درس های آموخته شده و آموخته نشده از بحران مالی آسیا
٢۵ سال پیش؛ یک ماه قبل، شرق آسیا با بدترین بحران مالی خود روبرو شد. چندین کشور به ویژه مالزی، تایلند، اندونزی، کره جنوبی و فیلیپین مورد حمله قرار گرفتند. آنچه در ژوئیه ١٩٩٧ به عنوان یک حمله سفته جویانه به بات تایلند آغاز شد، به سرعت به سایر کشورها سرایت کرد.
در دوره سه ماهه از جولای تا اکتبر ١٩٩٧، بات ۴٠درصد، رینگیت مالزی و پزو فیلیپین حدود ٢٧ درصد، روپیه حدود ۴٠ درصد و وون ٣۵ درصد در برابر دلار آمریکا کاهش یافتند.
این یک ضربه جدی برای کشورهایی بود که به آنها لقب "اقتصادهای معجزه گر" داده شده بود.
بحران ارزی به سرعت به چیزی تبدیل شد که اقتصاددانان آن را «بحران دوقلو» نامیدند. در اصل، افت ارزها (در مقابل دلار) و پاسخ سیاست دفاع از آنها از طریق افزایش نرخ بهره، یک بحران بانکی داخلی را به وجود آورد.
اصطلاح بحران دوقلو یا twin crisis اولین بار توسط دو اقتصاددان بنامهای کامینسکی و رینهارت در اواخر دهه نود میلادی بکار برده شد.
البته در این نوع بحران، هر جا نمی توان ارتباط علی معلولی و مستقیمی میان بحران ارزی و بانکی برقرار کرد به نحوی که به شکل قاطع بگوییم بحران ارزی منجر به بحران بانکی می شود، این رابطه می تواند بر عکس هم باشد و یا حتی می تواند ارتباط مستقیمی میان دو بحران وجود نداشته باشد.
این اتفاق در چهار کشور کره جنوبی، تایلند، اندونزی و مالزی رخ داد.
بنابراین بحران دوقلو؛ یعنی بحران همزمان ارزی و بانکی، که از آن به عنوان بحران تراز پرداخت نیز یاد می شود.
قبل از بحران شرق آسیا؛ بحران دوقلوی ١٩٩۴ مکزیک معروف به تکیلا رخ داد و در سال ١٩٩٨ بحران دوقلو از نوع روسی خود، به وقوع پیوست.
جالب توجه است که متوسط رشد تولید ناخالص داخلی اسمی برای چهار کشور مورد اشاره در دوره هفت ساله قبل از بحران؛ از ١٢ درصد در سال فراتر رفته بود. بنابراین، به شکل مرکّب، هر کشور تولید ناخالص داخلی خود را در سال ١٩٩۶ نسبت به سال ١٩٩٠ بیش از دو برابر کرده بود.
از این رو صندوق بین المللی پول اصطلاح پر زرق و برق "اقتصادهای معجزه گر" را در باره آنها به کار برد.
اما چنین رشدی به سادگی پایدار نبود، زیرا با رشد سریع پولی، کسری بزرگ حساب جاری و جریان‌های سرمایه، به‌ویژه از نوع کوتاه‌مدت آن، آغاز شد.
چندین توضیح جایگزین برای تشریح و توجیه این گونه بحران ها ارائه شده که به طور کلی، به سه مورد اشاره می گردد:
1. وجود ضعف‌های ساختاری و انحراف از سیاست‌ها؛ در اینجا یعنی سطوح بسیار بالای بدهی مبتنی بر ارزهای خارجی بر اساس نرخ‌های بهره متغیر، کاهش شدید جریان‌های ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و نرخ‌های بالای ارز؛
از آنجایی که رژیم‌های نرخ ارز عمدتاً با نرخ‌های تعیین‌شده توسط دولت میخکوب یا شبه میخکوب می‌شوند، ارزش‌گذاری‌های (واحد پولی ملی در مقابل دلار) بیش از ارزش ذاتی؛ صرفاً انحراف های ناشی از سیاست‌ها بودند.
