🗯 دنیل دنت یکی از فیلسوفای مطرح حال حاضر دنیاست. دنت خداناباوره و خداناباوریش صرفاً یه عقیدۀ معرفتی و آکادمیک نیست. اون به دلایل اخلاقی هم با دین مخالفه و وجود دین رو برای صحنۀ جهانی، نگرانکننده و خطرناک میدونه. برای مثال معتقده که از متون مقدس دستوراتی میشه استخراج کرد که با اصول جهانی اخلاق سازگاری نداره. همچنین دنت نگاهی کاملاً داروینی به پدیدهها و امور داره: از پدیدۀ «آگاهی» گرفته تا «دین»، همگی رو میخواد با عینکی داروینی توضیح بده. همچنین تأکید داره روی اینکه توضیحش در مورد تطور دین، کاملاً علمیه. پر واضحه که دنت با هرگونه واقعیت ماورای طبیعی یا الوهی مخالفه. همچنین خیلی از باورهای دینی رو غیرعقلانی میدونه.
🗯دنت کتابی داره به اسم «از باکتری تا باخ و بالعکس». یکی از ادعاهای اصلی دنت توی این کتاب اینه که پدیدۀ «آگاهی» رو نباید یه مسئلۀ دشوار بدونیم که علم نمیتونه توضیحش بده (اونطوری که فیلسوف ذهن، دیوید چالمرز، معتقده)؛ بلکه پدیدۀ «آگاهی» مثل پدیدۀ «گرانش» میمونه و میتونه توسط علم توضیح داده بشه. سعی دنت اینه که چنین کاری رو انجام بده، ولی ادعاش به هیچ وجه این نیست که حرفهاش توسط علم تأیید شده. این کتاب توسط عطا کالیراد ترجمه شد. ولی مجوز انتشار بهش داده نشد.
🗯 من به شخصه با ایدئولوژی داروینیسم مخالفم. تأکید دارم روی واژۀ ایدئولوژی، چون داروینیسم امروزه صرفاً یه نظریۀ علمی نیست، داروینیسم تبدیل شده به یه «کلانروایت» که میخواد همه چیز رو تبیین کنه. مثل مارکسیسم که توی قرن بیست چنین ادعایی داشت (و امروزه متواضعتر شده)، امروزه داروینیسم چنین ادعایی داره. و همونطوری که مارکسیسم ادعا داشت "علمیه"، داروینیسم هم تو بسیاری از مسائل فلسفه و انسانشناسی و جامعهشناسی و دینپژوهی ورود پیدا کرده و ادعا میکنه با مکاتب فکری دیگه فرق میکنه، با این عنوان که "من علمیام، ولی بقیه فقط نظریهپردازیِ خالیان". در مورد عقاید شخص دنت هم نظر بندۀ حقیر چندان مثبت نیست.
🗯 این حرفها رو زدم تا بگم به عنوان یه مخالفِ داروینیسم و مخالفِ دنت میخوام چندتا جملۀ آینده رو بگم. ما باید یاد بگیریم که چنین کتابایی «باید» چاپ بشن، به دو دلیل: اول اینکه طرفدارای این عقیده حق دارن که کتابای موافق با نظراتشونو بخونن. فراموش نکنیم که ما در مورد یه مشت آدم اسلحه به دست صحبت نمیکنیم، ما داریم در مورد یه سری آدم صحبت میکنیم که قراره کتاب بخونن. همین.
دوم اینکه سانسور مخالفای عقیدۀ «الف»، باعث گندیدن فکر موافقای عقیدۀ «الف» میشه. وقتی من ندونم مخالف دین چی میگه، چجوری میتونم ادعا کنم که از روی شناخت و دانش، دینم رو انتخاب کردم؟ من از روی ناآگاهی دینم رو انتخاب کردم. حداقل باید به این معترف باشم.
🗯 توی چند روز اخیر، بلوایی به پا شد مرتبط با آتیش زدن کتاب پزشکی توسط یه روحانی که مدافع طب سنتیه. خیلیها صداشون دراومد و حتی افرادی از داخل حوزۀ علمیه هم به این حرکت اعتراض کردن. به نظرم خطر عدم مجوز به چاپ کتاب، خیلی بیشتر از آتیش زدن نمادین یه کتابه. امیدوارم افراد دیگهای هم به این حادثه واکنش نشون بدن.
✅ نقد و نظر:
@Ali_soltanzadeh@philosophycafe