مناره ی چهل دختران و بخت گشایی

مناره چهل دختران از بناهاي عهد سلجوقي و ساخته شده در اولين سال قرن ششم هجري در منتهي‌اليه شمالي محله جوباره از محلات قديمي اصفهان و محل قديمي سكونت يهوديان واقع شده است.
ساكنين اطراف اين مناره آن را به نام گارلند هم مي نامند. حدود اوايل قرن بيستم مسيحي در يكي از خانه هاي مجاور اين مناره يكي از مبلغين انگليسي پروتستان مذهب به نام گارلند (J.L.Garland) سكونت داشته و كار رسمي او تبليغ يهوديان اصفهان به آئين مسيحيت بوده است. وي زبان فارسي را بخوبي صحبت مي كرده و مدت مديدي در اين محل ساكن بوده است و بر اثر تبليغ او عده اي يهودي مسيحي شده اند. گارلند پس از وفات در قبرستان ارامنه مدفون شده است. عمارتي كه محل سكونت او بوده است هنوز به نام عمارت گارلند ناميده مي شود.

اين مناره در حدود 21 متر ارتفاع دارد ولي به نظر مي‌رسد كه قسمتي از نوك مناره از بين رفته باشد. پنجره بزرگي در قسمت بالاي منار و در ثلث دوم بدنه آن رو به سمت جنوب قرار دارد. دهانه اين پنجره به شكل مربع مستطيل است و قسمت بالاي آن از چوب و در طرفينش ستونهاي گرد كوچكي است كه نيمي از آنها در داخل ديوار مناره قرار دارد.
کتیبه فوقانی مناره به خط کوفی آجری برجسته بر زمینه آجری پنج آیه اول سوره طه نوشته شده است.

علت نام‌گذاری این منار به «چهل دختران» به طور کامل روشن نیست اما می دانیم که این نام را در برخی دیگر از شهرهای ایران همچون قم، تهران، سمنان، شاهرود، یزد، نایین و دامغان در دوره‌های مختلف تاریخی بر شماری از بناهای آرامگاهی یا زیارتگاهی نهاده‌اند.

همچنین در اصفهان قدیم دست‌کم چهار مکان دیگر به این نام خوانده می‌شدند که همگی در گورستان‌ها و یا در نزدیکی آن‌ها بوده‌اند. همچنین روشن است که این نام، ترکیبی از عدد «چهل» به نشانه تقدس است.

 بنابراین بعید نیست که نام چهل دختران را به واسطه نزدیکی این منار با آرامگاه یا بقعه‌ای ستوده به همین نام بر مناره نهاده باشند که به احتمال زیاد آرامگاه یا زیارتگاهی زنانه متعلق به عهد سلجوقي بوده است. 

داستان های جالبی در مورد این مناره بیان میشود، گویا در گذشته اهالی اصفهان اعتقاد داشته اند که این مناره بخت دختران را باز می کند، رسمی در گذشته رواج داشته به این شکل که دختران دم بخت یا یه کم از زمان بختشون گذشته مقداری گردو می خریدند و در پای و پله های این منار گردو ها را شکسته و همراه کشمش به عابران و مردم تعارف می کردند تا بختشان برای ازدواج باز شود.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment