نیروهای عرفی و سنت جدایی از مردم
محمد برقعی
در مورد آنکه چگونه روحانیت موفق به جلب مردم شد و نیروهای سیاسی عرف نتوانستند دلایل چند ارائه میشود، اما مهمترین و مشهورترین آن است که شاه جلوی فعالیت تمام نیروهای سیاسی را گرفته بود، ولی مجالس مذهبی آزاد بود. این دلیل با آن که واقعیت دارد اما تمام آن نیست بلکه دلیلی است که نیروهای عرفی را قانع میکند و خطای عملی آنان را توجیه میکند. با خاطرهای بحثمم را شروع میکنم.
یک دهه پیش از انقلاب شاهد تبعید چهار روحانی سیاسی به نقاط مختلف کشور بودم . سیاست بر آن بود که آنان را به مناطق سنینشین تبعید کنند. زیرا نه تنها اختلاف مذهبی مانع فعالیتشان میشد، بلکه از دیدگاه روحانیت سنی همکاری با حاکم مسلمین مشروع بود. لذا بسیاری از دولت حقوق میگرفتند و رابط میان مردم و حکومت بودند و از این بابت هم روحانی شیعهای را که مخالف حاکم مسلمین بود بر نادرست میدانستند.
جالبتر آن که سه تن از آنان به مناطقی تبعید شده بودند که روحانیون آنان در مدارس وهابی تعلیم دیده بودند و لذا بیشتر از روحانی شیعه پرهیز می کردند ، تا جایی که مردم را از تماس با آنان برحذر می داشتند. دو نفر از آنان در دو شهر متفاوت از من خواستند اگر ممکن است از نفوذ محلیام استفاده کرده و آنان را با ملایی آشنا کنم. با آنکه آن را کار عبث و بینتیجه میدانستم اما پذیرفتم. به ویژه یکی از اینان که جسورتر بود گفت دو هفته پیاپی به نماز جماعت آنان رفتم ولی چنان بی اعتنایی کردند و حتی بیاحترامی که دیگر از رفتن منصرف شدم . بالاخره پس از تامل بسیار بر آن شدم که آنان را به چند ملای جوانتر و کم اعتبار که به اخوان المسلمین علاقه داشتند معرفی کنم.
چند ماه بعد که از داخل منطقه بر گشتم به سراغ آن دو رفتم، با یقین آن که آنان یا تنهایند یا بازدید کنندگانی از شیعیان استانهای دیگر دارند. اما با کمال تعجب دریافتم که هر دو موفق شدهاند یخ ها را آب کرده و در میان محلیها دوستانی پیدا کنند که بعدها شاهد گسترش این روابط شدم. کاری که به معجزه میمانست.
از یکی از آنان راز موفقیتش در رابطه با مردم پرسیدم . گفت بیش از یک ماه تنهای تنها بودم حتی کمتر کسی سلامم را علیک میگفت تا متوجه شدم تنها حمام ده نیمهمخروبه است و آن هم ناگزیر چند روزی در هفته زنانه است و چند روزی مردانه که در نتیجه آن غسل و طهارت لازمه نماز خواندن مشکل بزرگی بود. از روابطم در همدان استفاده کردم و پولی از بازاریان خیر جمع کردم و به کدخدا دادم تا حمام را تعمیر کند. به امید آن که پول بیشتری تهیه کنم و حمام دیگری بسازیم که با کار مجانی و داوطلبانه خود مردم هزینه چندانی نمی خواست و چه کسی دندان اسب پیشکشی را میشمرد. خودم هم آستین بالا زدم و درک کنار آنان گل لگدمال کردم و خشت زدم . پس از مدتی اهالی فراموش کردند که من شیعه هستم و آنان سنی تا جایی که کم کم وقتی ملای سنی در دسترس نبود مرا برای خواند نماز میت و صیغه عقد دعوت میکردند که صد البته من بر مبنای آموزه های اهل سنت آن مراسم را به جا میآوردم .
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/74081