تعلق نمیگیرد.
🖍سایه رحیمی
@designmanufacturing