اکوسیستم استارتاپی در ایران حباب دارد

| علیرضا بازارگان

چند سالی هست بحث شتاب‌دهنده‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان و... در ایران داغ شده است. مثلا 20 سال پیش، چنین بحث‌هایی اصلا وجود نداشت. مشخص است که در دهه اخیر کارهای خوبی در این زمینه شده است و به‌اصطلاح رونق ایجاد شده است. باید از مسئولان و دلسوزانی که این رونق را ایجاد کرده‌اند صمیمانه تشکر کرد. البته یک آفتی هم که وجود دارد این است که اکوسیستم استارتاپ‌های ایران حباب‌های زیادی دارد. بعضی از ارگان‌ها فقط به خاطر مُد و تب روز یا مسائل غیرحرفه‌ای دیگر وارد این قضیه شده‌اند.
اکوسیستم استارتاپی در ایران حباب دارد.

دانشگاه‌ها در تمام جوامع یکی از اصلی‌ترین مولفه‌ها برای شروع فرآیند تغییر در بخش‌های مختلف به شمار می‌روند، اما این بدان معنی نیست که خودشان نیازی به تغییر ندارند. به همان میزان که دانشگاه‌ها با پیشرفت‌های علمی باعث رشد جوامع می‌شوند، خودشان نیز باید بتوانند با به‌روزرسانی‌های دائمی، همیشه در قامت سردمداران جامعه باقی بمانند. امروز این مساله با عنوان نیاز به تحول در نظام آموزش عالی کشور مطرح شده و بارها فعالان این حوزه درباره الزام به تحقق هرچه سریع‌تر این مهم در راستای حفظ حیات دانشگاه‌ها صحبت کرده‌اند. حقیقت آن است که قهر جامعه برای ورود به دانشگاه‌ها از یک‌سو و عدم‌برآورده کردن نیازهای بخش‌های مختلف جامعه ازجمله صنعت از سمت دیگر باعث شده زنگ خطر برای دانشگاه‌های کشور حتی مراکزی که شهره جهانی دارند، به صدا در‌آید. شرایط فعلی نظام آموزش عالی ایران به‌گونه‌ای است که دانشگاه‌ها باید هرچه سریع‌تر فرآیند تغییر نسل خود را کامل کرده و شاهد فعالیت دانشگاه‌های نسل سوم و چهارم باشیم. علی‌رغم اینکه این روزها برخی شرکت‌های دانش‌بنیان در اطراف دانشگاه‌ها رشد کرده و اقدامات قابل‌توجهی هم انجام داده‌اند، اما مساله اصلی این است که صرفا حرکات دانشگاه‌ها به سمت شرکت‌داری، یعنی تغییر نسل در دانشگاه‌ها رفته است. این مساله درکنار مولفه‌های تغییر نسل، نحوه ارزیابی اساتید به‌عنوان پیشرانه‌های اصلی تحقق این مساله، مسیر پیش روی وزارت علوم و... باعث شد تا به سراغ علی‌رضا بازارگان، استادی که تحصیلاتش را 6 سال پیش در کشورهایی چون آلمان، فرانسه، هنگ‌کنگ و انگلستان به اتمام رسانده و حالا به‌عنوان عضو هیات‌علمی دانشگاه تهران مشغول کار است، برویم. متن کامل این مصاحبه را در ادامه می‌خوانید.

چند سالی می‌شود صحبت از تغییر نسل دانشگاه‌ها و رسیدن به دانشگاه نسل سوم در ادبیات آموزش عالی قوت گرفته، با توجه به اقداماتی که در این حوزه شاهد هستیم، می‌توانیم بگوییم نسل سوم دانشگاه در کشور ما متولد شده است؟ فاکتورهای تغییر نسل جدید دانشگاه‌ها چیست؟

عبارت‌هایی مانند نسل اول و دوم و سوم دانشگاه عبارت‌های تخصصی هستند که جامعه‌شناس‌ها و افرادی که فلسفه علم خوانده‌اند و البته متخصصان آموزش و پرورش با آن سروکار دارند. به نظرم بهتر است مصاحبه به سمت این‌گونه عبارت‌های تخصصی نرود و اگر اجازه دهید با زبان ساده‌تر تجربه و نظرم را درباره آموزش عالی اعلام کنم. به نظرم به جای استفاده از عبارت‌های ناملموس تخصصی، صمیمانه مباحث را باز کنیم بهتر است. ولی برای آن دسته از علاقه‌مندان که ممکن است ویژگی‌های نسل‌های مختلف دانشگاه برای آنها جالب باشد، می‌توانم این جدول را ارائه دهم که توسط ویسما در سال 2009 در کتابی به‌عنوان «حرکت به سمت نسل سوم دانشگاه‌ها» مطرح شده است. درخصوص ویژگی‌های نسل‌های جدید دانشگاه‌ها اختلاف‌نظرهایی وجود دارد، ولی مهم‌ترین ویژگی دانشگاه نسل سوم ارتباط آن با صنعت است و تولید دانشی است که در دنیای واقعی مورداستفاده قرار گیرد. یعنی این‌طور نباشد که مباحث مطرح‌شده در دانشگاه فقط به درد چاپ کردن مقالات و قرار دادن در قفسه بخورد.

همکاری طولانی‌مدت صنعت با دانشگاه‌ها در ایران امر نادری است

امروز شاهد راه‌اندازی شرکت‌های مختلف در اطراف دانشگاه‌ها هستیم، این مهم چقدر در رسیدن به دانشگاه کارآفرین اثرگذار خواهد بود؟ به نظر شما وضعیت در دانشگاه‌های آینده چه تغییراتی نسبت به نسل‌های قبل باید داشته باشد؟ چقدر تا رسیدن به این نقطه فاصله داریم؟

ادامه مطلب

✅ @karkhone

Comments

Be the first to add a comment