🔴عظمت ایالات متحده آمریکا، ثمرهی حق براندازی است🔵
🇺🇸🇺🇸بخش2
نکته دوم مورد اشاره در پیشگفتار و دیباچه اعلامیه استقلال آمریکا، «بدیهی دانستنِ برابری همه انسانها» است. بر این مبنا، بنیان رفع تبعیض از جامعه جوان ایالات متحده گذارده شد. این هدف ارجمند، طی نزدیک به دو و نیم قرن اخیر، قدم به قدم، در فراز و نشیبهای تاریخ پر ماجرای این جامعه جوان، تناور شد و همچنان رو به رشد است.
نکته سومِ بسیار مشهوری که در ابتدای این سند آمده، حق همگانی و سلبنشدنیِ همه آدمیان بر «زندگی، آزادی و جستجوی سعادت» ( Life, Liberty and the pursuit of Happiness) است که در چند جمله درخشانِ سرآغاز این اعلامیه، به استواری و سلاستی کمنظیر بیان شدهاند. اینکه هر انسانی، لایق زندگی، محکوم به آزادی و شایسته خوشبختی است، سخنی سترگ و جاودانه است که هنوز از پسِ حدود دویست و پنجاه سال از صدور این متن ارجمند، تازه و معاصر مانده است.
پس از این سه نکته اما ارجمندترین سخن این اعلامیه رخ مینماید که همانا حق و در عین حال وظیفه همه آدمیان بر شورش علیه حکومتهای مستبدِ زورگو و کوشش در براندازیِ آنهاست.
جان لاک (John Locke) فیلسوف شهیر انگلیسی، حقِ شورش و انقلاب را پشتوانه و ضمانت دفاع از سه حق اساسی انسانها یعنی حق حیات، آزادی و مالکیت میدانست. طبق نظریه لاک درباره دولت، مشروعیتِ هر حکومتی، بر اساس یک قرارداد اجتماعی میان حکومت و شهروندان تعریف میشود. حال اگر حاکمان برخلاف این قرارداد عمل کنند و منافع عمومی شهروندان را زیر پا بگذارند، این حق برای شهروندان ایجاد میشود که با قیام و شورش، حکومت ظالم را تغییر دهند. از همین منظر، پدران بنیانگذار ایالات متحده آمریکا- که به لحاظ عملی مهمترین هواداران فلسفه لاک بودند- در اعلامیه استقلال ایالات متحده، براندازی حکومت مستبد و ناصالح را نهتنها حق شهروندان بلکه وظیفهی آنها دانستند.
بر چنین زمینهای است که قدرت مردم تنها در فرآیند رأیگیری و انتخاب نمایندگانشان برای امور سیاسی خلاصه نمیشود بلکه اصل مردمسالاری بر مبنای توان مردم در عزل حاکمان از طریق مراجعه به صندوق رأی و در صورت لزوم از راه شورش و براندازی حاکم فاسد و مستبد، معنا مییابد.
آنچه بیش و پیش از هر چیزی بنیان هویت و عظمت ایالات متحده آمریکا را پیریزی کرده و استحکام بخشیده، توجه پدران بنیانگذار این کشور به حق اعتراض، شورش و براندازی بوده که در گذر زمان از مردم این کشور، شهروندانی گردنفراز و مستقل ساخته است.
اگر خواهان برآمدنِ انسانهایی سربلند و با عزت نفس هستیم، چارهای جز پذیرش «گفتمان براندازی» نداریم!
یوسف مصدقی
@cafe_andishe95