وقتی آموزش و پرورش مردانه است!
✍فاطمه دادرس
✅آموزش‌و‌پرورش در ایران یک نظام متمرکز است. کتاب‌های درسی اصلی‌ترین ماده آموزشی، مهمترین ملاک ارزشیابی دانش‌آموزان و حاوی پیام‌هایی است که در شکل‌دهی به هویت و فرهنگ کودکان نقش به سزایی دارد.
✅ارزیابی عدالت جنسیتی در محتوای کتاب‌های درسی، همواره مورد توجه پژوهشگران علوم اجتماعی بوده است. در این پژوهش‌ها، شاخص‌هایی چون نام و جنسیت شخصیت‌ها، تصاویر، جایگاه و نقش‌های اجتماعی-سیاسی، فعالیت‌های هنری ،ورزشی و مذهبی، اشتغال، تفریحات، ابراز احساسات و...بر اساس جنسیت مورد بررسی قرار می‌گیرد.
✅نگاهی به پژوهش‌های انجام شده بر روی کتاب‌های درسی ایران، حضور پررنگ تبعیض و کلیشه‌های جنسیتی در تمام مقاطع تحصیلی را تایید می‌کند.
✅به عنوان نمونه، بررسی شاخص‌ها در کتاب‌های فارسی مقطع ابتدایی سال ۹۰ نشان می‌دهد که ۹۷درصد از اسامی خاص به کار رفته نام‌های پسرانه و تنها ۳درصد از اسامی دخترانه بودند. سهم مردان از تصاویر همین کتاب‌ها نیز ۱۴۵مورد بود درحالی که تنها ۳۰تصویر از زنان در این کتاب‌ها وجود داشت. ۸۵درصد از تصاویر و متون نیز، به فعالیت‌ها و اقتدار مردان اختصاص پیدا کرده است.
✅نتایج پژوهشی دیگر بر کلیه کتاب‌های مقطع ابتداییِ سال ۹۵، هیچ موردی در ارتباط با اشتغال مردان در داخل خانه را نیافته‌است در حالیکه کار خانگی با ۵۷مورد بیشترین فراوانی نقش شغلی را برای زنان داشت. کار خارج از خانه زنان نیز به شغل‌هایی چون معلمی و کشاورزی خلاصه شده‌بود. در ۲۶۲مورد از نقش‌های شغلی مردان اما تنوع بسیاری مشاهده شد.
✅در کتاب‌های درسی، زنان هیچ سهمی از ماجراجویی ندارند و هیچ سفرنامه‌ای از آنان نیامده است. در درس‌های ادبیات حماسی و پایداری، تنها نقش‌هایی از مردان به تصویر کشیده میشود و جوانمردی شجاعت، ایثار و قدرت، با وصف مردانگی و در شخصیت‌های مرد مورد ستایش قرار می‌گیرد.
✅با مقایسه یافته‌های این پژوهش‌ها همچنین در می‌یابیم که با افزایش پایه تحصیلی، از تعداد تصویر چهره زنان کاسته میشود. شاخص تصویر با جنسیت زن در کتاب‌های اول و دوم مقطع ابتدایی در سال ۹۰، ۳۱درصد بود که در دوره متوسطه به کمتر از ۵درصد رسید. شاخص چهره زن، در کتاب فارسی اول دبیرستان در سال ۹۰، صفر گزارش شده‌است!
✅تبعیض‌های جنسیتی در کتاب‌های درسی به خودباوری دختران‌مان آسیب جدی وارد می‌کند و به پسران‌مان نیز، پیامی تبعیض‌آمیز و غیر واقعی از توانمندی، جایگاه و ارزش‌های زنان مخابره می‌کند. محتوای کتاب‌های درسی در شکل‌گیری هویت جنسی کودک و قضاوت جمعی درباره زنان بسیار موثر است.
