توزیع خودرو در اوایل انقلاب
دولت موقت از سال 58، یعنی درست در نخستین سال پس از پیروزی انقلاب، تحتتأثیر جو آن سالها، واردات خودرو را ممنوع کرده بود. خودروسازان داخلی هم از پاسخگویی به تقاضای بازار جامانده بودند.
صنعت خودرو که پس از مصادره اموال خیامیها و دیگران، دولتی شده بود، تحت مدیریت یک وزارتخانه تازه تاسیس به نام وزارت صنایع سنگین فعالیت میکرد.
این وزارتخانه نوپا برای حل گرفتاریهای بازار، کمیته توزیع عادلانه خودرو را تشکیل داد و سازوکاری درنظر گرفت تا مردم بتوانند با قرعهکشی خودرو بخرند.
محسن سازگارا، معاون وقت وزارت صنایع سنگین و سرپرست کمیته توزیع عادلانه خودرو این خبر را با آب و تاب در رسانهها منتشر کرد.
کمیته توزیع عادلانه خودرو که با هدف جلوگیری از توزیع رانت نهفته در اختلاف قیمت خودرو در کارخانه و بازار میان دلالان و سودجویان تشکیل شده بود شرایطی را برای واگذاری خودرو به متقاضیان تعیین کرده بود که براساس آن اولاً باید حداقل یک سال از سکونت متقاضی در محل ارائه تقاضا میگذشت و متقاضی و افراد تحت تکفلش نیز باید فاقد خودرو میبودند.
ضمناً متقاضی و همسرش نباید از سال 57 هیچ خودرویی از تولیدکنندگان داخلی خریداری کرده باشند و در زمان ارائه تقاضا نیز داشتن گواهینامه به نام متقاضی الزامی بود.
این شرایط با تغییراتی برای خرید انواع وسیله نقلیه اعم از کامیون، مینیبوس و موتورسیکلت نیز وجود داشت و برای مثال انواع وانت و کامیون به کسانی واگذار میشد که راننده بودند و برای امرارمعاش به این خودرو نیاز داشتند و شاید همین موضوع بود که خودرو را بهعنوان ابزار امرار معاش در جامعه پساانقلابی ایران در دهه 60 جا انداخت.
طبق اعلام محسن سازگارا، سرپرست کمیته توزیع عادلانه خودرو متقاضیانی که این شرایط را احراز میکردند باید برای واگذاری خودرو مبلغ 30هزار تومان و برای واگذاری موتورسیکلت دندهای یاماها 8هزارتومان به اسم خود چکبانکی دریافت کرده و کپی آن را به همراه فرم ثبتنام، کپی شناسنامه متقاضی و همسر به آدرس کمیته ارسال میکردند.
کمیته توزیع عادلانه خودرو، یکم آبانماه فرم شرکت در قرعهکشی واگذاری خودرو را در روزنامهها به چاپ رساند و تا پایان وقت اداری 16آبان به متقاضیان مهلت داد تا درخواستهای خود را ارائه کنند.
در روزهای 24 و 25آبانماه قرعهکشی، انجام و کمیته توزیع عادلانه خودرو دستبهکار تحقیق درباره متقاضیان شد. در ادامه برندگان قرعهکشی باید اصل مدارک را ارائه میکردند و در نوبت میماندند.
✅ @karkhone