*💠 ۲۳ سوگیری /جهتگیری مهم ذهنی که آگاهی از آنها احتمال خطا در تحلیل و تصمیمات ما در زمینههای مختلف را بصورت قابل ملاحظهای کاهش میدهد.*
▪️فرض عامل هوشمند : ذهن تمایل دارد پشت هر پدیده عاملی هوشمند را فرض کند ، در حالیکه هر واقعه ممکنست برنامه ریزی شده باشد ، ممکنست نباشد ، اثباتِ تصادفی بودن ، دلیل نمیخواهد ، برنامه ریزی دلیل کافی میخواهد . صرف همزمانی دو پدیده و نقل قول های مبهم نمیتوان نتیجه گرفت که یک پدیده برنامه ریزی شده بوده.
▪️فروپاشی انگاری : ذهن انسان تمایل دارد اوضاع کلی جهان/کشور را رو به وخامت و فروپاشی ببیند ، در حالی که ممکنست بعد از هر بدی ، بدتر نیاید .
▪️منفی نگری : ذهن برای اخبار منفی ارزش بیشتری قائل میشود.
▪️نقطه کور تعصب : انسانها تعصب را در دیگران بهتر و بیشتر تشخیص میدهند.
▪️ادراک گزینشی : ذهن اطلاعات را گلچین میکند و گاهی اطلاعات مهمی را در جهتی خاص نادیده میگیرد.
▪️دانش دم دست : ما در برخورد با هر پدیده برای تحلیل و رفع مشکل به دانش و اطلاعات ساده و دم دست تکیه میکنیم ، در حالیکه ممکنست زمان برای تحقیق بیشتر و تصمیم گیری دقیق تر داشته باشیم و اولین پاسخی که بذهن متبادر میشود نه تنها بهترین نباشد بلکه اشتباهترین گزینهی موجود باشد .
▪️خطای هاله : ما تمایل دارین وقتی یک وجهه از چیزی بنظرمان خوب و زیبا آمد بقیهی خصائص آن چیز را هم خوب ببینیم و ممکنست صفات بد مهمی را از نظرمان پنهان شود.
▪️قالب بندی : قضاوت ما در مورد یکچیز بستگی باین دارد که در چه قالب و جمله بندی ای بما عرضه شود : مثلا اگر روی همبرگر بنویسند ۹۰ درصد گوشت بیشتر تمایل داریم بخریم تا بنویسند ۱۰ درصد ناخالصی درحالی که همبرگر ، همان همبرگرست.
▪️پشتیبانی از انتخاب : ما روی انتخاب هایمان تعصب داریم ، دلمان نمیخواهد کسی دلمان را بد کند. در حالیکه گاهی مهم ست که بدانیم انتخابمان چه مشکلاتی داشته .
▪️تثبیت باور : استدلال هرچقدر قوی باشد و با لحن ملایم مطرح شود باز ممکنست حتی بیش از پیش باورِ ( غلط) مان را در ذهن تثبیت کند و بر تصمیم خود ، مصرتر شویم . بله ... به همین سادگی
▪️خاطره جعلی : ذهن ما - حتی اگر به اختلال روانی خاصی مبتلا نباشیم - گاهی خاطرههایی می سازد که اصلا وجود نداشته اند ، بدون این که متوجه باشیم و قصد و غرضی داشته باشیم ...
▪️پس گویی : ما یادمان میرود چه پیش بینیای کرده بودیم ، بدون اینکه متوجه باشیم دنبال بهانه ایم تا بگوییم : « دیدی گفتم »
▪️محافظه کاری : ما به حفظ سنت ها و عقاید گرایش داریم و در برابر تغییر ، حتی مثبت و مفید مقاومت میکنیم.
▪️توجه : توجه ما بصورت گزینشی روی مسائل خاص و جنبههای خاص چیزها معطوف میشود و گاهی از مسائل مهمی غفلت میورزیم.
▪️ادراک کاذب جنسی : مردان میل جنسی زنان و تمایلشان به رابطه را بیش از واقعیت حدس میزنند ...
▪️دوام نگری : ما تمایل داریم فرض کنیم روند امور به شکل جاری باقی میماند ، یعنی اگر سهمی صعودی بود گمان میکنیم این روند ادامه خواهد داشت .
▪️انگ بی درنگ : ما زود قضاوت میکنیم و برچسب میزنیم.
▪️الگوی abc : تصمیمات و قضاوت ما بر اساس تفسیرمان از اطلاعات و وقایع ست ، نه خود اطلاعات ، تفسیری که ممکنست - بخاطر ادراک گزینشی و حذف اطلاعات مهم یا هر دلیل دیگر - بسیار غلط باشد و لذا قضاوت و تصمیم نیز خطای زیادی داشته باشد.
▪️بازیگر تماشاچی : ما بیرون گود میایستم و میگوییم چرا لنگش نمیکنی بیعرضه ، و وقتی خودمان در گود هستیم ازین حرفها شاکی میشیم .
▪️داستان بافی : تمایل ما به پذیرفتن داستان بیشترست تا اطلاعات خام و تحلیل خشک منطقی ، بنابراین گاهی با داستان بافی نتیجهی غلطی را به ما القا میکنند و اطلاعات مهمی از دسترس ما خارج میشود.
▪️اعتماد به نفس کاذب : ما معمولا تواناییهایمان را بیش از واقعیت فرض میکنیم.
▪️پیوند انگاری : ما دوست داریم بین مسائل ربط پیدا کنیم ، لذا گاهی دچار ربط دادن های پرت و پلا میشویم.
▪️برد باخت انگاری : ( تو انتخاب شرکت نکنیها ) لجبازی ... برد رقیب/طرف مقابل ، لزوما باخت ما نیست و برد ما لزوما باخت طرف مقابل نیست ، اما اینگونه فکر میکنیم.