منبع: صفحه اینستاگرام
@kherad_jensi
@afagh_association
✍فاطمه دادرس
✅آموزش‌و‌پرورش در ایران یک نظام متمرکز است. کتاب‌های درسی اصلی‌ترین ماده آموزشی، مهمترین ملاک ارزشیابی دانش‌آموزان و حاوی پیام‌هایی است که در شکل‌دهی به هویت و فرهنگ کودکان نقش به سزایی دارد.
✅ارزیابی عدالت جنسیتی در محتوای کتاب‌های درسی، همواره مورد توجه پژوهشگران علوم اجتماعی بوده است. در این پژوهش‌ها، شاخص‌هایی چون نام و جنسیت شخصیت‌ها، تصاویر، جایگاه و نقش‌های اجتماعی-سیاسی، فعالیت‌های هنری ،ورزشی و مذهبی، اشتغال، تفریحات، ابراز احساسات و...بر اساس جنسیت مورد بررسی قرار می‌گیرد.
✅نگاهی به پژوهش‌های انجام شده بر روی کتاب‌های درسی ایران، حضور پررنگ تبعیض و کلیشه‌های جنسیتی در تمام مقاطع تحصیلی را تایید می‌کند.
✅به عنوان نمونه، بررسی شاخص‌ها در کتاب‌های فارسی مقطع ابتدایی سال ۹۰ نشان می‌دهد که ۹۷درصد از اسامی خاص به کار رفته نام‌های پسرانه و تنها ۳درصد از اسامی دخترانه بودند. سهم مردان از تصاویر همین کتاب‌ها نیز ۱۴۵مورد بود درحالی که تنها ۳۰تصویر از زنان در این کتاب‌ها وجود داشت. ۸۵درصد از تصاویر و متون نیز، به فعالیت‌ها و اقتدار مردان اختصاص پیدا کرده است.
✅نتایج پژوهشی دیگر بر کلیه کتاب‌های مقطع ابتداییِ سال ۹۵، هیچ موردی در ارتباط با اشتغال مردان در داخل خانه را نیافته‌است در حالیکه کار خانگی با ۵۷مورد بیشترین فراوانی نقش شغلی را برای زنان داشت. کار خارج از خانه زنان نیز به شغل‌هایی چون معلمی و کشاورزی خلاصه شده‌بود. در ۲۶۲مورد از نقش‌های شغلی مردان اما تنوع بسیاری مشاهده شد.
✅در کتاب‌های درسی، زنان هیچ سهمی از ماجراجویی ندارند و هیچ سفرنامه‌ای از آنان نیامده است. در درس‌های ادبیات حماسی و پایداری، تنها نقش‌هایی از مردان به تصویر کشیده میشود و جوانمردی شجاعت، ایثار و قدرت، با وصف مردانگی و در شخصیت‌های مرد مورد ستایش قرار می‌گیرد.
✅با مقایسه یافته‌های این پژوهش‌ها همچنین در می‌یابیم که با افزایش پایه تحصیلی، از تعداد تصویر چهره زنان کاسته میشود. شاخص تصویر با جنسیت زن در کتاب‌های اول و دوم مقطع ابتدایی در سال ۹۰، ۳۱درصد بود که در دوره متوسطه به کمتر از ۵درصد رسید. شاخص چهره زن، در کتاب فارسی اول دبیرستان در سال ۹۰، صفر گزارش شده‌است!
✅تبعیض‌های جنسیتی در کتاب‌های درسی به خودباوری دختران‌مان آسیب جدی وارد می‌کند و به پسران‌مان نیز، پیامی تبعیض‌آمیز و غیر واقعی از توانمندی، جایگاه و ارزش‌های زنان مخابره می‌کند. محتوای کتاب‌های درسی در شکل‌گیری هویت جنسی کودک و قضاوت جمعی درباره زنان بسیار موثر است.
منبع: صفحه اینستاگرام
@kherad_jensi
@afagh_association
1 comment
Shahid61
فقط آموزش و پرورش‌نیست که مردانه است و مردانه اداره میشود، اکثر نهادها ی تصمیم ساز مردانه هستند.
Log in to comment