✳️ نظریه رشد پس از حادثه
Post- Traumatic Growth

✅ تنزل پس از سانحه
Post- Traumatic Depreciation یا اختلال استرس پس از سانحه Post-Traumatic Stress Disorder
سندرم یا مجموعه‌ای از علایم بیماری است که در بعضی از افرادی که تحت تاثیر حادثه‌ای ناگوار پر استرس مثل آتش‌سوزی، زلزله، سیل، جنگ، خشونت، شکنجه، جنایت، بیماری و از دست دادن نزدیکان قرار می‌گیرند، دیده می‌شود. این تأثیرات منفی حادثه ممکن است از چند روز و چند هفته تا چند ماه و چند سال ادامه یابد و حتی ممکن است به خودکشی فرد حادثه دیده منجر شود.

🔸در مقابل، رشد پس از سانحه Post- Traumatic Growth وجود دارد که فرد حادثه دیده با تقویت تاب‌آوری Resilience و شکوفایی Thriving خود، تغییرات مثبتی نظیر ارزش بیشتر برای زندگی، بهبود روابط بین فردی، قدرت شخصی بیشتر و بهبود سطح عملکرد در خود ایجاد می‌کند. تاب‌آوری رسیدن به سطح قبلی عملکرد پیش از حادثه و شکوفایی یافتن منافع در چالش‌ها است. به عبارتی، به قول فریدریش نیچه فیلسوف آلمانی قرن نوزدهم، هر آنچه مرا نکشد، قوی ترم می‌کند.

🔹قرار گرفتن در معرض استرس، مقاومت فرد را در برابر استرس‌های بعدی افزایش می‌دهد و از او در برابر آسیب محافظت می‌کند. رنج و استرس حاوی قدرت بالقوه تحولی مثبت نیز است.

🔸شوگون آشی‌کاگا یوشی‌ماسا Ashikaga Yoshimasa در پایان قرن پانزدهم فنجان شکسته چای خود را برای تعمیر به چین فرستاد. چینی‌ها فنجان را با گیره‌های فلزی زشتی تعمیر کردند. شوگون از تعمیر انجام شده راضی نبود. در نتیجه، صنعتگران ژاپنی سعی کردند راهی برای تعمیر ظریف‌تر فنجان شکسته پیدا کنند. آنها قطعات شکسته فنجان را با ماده‌ای شامل پودر طلا به هم چسباندند. علاوه بر زیبایی ظاهری فنجان، ارزش آن به خاطر طلای بکار رفته بیشتر شد. ژاپنی‌ها به این هنر کینتسوگی Kintsugi می‌گویند که در آن قطعات شکسته سفال و کوزه را با ماده‌ای شامل پودر طلا، نقره و پلاتینیوم به هم چسبانده و تعمیر می‌کنند.

🔹نظریه رشد پس از سانحه توسط ریچارد تدسکی Richard Tedeschi و لورنس کالهون Lawrence Calhoun اساتید روانشناسی دانشگاه کارولینای شمالی آمریکا در سال ۱۹۹۶ میلادی ارائه شد. رشد پس از سانحه یک تغییر روانشناختی مثبت است که در نتیجه مبارزه با شرایط زندگی بسیار چالش برانگیز و بسیار استرس‌زا تجربه می‌شود.

🔸در حقیقت، رشد پس از سانحه به معنای برگشت فرد به سطح عملکرد پیش از حادثه است. کسانی که از یک حادثه جان سالم به در بردند ممکن است خود را قوی‌تر ببینند و بهتر بتوانند با رویدادهای دشوار در آینده کنار بیایند (ادراک از خود). آنها همچنین، ممکن است نحوه ادراک و احساس خود را در مورد دیگران تغییر دهند و احساس صمیمیت و تعلق بیشتری را تجربه کنند (روابط با دیگران). علاوه بر این، آنها ممکن است احساس بیشتری از هدف از زندگی و اولویت‌های مهم‌ زندگی (فلسفه زندگی) به دست آورند.

🔹نظریه رشد پس از سانحه در سازمان و مدیریت کاربرد زیادی دارد. کار در برخی از سازمان‌ها مثل ارتش، پلیس، امداد، اورژانس و بیمارستان‌ها استرس زیادی به کارکنان تحمیل می‌کند. علاوه‌بر این، شوک‌ها، بحران‌ها و ریسک‌های مختلفی ممکن است در سازمان روی دهد که شرایط استرس‌زایی به کارکنان تحمیل می‌کنند. همچنین، شرایط سخت کاری، قوانین طاقت‌فرسا، محیط کاری نامناسب، حجم کاری زیاد، همکاران سمی و قلدری سازمانی نیز به کارکنان استرس زیادی وارد می‌کند. بنابراین، مدیران باید آموزش‌های لازم را برای تقویت تاب‌آوری و خودشکوفایی کارکنان فراهم کنند و منابع لازم را برای حمایت و پشتیبانی از آنها به هنگام بروز حوادث ناگوار تأمین کنند تا تأثیرات منفی استرس ناشی از این حوادث کاهش یابد. کارکنان به هنگام تجربه استرس زیاد باید به روانشناس و روانپزشک ارجاع داده شوند تا حمایت‌های لازم را دریافت کنند.

🔸مدیران برای اینکه بهتر از نظریه رشد پس از سانحه استفاده کنند، باید:
۱. به کارکنان خود در زمینه تاب‌آوری فردی و تاب‌آوری سازمانی آموزش دهند.
۲. میزان تاب‌آوری سازمان نسبت به انواع شوک‌ها و بحران‌ها را ارزشیابی کنند.
۳. با مشاکت کارکنان برنامه تقویت تاب‌آوری سازمانی را تدوین و اجرا کنند؛ سازمان خود را با تقویت ساختارها، بافتارها و فرایندها تقویت کنند و با برگزاری مانورهای ادواری از تاب‌آوری سیستم‌ها و فرایندهای سازمان خود اطمینان یابند.
۴. پس از حادثه با یادگیری از درس‌های آموخته شده، عیوب سازمان را بر طرف کنند.
🖊️دکتر علی محمد مصدق راد

https://t.me/ExecutiveManagement

Comments

Be the first to add a comment