2. مخاطره اخلاقی ناشی از ترکیبی از عدم تقارن اطلاعاتی(Information Asymmetry) ، تضمین های ضمنی و عدم شفافیت.
وجود پیوندها یا زد و بندهای سیاسی-تجاری (میان نهادهای عمومی و خصوصی)، مشکلات انتخاب نامطلوب (Adverse Selection) را تشدید کرد و اقتصادهای زیربنایی را آسیب پذیر کرد. این آسیب‌پذیری‌ها تا زمانی که بحران آشکار نشد، پنهان مانده بود.
3. معکوس شدن جریان سرمایه و عدم نقدشوندگی ناشی از آن.
هنگامی که بدهی خارجی کوتاه مدت به سرعت افزایش می یابد، زمانی که توانایی یک کشور در تسویه بدهی های کوتاه مدتِ معوق؛ مشکوک به نظر می رسد، ماشه بحران کشیده می شود. اگر شکاف های زیادی در موجودی دارایی های مالی نقد و ذخایر ناخالص وجود داشته باشد در حالی که نرخ ارز میخکوب شده باشد، این مساله؛ آسیب پذیری ایجاد می کند. با توجه به چنین عدم تعادلی، یک شوک ناگهانی می تواند به سرعت ذخایر را تخلیه کرده و نرخ ارز ثابت را ناپایدار کند.
درس هایی که آموخته شد:
برای سیاست‌گذاران، این بحران؛ یک درس عبرت بود. درس‌های زیادی به آنها آموخت و مهم‌تر از آن، فرصتی را برای آنها فراهم کرد تا اصلاحاتی را که می‌دانستند مورد نیاز است اما نخبگان سیاسی حاکم، مقاومت می‌کردند را انجام دهند.
1. اولین درسی که آموخته شد این بود که شفافیت و افشای خوب اطلاعات؛ بهترین پادزهر در برابر حملات سفته جویانه است که از عدم شفافیت و شکاف های اطلاعاتی تغذیه می کند. دوره پس از بحران، شاهد تولید و انتشار اطلاعات مرتبط و به موقع؛ به ویژه در حوزه بانکداری و مالی بود.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
٢۵ سال پیش؛ یک ماه قبل، شرق آسیا با بدترین بحران مالی خود روبرو شد. چندین کشور به ویژه مالزی، تایلند، اندونزی، کره جنوبی و فیلیپین مورد حمله قرار گرفتند. آنچه در ژوئیه ١٩٩٧ به عنوان یک حمله سفته جویانه به بات تایلند آغاز شد، به سرعت به سایر کشورها سرایت کرد.
در دوره سه ماهه از جولای تا اکتبر ١٩٩٧، بات ۴٠درصد، رینگیت مالزی و پزو فیلیپین حدود ٢٧ درصد، روپیه حدود ۴٠ درصد و وون ٣۵ درصد در برابر دلار آمریکا کاهش یافتند.
این یک ضربه جدی برای کشورهایی بود که به آنها لقب "اقتصادهای معجزه گر" داده شده بود.
بحران ارزی به سرعت به چیزی تبدیل شد که اقتصاددانان آن را «بحران دوقلو» نامیدند. در اصل، افت ارزها (در مقابل دلار) و پاسخ سیاست دفاع از آنها از طریق افزایش نرخ بهره، یک بحران بانکی داخلی را به وجود آورد.
اصطلاح بحران دوقلو یا twin crisis اولین بار توسط دو اقتصاددان بنامهای کامینسکی و رینهارت در اواخر دهه نود میلادی بکار برده شد.
البته در این نوع بحران، هر جا نمی توان ارتباط علی معلولی و مستقیمی میان بحران ارزی و بانکی برقرار کرد به نحوی که به شکل قاطع بگوییم بحران ارزی منجر به بحران بانکی می شود، این رابطه می تواند بر عکس هم باشد و یا حتی می تواند ارتباط مستقیمی میان دو بحران وجود نداشته باشد.
این اتفاق در چهار کشور کره جنوبی، تایلند، اندونزی و مالزی رخ داد.
بنابراین بحران دوقلو؛ یعنی بحران همزمان ارزی و بانکی، که از آن به عنوان بحران تراز پرداخت نیز یاد می شود.
