در آیات آغازین سوره روم (آیه 2 تا 4) خداوند خبر از شکست ایرانیان (ساسانیان) در برابر رومیان (بیزانسی‌ها) می‌دهد و بعد می‌گوید که رومیان پس از چند سال دوباره پیروز می‌شوند:
در آن زمان، جنگ میان امپراتوری ساسانی (ایران) و امپراتوری روم شرقی (بیزانس) جریان داشت. ایرانی‌ها بت‌پرست یا زرتشتی بودند و مسیحیان روم اهل کتاب (دارای دین توحیدی). وقتی ایران روم را شکست داد، مشرکان مکه خوشحال شدند چون می‌گفتند: “ایرانی‌های غیرموحد بر اهل کتاب (روم مسیحی) پیروز شدند، پس ما هم بر محمد و یارانش (موحدان) پیروز می‌شویم.” در مقابل، مسلمانان ناراحت شدند و امید داشتند که اهل کتاب (هرچند مسیحی) دوباره پیروز شوند. 🔹 خوشحالی قرآن از پیروزی روم به این خاطر بود که: روم مسیحی‌ها “اهل کتاب” بودند و از نظر عقیدتی به مسلمانان نزدیک‌تر از ایرانیان زرتشتی یا مشرکان مکه محسوب می‌شدند. شکست ایران و سپس پیروزی روم، برای مسلمانان نشانه‌ای شد که وعده‌ی الهی تحقق پیدا می‌کند (چون قرآن پیشاپیش خبر داد و بعد واقعاً همان‌طور شد). پس در اصل، قرآن خوشحالی خودش را از شکست ایران بیان نکرده؛ بلکه وعده داده که رومی‌ها دوباره پیروز خواهند شد و مؤمنان از این خبر خوشحال می‌شوند، چون آن را تأیید الهی می‌دانستند.
“غُلِبَتِ الرُّومُ * فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُم مِّن بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ * فِي بِضْعِ سِنِينَ …”
🔹 زمینه تاریخی:
در آن زمان، جنگ میان امپراتوری ساسانی (ایران) و امپراتوری روم شرقی (بیزانس) جریان داشت. ایرانی‌ها بت‌پرست یا زرتشتی بودند و مسیحیان روم اهل کتاب (دارای دین توحیدی). وقتی ایران روم را شکست داد، مشرکان مکه خوشحال شدند چون می‌گفتند:
“ایرانی‌های غیرموحد بر اهل کتاب (روم مسیحی) پیروز شدند، پس ما هم بر محمد و یارانش (موحدان) پیروز می‌شویم.”
در مقابل، مسلمانان ناراحت شدند و امید داشتند که اهل کتاب (هرچند مسیحی) دوباره پیروز شوند.
🔹 خوشحالی قرآن از پیروزی روم به این خاطر بود که:
روم مسیحی‌ها “اهل کتاب” بودند و از نظر عقیدتی به مسلمانان نزدیک‌تر از ایرانیان زرتشتی یا مشرکان مکه محسوب می‌شدند.
شکست ایران و سپس پیروزی روم، برای مسلمانان نشانه‌ای شد که وعده‌ی الهی تحقق پیدا می‌کند (چون قرآن پیشاپیش خبر داد و بعد واقعاً همان‌طور شد).
پس در اصل، قرآن خوشحالی خودش را از شکست ایران بیان نکرده؛ بلکه وعده داده که رومی‌ها دوباره پیروز خواهند شد و مؤمنان از این خبر خوشحال می‌شوند، چون آن را تأیید الهی می‌دانستند.