حضور نظامی در آذربایجان پایگاه دیگری در اختیار اسرائیل قرار داد برای انجام مأموریتهای نجات هوایی در صورت سقوط خلبانان و همچنین مواضعی برای جاسوسی از ایران.
اسرائیل از دیرباز آذربایجان را شریک استراتژیک خود در مبارزه با ایران میداند و مقدمات، هفتهها قبل از حملات آغازین جنگ شروع شد. دو منبع آگاه از برنامهها به سیانان گفتند که در اواسط ژانویه، همزمان با (سرکوب خشونتبار اعتراضات گسترده در ایران) توسط این کشور، اسرائیل یک عملیات مخفی در امتداد مرز آذربایجان و ایران تدارک دید. این منابع این عملیات را به عنوان یک اقدام مقدماتی توصیف کردند که زمینه را برای گامهای بعدی با نصب دستگاههای شنود و تجهیزات اطلاعاتی در منطقه فراهم میکرد.
اسرائیل قصد داشت این عملیات را به عنوان مقدمه حملات قطعی شده به ایران در اواسط ژانویه انجام دهد. اما دونالد ترامپ رئیسجمهور وقت آمریکا در آخرین لحظه آن حملات را لغو کرد و گفت ایران موافقت کرده است که (کشتار تظاهرکنندگان) را متوقف کند.
اما اسرائیل به تنهایی ادامه داد.
نیروی هوایی اسرائیل به استقرار جتهای رادارگریز و نیز "نیروهای ویژه به عنوان بخشی از عملیات ایجاد این پایگاه ها" استفاده کرد(ادامه داد) ، زیرا رهبری سیاسی اسرائیل معتقد بود مذاکرات بین آمریکا و ایران محکوم به شکست است. این پایگاه اطلاعاتی به ابزار دیگری برای اسرائیل تبدیل شد تا اطلاعاتی درباره تحرکات و تأسیسات نظامی ایران جمعآوری کند و همچنین احتمالاً هشدار اولیه از پرتاب موشکها ارائه دهد.
کمتر از دو هفته بعد، گیدعون ساعر وزیر خارجه اسرائیل از باکو بازدید کرد و با رئیسجمهور و سایر مقامات ارشد آذربایجان دیدار کرد. در مه ۲۰۲۵، آذربایجان همچنین میزبان مذاکرات مستقیم نادر بین اسرائیل و سوریه بود.
یکی از منابع گفت که یکی از عملیاتهای کلیدی انجام شده از آذربایجان، ترور رحمان مقدم در ۴ مارس بود، کسی که رئیس بخش اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود و اسرائیل گفت او مسئول طراحی ترور دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۴ بود. یک روز بعد، پهپادها به فرودگاهی در نخجوان، بخش خودمختار آذربایجان، حمله کردند و به ساختمان ترمینال آسیب زدند و چند نفر را زخمی کردند. الهام علیف رئیسجمهور آذربایجان ایران را مقصر دانست و آن را «اقدامی تروریستی»، «زشت، بزدلانه و بیشرمانه» خواند. ایران حمله با پهپاد را رد کرد.(دردا و دریغا وطن من وطن من!)
در ۶ مارس، سرویس امنیت دولتی آذربایجان اعلام کرد که توطئه سپاه برای حمله به زیرساختهای حیاتی و همچنین اهداف اسرائیلی و یهودی را خنثی کرده است. هفتهها بعد، اسرائیل علناً اذعان کرد که این یک عملیات مشترک با اسرائیل شامل موساد، ارتش اسرائیل و سازمان امنیت داخلی (شینبت) بوده است.
اسرائیل و آذربایجان روابط نزدیکی در زمینه منافع تجاری و نظامی دارند. باکو سهم بزرگی از نفت خود را در اختیار اسرائیل قرار میدهد. در مقابل، اسرائیل سلاحهای پیشرفته به آذربایجان میفروشد که برخی از آنها در مناقشات قرهباغ کوهستانی در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۲۰ علیه ارمنستان استفاده شد. آذربایجان همچنین اولین کشور خارجی بود که در سال ۲۰۱۶ سامانه دفاع هوایی گنبد آهنین اسرائیل را خریداری کرد.
گرشون کوگان، متخصص ایران در مرکز مطالعات استراتژیک بگین-سادات، پیش از آغاز جنگ با ایران نوشت: «استراتژی اسرائیل در آذربایجان عمداً با پروفایل اندک (بروز اندک) باقی میماند و متکی بر انتقال تسلیحات، همکاری اطلاعاتی و وابستگی متقابل فناورانه بلندمدت در بخش امنیتی است.»
به گفته جاشوا کوچرا، تحلیلگر ارشد گروه بحران، این رابطه همچنین به آذربایجان دسترسی به یک منبع حیاتی دیپلماتیک میدهد و به باکو اجازه میدهد از لابی اسرائیل در واشنگتن استفاده کند.
کوچرا گفت: «آذربایجان به طور فزایندهای تلاش میکند خود را به عنوان یک قدرت منطقهای مطرح کند، و این شامل نقش پل ارتباطی گهگاه بین اسرائیل و کشورهای عربی و دیگر کشورها میشود.»
کوچرا افزود: «اگر اسرائیل ابزاری در کمک به آذربایجان برای مقابله با تلاشهای بیثباتکننده سپاه باشد، بسیار مخفیانه است.»
@zahrdaroo