لازمهی فمینیستبودن: ضدیت با جنگ و بیعدالتی یا نزدودنِ موی بدن؟
سپیده جدیری
پایان یافتن جنگ ویتنام در دههی ۱۹۷۰ در حکم یک پیروزی بزرگ و تاریخی برای فعالان ضدجنگ بود، چرا که اگر فشارهای آنان نبود، این جنگِ بیست سالهی نابرابر سر تمام شدن نداشت. عدهای مقاومت مثالزدنی ویتنام شمالی مقابل حملات و بمبارانهای مداوم آمریکا را عامل کوتاه آمدن آمریکا و عقبنشینی سربازانش از خاک ویتنام میدانند اما اسناد تاریخی چیز دیگری میگوید: آنچه جنگطلبان آمریکایی را به زانو درآورد و باعث شد مذاکرات صلحی که یک دهه پیش از آن از سوی آمریکاییها رد شده بود از سر گرفته شود، اعتراضات پیگیر مخالفان جنگ در سراسر آمریکا بود. در این میان، فمینیستهای آمریکایی نیز مانند سایر فعالان نقش برجستهای در آن صلح تاریخی داشتند. در عین حال، تبادل آراء میان فمینیستهای آمریکایی و زنان ویتنامی چه در طول جنگ و چه در خلال فرآیند صلح، به گسترش تفکر فمینیستی و افزایش هواداران این تفکر در سراسر آمریکا کمک بزرگی کرد.
در اواخر دههی شصت و اوایل دههی هفتاد میلادی، جنبش فمینیسم مسیری را طی کرد که در مجموع، چندان به نفع اهداف جنبش نبود: جداسازی نحلههای مختلف فمینیسم از یکدیگر و نامگذاری آنها تحت عناوین «رادیکال»، «سوسیالیست» و «لیبرال» در موج دوم فمینیسم، لطمههای جبران ناپذیری را به اتحاد فمینیستها وارد کرد. اما چیزی که در این میان، تمام این نحلهها را با وجود تمام اختلافها و تفاوتهایشان دوباره با هم متحد کرد، مسئلهی «جنگ» بود.
سینتیا کوکبرن فمینیست بریتانیایی و از فعالان جنبش بینالمللی زنان حامی صلح که در سپتامبر سال قبل درگذشت، در مقالهای با عنوان «جنگ چه نوع فمینیسمی به وجود میآورد؟» از یافتهی مهمی پرده برمیدارد: «فمینیسمی که با جنگ ضدیت دارد، تقریبا تمام نحلههای فمینیسمی را شامل میشود که از کورهی آهنگریِ جنگ بیرون آمده است.» و توضیح میدهد: «هنگامیکه به دنبال شناسایی نوعی از فمینیسم بودم که به عنوان پاسخی به خشونتِ نظامیگری و جنگ شکل گرفته است، دیدم که ردپای هر سه نحلهی فمینیسم در آن به چشم میخورد؛ نه در رقابت با هم بلکه در هم تافته و یکی شده با هم.»
در زمانهای که هم شاهد افزایش خشونت مستبدین حاکم بر ایران هستیم، هم تحریمهای اقتصادی آمریکا، در همراهی با فساد روزافزونِ حاکمیت و بیماری فراگیر، حیات مردم ایران را نشانه رفته است و هم احتمال آغاز جنگی بین آمریکا، متحدینش و ایران هر لحظه بیشتر قوت میگیرد، شماری از فعالان ایرانی حوزهی زنان که در فضای مجازی حضور موثری نیز دارند – مشخص نیست از سر بیتفاوتی یا از روی ترس – در مجموع با عملکرد خود، مخالفت با جنگ، تحریم و سرکوب را که در این شرایط، قاعدتا میبایست به اولویتهای اصلی مبارزات فمینیستهای ایرانی تبدیل میشد، هر چه بیشتر به حاشیه بردهاند.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/75584