🪽ستارخان و اسطوره هفت‌کشور

ستارخان گفته بود که می‌خواهم «هفت دولت» زیر پرچم ایران باشد. اما این «هفت‌دولت» از کجا می‌آمد؟ در اسطوره آفرینش ایرانی، جهان به هفت کشور تقسیم می‌شد که ایران کشور چهارم در «مرکز» دایره‌ها بود. برای همین است که نظامی گنجوی گفته بود: «همه عالم تن است و ایران دل». منظور از «دل» در اینجا مرکز یا وسط زمین است. اسطوره هفت کشور هر بار به نوعی از ادارک سیاسی و حافظه‌تاریخی وارد «عمل سیاسی» شده است.
گاهی در صورت هفت‌کشور و گاهی در صورت «قلب زمین». نیروهای سیاسی در زمانی که به بحران وجودی برخورد می‌کنند به لحظه تأسیس و فلسفه آن باز می‌گردند که در سیاست به آن می‌گویند وابستگی به مسیر. در این مقطع از تاریخ مشروطه، ادراک درونی شده هفت‌کشور که به عنوان میراث نهادی در لحظه تأسیس ایران وارد حافظه تاریخی شده بود به شکل دیگری عمل کرد. اگر نظامی برداشت «قلب‌زمین» را از میراث نهادی و تاریخی ایران به کار برده بود، ستارخان برداشت هفت کشور را به عنوان مبنای تفکر و تصمیم به کار گرفت. از این رو استفاده ستارخان از عبارت هفت‌کشور تصادفی نیست و به اسطور آفرینش ایران و تقسیم گیتی به هفت کشور باز می‌گردد که خاطره آن همواره در نهاد ایرانی وجود داشت.
از کتاب امرملّی، انتشارات نگارستان


🏠Ellinne