♦️مصاحبه مسئول کمیته رسانه کانون سراسری مراکز درمان اعتیاد کشور با دکتر علی فرهودیان، استاد دانشگاه علوم بهزیستی و پژوهشگر حوزه پیشگیری و درمان اعتیاد
سلام استاد
🔸جنابعالی عملکرد مسئولان و سیاستگذاران حوزه بهداشت و درمان طی دوره فراگیری بیماری کرونا را چطور ارزیابی میکنید؟
سلام. پاندمی اخیر علیرغم تمام فجایع، مشکلات و مرگ ومیری که ایجاد نمود، همچون آزمونی ناگهانی برای درمانگران، مسوولان و سیاستگذاران توانست حوزههایی از عملکرد کشور را ارزیابی کند .
در حوزه بهداشت و درمان کارآیی تیم درمان اعم از مسوولان ستادی تا روسای بیمارستانها، پزشکان، پرستاران، کارمندان اداری درمان و... را به رخ کشید.
در چند ماه اخیر شرایط بهداشتی بسیار بدی سپری شد و متاسفانه با بروز پیک دوم همچنان ادامه دارد و در حال بدترشدن است. باوجود مداخلات بسیار خوبی که انجام شد سردرگمی گهگاه در سیاستگذاری، نبود سیاستگذار واحد، تصمیمات گاه متناقض و تفاوت نظرها موجب مشکلاتی شد. این سردرگمی در مواردی موجب شد تا اعتماد مردم به توصیه مسئولان کاهش یابد و همکاری آنها در فاصله گذاری اجتماعی به حداقل برسد.
🔸به نظر جنابعالی عملکرد مراکز سرپایی درمان اعتیاد در دوران اپیدمی کرونا در مقایسه با دیگر بخشهای درمانی چگونه بوده؟
_ پس از مدتها بحث و دغدغه در مورد کارایی مراکز سرپایی درمان اعتیاد در کشور، همه گیری اخیر فرصتی فراهم کرد تا بتوانیم عملکرد این مراکز را یکبار دیگر بررسی کنیم.
✔️شاید کمترین دغدغه را دولتمردان در حوزه درمان اعتیاد و توجه به وضعیت مصرف کنندگان مواد به عنوان جامعه در معرص خطر به خرج دادند.
با وجود آزاد شدن تعداد قابل توجهی از زندانیان با سابقه اعتیاد به مواد مخدر (که البته عملکردی بسیار قابل
تقدیر بود) و تحمیل بار شدید تامین بهداشت و درمان آنها به بخش خصوصی درمان اعتیاد، به نظر من کمترین گزارش مشکل از دسترسی این بیماران به درمان و داروهای مخدر بود.
✔️در واقع گمان می کنم وجود مراکز سرپایی درمان اعتیاد در بخش خصوصی زیرساختی موفق در این برهه زمانی بود که توانست بدون هیاهو درمان اعتیاد و داروی مخدر بیماران را تامین و عرضه کند که اگر کمترین مشکلی در این بخش اتفاق می افتاد با فاجعه ای وحشتناک مواجه می شدیم.
🔸طی دوران سپری شده کرونا، عملکرد مراکز سرپایی درمان اعتیاد در ایران در مقایسه با دیگر کشورهای جهان چگونه بوده؟
_ خوب است اشارهای به دادههای پیمایش جهانی مدیریت اعتیاد در دوره کرونا که در حال تحلیل اطلاعات آن هستیم بکنیم. اطلاعات ۷۸ کشور دنیا نشان داد که با وجودی که از همان روزهای اول اعلام پاندمی در نیمی از کشورهای گزارش دهنده گروهی به عنوان مسوول پیگیری درمان اعتیاد مسوولیت رسیدگی به تامین دارو، مواد مورد نیاز برای کاهش آسیب و تدوین و تسهیل پروتکلهای درمانی متناسب با شرایط کرونا را به عهده گرفته بودند، در بیش از ۵۰ درصد این کشورها (که بسیاری از آنها از روش توزیع داروخانهای متادون و بوپرنورفین استفاده میکردند) مشکلات جدی در تامین داروهای مخدر خود در ماه اول اعلام پاندمی داشتهاند.
کشور ما از این جهت با مشکلات بسیار کمتری مواجه بود که جای قدردانی و افتخار دارد.
🔸مواردی مشاهده شده که مسئولین و گاها مردم، عملکرد مراکز درمان اعتیاد را زیر سوال میبرند آیا شما این ایرادات را وارد میدونید و چه راهکاری برای حل این مشکلات ارائه میدهید؟
_ در مشکلات ساختاری که در عملکرد تعداد قابل توجهی از مراکز درمان اعتیاد وجود دارد بحثی نیست. به نظرم این مشکلات با وجود سیاستهای درآمدی و تعرفهای فعلی غیرقابل حل میرسد و راه حل مشکل فقط با مسئولان است که با تصحیح تعرف گذاری منطقی، کاهش سختگیریهای غیرالزام، ارتقای آموزش به پزشکان و روانشناسان و نظارت منطقی کیفی بدون تبعیض، امکان بقا را برای مراکز درمان به خصوص مراکز با استانداردهای بالاتر در شهرهای بزرگ را فراهم کنند.
🔸آیا چنانچه متادون هم مثل دیگر داروها و ماسک و الکل در اختیار داروخانهها بود کیفیت درمان اعتیاد در کشور بهتر از اکنون میشد؟
_ بعید می دانم. وقتی به چند ماه اخیر نگاه میکنیم می بینیم که تهیه ابتدایی ترین ملزومات بهداشتی مانند ماسک، الکل، دستکش، مواد ضدعفونی کننده، وسایل بهداشتی و داروهای اساسی در داروخانهها با مشکلات جدی و نشت به بازار قاچاق و کمبود شدید مواجه بود و بسیاری از داروها در توزیع و عرضه با مشکلات جدی مواجه گردید. در حالی که ما گزارش جدی از بهم خوردن دسترسی به متادون (با وجود تعطیلات سال جدید) نداشتیم یا حداقل من اطلاع ندارم.
فکر میکنم اگر متادون به داروخانهها واگذار شده بود، یکی از معضلات کشور مدیریت توزیع و عرضه آن در این دوران بود. اعتقاد دارم باید قدر زیرساخت موجود که با کمترین تحمیل هزینه به دولت ارائه خدمات میدهد را بدانیم و جهت ارتقا آنها تلاش کنیم.
@mmt_iran