افعال غیرشخصی
افعال غيرشخصي: فعلهاي كمكي هستند كه شخص و شمار آنها ملموس و مشخّص نيست.
فعلهاي غيرشخصي با مصدر يا بن ماضي فعل اصلي ميآيند:
فعلهاي كمكي غيرشخصي + فعل اصلي به صورت مصدر يا بن ماضي
مثلاً:
هركسي را نتوانگفت كه صاحبنظر است
عشقبازي دگر و نفسپرستي دگر است
⛔️فعلهاي كمكي غيرشخصي كه امروزه هنوز از رونق نيفتادهاند، عبارتاند از:
۱) بايستن (بايد، نبايد، ميبايد، نميبايد)
مثال: بايدرفت، نبايدخواند، او را ميبايدشناخت، آن راز را نميبايدگفت.
۲) توانستن (ميتوان، نميتوان، بتوان، نتوان)
مثال: اين رمان را ميتوانخواند. اين آب را نميتوانخورد. او را بتوانشناخت. شايد نتوان آن را خواند.
۳) شدن (ميشود، نميشود، ميشد، نميشد، بشود، نشود)
مثال: ميشود از اين خانه رفت. او را نميشودشناخت. او را ميشدشناخت. كسي را نميشدشناخت. اگر بشودنوشت. شايد نشودگفت.
فعلهاي كمكي غيرشخصي ميتوانند از فعل اصلي فاصله بگيرند؛
مثال: بايد بهسرعت و بهعجله از اين شهر رفت. (فعل: بايدرفت)
⛔️ فعلهاي كمكي و غيرشخصي؛ گاهي شناسه «ـَد» دارند ولي هيچگاه نه فعل كمكي غيرشخصي و نه فعل اصلي كه همراه آن ميآيند شناسهي نميگيرند؛ چون به شخص خاصّي اشارهندارند و اگر هر دو فعل كمكي و اصلي شناسه بگيرند ديگر يك فعل نيستند، به مثال زير توجّهكنيد:
⛔️ بايدرفت (يك فعل، يك جمله) ميتوانم بروم (دو فعل، دو جمله)
✅فعلهاي كمكي غيرشخصي كه شناسه «ـَ د» دارند:
بايد (باي + ـَ د)، نبايد (نـ + باي + ـَ د)، ميبايد (مي + باي + ـَ د)، نميبايد (ن + مي + باي + ـَ د)، ميشود (مي + شو + ـَ د)، نميشود (ن + مي + شو + ـَ د)، بشود (بـ + شو + ـَ د) نشود (ن + شو + ـَ د).
⛔️ فعلهاي غيرشخصي در ساختمان فعل تأثيري ندارند؛ يعني، خودشان بهتنهايي فعلِ مركّب يا پيشوندي نميسازند.
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan