دوراهی معیوب و فساد انگیز پیش روی بنگاه های کوچکمعضل بسیار وخیم و فاجعه بار دیگری که مانع رشد واقعی و سالم بنگاه های اقتصادی کوچک میگردد، نابرابری شرایط آنها در اقتصاد کشور است. بنا به تجربه دریافتهام که ساختارهای اقتصادی ناکارآمد و دولتمحور، بستر لازم برای سوء استفاده و سودجویی برخی صاحبان کسب و کارهای خُرد از طریق اتصال رانتی به سازمانها و مسئولان دولتی فراهم میکنند.
این بستر را میتوان با اندکی اغماض در مورد تمام کسب و کارهای خُرد که خواهان افزایش بازدهی و رشد خود هستند به صورت یک دوراهی شوم توصیف کرد.
راه اول کسب و کارهای خُرد برای افزایش سودآوری، عضویت مسئولان ذینفوذ دولتی و نمایندگان مجلس یا بستگان و نزدیکان این افراد در ساختار مدیریت بنگاههای کوچک است.
این روشی است که میتوان با آن منافع شرکت را با منافع دولتیهای رانتجوی دارای نفوذ و قدرت گره زد و یک شب ره صد ساله رفت و در قراردادها و مناقصه ها و مزایده های چرب و شیرین دولتی از رانت اطلاعاتی و توصیه ها و امضاهای طلایی بهرهمند شد.
حضور افراد ذینفوذ دولتی در هیات مدیره بنگاههای خُرد از یک سو برنده بودن آنها را در قراردادهای پر منفعت سازمانها و شرکتهای دولتی و شبهدولتی تضمین میکند و از سوی دیگر اگر سرمایههای به دست آمده از این طریق به جای عمل به تعهدات و قراردادها، از بازارهای واسطه گری همچون ارز طلا و مسکن و ... سردرآورد، برخورد قانونی جدی در انتظار سودجویان نخواهد بود.
در واقع بنا به تجربه و مشاهدات شخصی، بسیاری از کسب و کارهای خُردی که در کشور ما رشد غیر مترقبهای را تجربه کردهاند رشد خود را مدیون استفاده از رانت و نفوذ در قراردادهای دولتی و سوق دادن نقدینگی و سرمایه حاصله به بازارهای دلالی هستند. البته هستند محدود کسب و کارهایی که بدون استفاده از بستر رانت از طریق موفقیت میپیمایند اما تعداد آنها بسیار معدود است.
راه دوم بنگاههای کوچک برای رشد و درآمدزایی، فروش سهم خود به شرکتهای دولتی و تعاونیهای بزرگ و چند منظوره زیرمجموعه شرکتها و سازمانهای دولتی و به طور خلاصه ؛ قرار گرفتن زیر لوای شرکتها و سازمانهای دولتی است.
تبدیل شدن به شرکتهای تابعه سازمانها و شرکتهای دولتی، روشهای پیچیدهای دارد که به راحتی قابل کشف نیست ولی نهایتا چرخه ای معیوب از توزیع ناعادلانه فرصتها در اقتصاد کشور ایجاد میکند که علیه رشد سالم کسب وکارهای کوچک است.
http://www.citna.ir/news/244543