🖋" ۱۴۹۲: از کشف دنیای نو تا «فتح بهشت» ونجلیس"
قسمت اول
یادداشتی از : رضی الدین طبیب؛ مورخ هنر




سال ۱۴۹۲ میلادی یکی از بزنگاه های سرنوشت ساز تاریخ جهان است؛ سالی مهم و تعیین کننده که مسیر بسیاری از اتفاقات سرنوشت ساز دیگر جهان را روشن یا پی ریزی نمود؛ اما پیش و پس از فرا رسیدن این سال، رویدادهای بزرگ و کوچک بسیاری در جهان آن روزگار رخ داد که دانستن آنها دلیل اهمیت سال مذکور را بر ما روشن می سازد.
«فردیناند دوم» پادشاه کاستیل( ایالت مرکزی سرزمین اسپانیا با مرکز مادرید) و «ایزابلای اول» شهبانوی آراگون(با مرکزیت شهر ساراگوسا) در سال ۱۴۶۹ با یکدیگر پیمان زناشویی می‌بندند. این ازدواج پیش از آنکه پیوندی عاطفی و معمول میان دو فرد از خاندان های سلطنتی اروپا باشد، پیوندی است سیاسی_نظامی که در پس آن اهداف مذهبی مهمی قرار دارد.

اتحاد آراگون و کاستیل، نه تنها رویای تشکیل «امپراتوری بزرگ اسپانیا» را به واقعیت تبدیل می‌کند، بلکه پاپ و دنیای مسیحیت نیز به آرزوی دیرینه خود یعنی ایجاد دولتی قدرتمند در برابر مسلمانان آندولوس می رسند(جنوبی ترین ایالت اسپانیا به مرکزیت شهر گرانادا یا همان غرناطه که قلمرو حکمرانی اُمرای مسلمانان در شبه جزیره ایبری به شمار می رفت) و موجب می شود تا دنیای غرب پس از نبردهای طاقت فرسای صلیبی تجدید حیات کند و در برابر شکوفایی مجدد امپراتوری های مسلمانِ عثمانی و صفوی ایران آرایش دیگری به خود بگیرد.
این وصلت پیامدهای خاص خود را به دنبال دارد: یکپارچه سازی سیاسی و جغرافیایی «اسپانیای کاتولیک» نخستین آنها است و در پی آن، تشکیل دادگاه های هولناک تفتیش عقاید و همچنین ایجاد یک امپراتوری بزرگ مذهبی در کنار یک امپراتوری کاتولیک دیگر  یعنی «پرتغال» آن هم در اوج عصر رنسانس و ظهور اومانیسم فرهنگی گرچه نوعی عقبگرد تاریخی است، اما موجب به وجود آمدن قوی ترین حکومت های سیاسی _نظامی اروپا و جهان می‌گردد و هر دو کشور به نوبه خود تاثیرات عمیق بسیاری بر جوامع و فرهنگ دیگر نقاط جهان بر جای گذاشتند.
اما جدای از این، نگرانی عجیب پاپ و دستگاه کلیسا مربوط به چه چیزی است؟!
یک دهه پیش از این ازدواج، در گوشه ای دیگر از دنیا حوادث جالب و عجیبی رخ داده است که زنگ خطر را به شدت برای دنیای مسیحیت به صدا در آورده است:

«سلطان محمد فاتح» فرمانروای امپراتوری عثمانی، با شکست ارتش امپراتوری روم شرقی و فتح کنستانتینوپل( قسطنطنیه یا استانبول فعلی در ترکیه امروزی) و تصرف بخشهای فراوانی از شرق اروپا و بالکان، به کلی طومارِ امپراتوری کهن و ناکارآمد مسیحیان و دیرپاترین حکومت جهان باستان را در هم می پیچد و آخرین دژ مسیحیان(غرب) در شرق از دست می رود و رویای دیرینه کلیسا برای الحاق «ارض مقدس» به جهان مسیحیت برای همیشه نابود می گردد.
@renaissancetranslate

Comments

Be the first to add a comment