🔴بازگشت طالبان و «جنگ کمشدتِ» منطقهای!
🔷بیانیهٔ تحلیلی جمعی از فعالان مدنی و سیاسی ایران دربارهٔ بحران افغانستان
⭕️ از دولت ایران میخواهیم با همکاری سازمان ملل برای پذیرش عمومی پناهجویانی که جان و زندگیشان در حکومت طالبان در خطر قرار گرفته است به سرعت برنامهریزی کند
در بخشهایی از این بیانیهٔ تحلیلی آمده است:
⭕️ هم از جهت ارزشهای بنیادین سیاسیمان (حمایت از دموکراسی، عدالت، آزادی، رفاه و امنیت همهٔ شهروندان افغانستان) و هم از حیث منافع ملی بلندمدت ایران نگرانی خود را از قدرتگیری طالبان در افغانستان اعلام میکنیم.
⭕️ از سازندگان راهبرد و سیاست خارجی ایران در حوزهٔ افعانستان میخواهیم هم برای خیر همگانیِ افغانستانیهای همسایه و همفرهنگِ ایران و هم برای منافع ملی بلندمدت ایران، از ابزارهای دیپلماتیک و غیرنظامی برای تقویت جامعهٔ مدنی، صلح، دموکراسی و توسعه در افغانستان و صیانت از حقوق اساسی همهٔ شهروندان افغانستان، از جمله زنانی که بزرگترین قربانیان سیاستهای زنستیز طالبان خواهند بود، استفاده کنند.
⭕️ قدرتگیری طالبان شاهدی جدید است بر اینکه دموکراسی را نمیتوان با موشک نازل کرد و آمریکا هم از مداخلهٔ نظامی نه درد دموکراسی و حقوق زنان داشت و نه دغدغهٔ بهروزی مردم افغانستان. شرایط تحقق و تداوم دموکراسی، توسعه و عدالت با مداخلهٔ نظامی خارجی محقق نمیشود و مستلزم امنیت و تقویت درونزا و تدریجیِ قدرت جامعهٔ مدنی و ظرفیت نهادهای حکمرانی است.
⭕️ یکی از سؤالها برای آیندهٔ افغانستان این است که بدنهٔ غیریکپارچهٔ طالبان چهطور ممکن است با «صلح» و بالندگیِ جامعهٔ مدنی افغانستان کنار بیاید.
⭕️ هزینهدهندگان اصلی جنگهای افغانستان و سلطهٔ طالبان مردم افغانستاناند. نقطهٔ عزیمتِ هر گفتوگویی دربارهٔ افغانستان میبایست مردم این کشور باشند که قربانی چند دهه جنگ و منازعهٔ قدرتهای دیگر بودهاند.
⭕️ تجربهٔ کشورهای دیگر جهان نشان میدهد درگیرشدن طولانی در «جنگ کمشدت» آن هم در مقیاس منطقهای، هیچ نتیجهای جز از میان رفتن سرمایه مشروعیت نظامهای سیاسی و سرکوب و فقر گسترده ندارد. دام جنگ کمشدت منطقهای از سوی بدترین دشمنان ایران و استقلال و تمامیت ارضی ایران پهن شده است. نباید در این دام اسیر شویم.
⭕️ ایران باید طرحی برای پایان دادن به منازعات منطقهای از افغانستان تا یمن و سوریه و عراق و لبنان و صلح کلی در منطقه خاورمیانه و خلیج فارس، بهبود روابط دوجانبه با همسایگان در چهارسوی جغرافیای خود، احیای برجام ضمن توجه به ماهیت موقت بعضی فواید آن، و رفع تحریمها ارائه کند. چنین سیاستی بهترین نسخه مقابله با طرح ناامنسازی عمیقتر منطقه و استراتژی جنگ کمشدت منطقهای است.
⭕️ حمایت نکردن دیپلماتیک ایران از جریان دمکراسیخواه و جامعهٔ مدنی افغانستان به از دست دادن مرجعیت اخلاقی حاکمیت ایران نزد بخش بزرگی از مردم افغانستان، خصوصا متحدان فرهنگی و تاریخی و مذهبی ایران، منجر میشود. در تلاشهای دیپلماتیک دولت ایران ضروری است علاوه بر حقوق و آزادیهای اساسی همهٔ شهروندان افغانستان، صیانت از میراث فرهنگی افغانستان هم مورد توجه باشد.
⭕️ امیدواریم ملت و دولت ایران در کنار مردم همسایه و همفرهنگ افغانستان بایستند.
⭕️ از دولت ایران میخواهیم با همکاری سازمان ملل برای پذیرش عمومی پناهجویانی که جان و زندگیشان در حکومت طالبان در خطر قرار گرفته است به سرعت برنامهریزی کند.
⭕️ علاوه بر این صیانت از حق پناهندگی افغانستانیهای در خطر، همچنین به دولت ایران پیشنهاد میکنیم برای اعطای اقامت سریع به فعالان مدنی و فرهنگی افغانستانی که ناچار به مهاجرتند تمهید مقدمات کند و امیدواریم بخش بزرگتری از جامعهٔ مدنی، نهادها و شهروندان ایران پذیرای خواهران و برادران افغانستانیای باشند که زخمی و قربانی برآمدن طالبان خواهند بود.
⭕️ در تلاش برای ساختن منطقهای که پذیرای صلح و امنیت و دموکراسی و عدالت باشد، ما فعالان مدنی و سیاسی دموکراسیخواه و عدالتجوی کشورهای منطقه، همهدفیم، در یک کشتی سواریم و صرف نظر از رفتار دولتهایمان، باید پشتیبانی بیشتری از یکدیگر کنیم.
متن کامل بیانیه و نام امضاکنندگان#فرهیختگان،
ندای آگاهی و آزادی