قبل از بحران شرق آسیا؛ بحران دوقلوی ١٩٩۴ مکزیک معروف به تکیلا رخ داد و در سال ١٩٩٨ بحران دوقلو از نوع روسی خود، به وقوع پیوست.
جالب توجه است که متوسط رشد تولید ناخالص داخلی اسمی برای چهار کشور مورد اشاره در دوره هفت ساله قبل از بحران؛ از ١٢ درصد در سال فراتر رفته بود. بنابراین، به شکل مرکّب، هر کشور تولید ناخالص داخلی خود را در سال ١٩٩۶ نسبت به سال ١٩٩٠ بیش از دو برابر کرده بود.
از این رو صندوق بین المللی پول اصطلاح پر زرق و برق "اقتصادهای معجزه گر" را در باره آنها به کار برد.
اما چنین رشدی به سادگی پایدار نبود، زیرا با رشد سریع پولی، کسری بزرگ حساب جاری و جریان‌های سرمایه، به‌ویژه از نوع کوتاه‌مدت آن، آغاز شد.
چندین توضیح جایگزین برای تشریح و توجیه این گونه بحران ها ارائه شده که به طور کلی، به سه مورد اشاره می گردد:
1. وجود ضعف‌های ساختاری و انحراف از سیاست‌ها؛ در اینجا یعنی سطوح بسیار بالای بدهی مبتنی بر ارزهای خارجی بر اساس نرخ‌های بهره متغیر، کاهش شدید جریان‌های ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و نرخ‌های بالای ارز؛
از آنجایی که رژیم‌های نرخ ارز عمدتاً با نرخ‌های تعیین‌شده توسط دولت میخکوب یا شبه میخکوب می‌شوند، ارزش‌گذاری‌های (واحد پولی ملی در مقابل دلار) بیش از ارزش ذاتی؛ صرفاً انحراف های ناشی از سیاست‌ها بودند.
2. مخاطره اخلاقی ناشی از ترکیبی از عدم تقارن اطلاعاتی(Information Asymmetry) ، تضمین های ضمنی و عدم شفافیت.
وجود پیوندها یا زد و بندهای سیاسی-تجاری (میان نهادهای عمومی و خصوصی)، مشکلات انتخاب نامطلوب (Adverse Selection) را تشدید کرد و اقتصادهای زیربنایی را آسیب پذیر کرد. این آسیب‌پذیری‌ها تا زمانی که بحران آشکار نشد، پنهان مانده بود.
3. معکوس شدن جریان سرمایه و عدم نقدشوندگی ناشی از آن.
هنگامی که بدهی خارجی کوتاه مدت به سرعت افزایش می یابد، زمانی که توانایی یک کشور در تسویه بدهی های کوتاه مدتِ معوق؛ مشکوک به نظر می رسد، ماشه بحران کشیده می شود. اگر شکاف های زیادی در موجودی دارایی های مالی نقد و ذخایر ناخالص وجود داشته باشد در حالی که نرخ ارز میخکوب شده باشد، این مساله؛ آسیب پذیری ایجاد می کند. با توجه به چنین عدم تعادلی، یک شوک ناگهانی می تواند به سرعت ذخایر را تخلیه کرده و نرخ ارز ثابت را ناپایدار کند.
درس هایی که آموخته شد:
برای سیاست‌گذاران، این بحران؛ یک درس عبرت بود. درس‌های زیادی به آنها آموخت و مهم‌تر از آن، فرصتی را برای آنها فراهم کرد تا اصلاحاتی را که می‌دانستند مورد نیاز است اما نخبگان سیاسی حاکم، مقاومت می‌کردند را انجام دهند.
1. اولین درسی که آموخته شد این بود که شفافیت و افشای خوب اطلاعات؛ بهترین پادزهر در برابر حملات سفته جویانه است که از عدم شفافیت و شکاف های اطلاعاتی تغذیه می کند. دوره پس از بحران، شاهد تولید و انتشار اطلاعات مرتبط و به موقع؛ به ویژه در حوزه بانکداری و مالی بود.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment