👁سرشت مشاهده سرکشی است. مشاهده اگر به‌واقع مشاهده باشد و تن‌دادنِ راستین به شواهد، معمولاً در برابر ما می‌ایستد و پیشفرض‌ها و انتظارات ما را به چالش می‌کشد. به این معنا مشاهده اسب وحشی‌ای است که در زمین محصور ما نمی‌گنجد؛ آن‌قدر عقب و جلو می‌رود، که حصار را می‌شکند و به زمین آزاد می‌رسد. آنجاست که می‌خرامد و جولان می‌دهد و ما به حکم علم و پژوهش، باید حصار تازه‌ای دور او بکشیم. نام این حصار تازه «نظریهٔ تازه» است، «فرضیهٔ نو» است. اگر برعکس بود، اگر استبداد و تعصب ورزیدیم، اگر اسب سرکش را به زور در حصارمان اسیر کردیم و مشاهده را قربانیِ ایده‌ها، اسب می‌پژمرد و ما در توهم مشاهده، او را شاداب‌ترین موجود می‌شماریم.
#علی_سلطانی

❗️Ellinne