چرا ترامپ پیروز شد؟
طبقهُ نخبهُ حاکم آمریکا، خصوصاً حزب دموکرات، هنوز متوجه عمق نفرت مردم عادی سفیدپوست از خود نشده است. ترامپ هم درست به اندازهُ مردم آمریکا از طبقهُ نخبه نفرت دارد، چون طبقهُ نخبه هیچ وقت ترامپ را از خودش ندانست. همین نفرت فصل مشترک ترامپ و طرفدارانش است. شاید تنها چیز واقعی در شخصیت ترامپ همین نفرت او از نخبگان است. مردم هم این نفرت را حس میکنند و تصور میکنند او وضعیت آنها را بهتر از سایر رجال سیاسی درک میکند و دلسوز آنها است.
دستاوردهای بایدن کم نبود، تیم او اقتصاد را خوب اداره کرد، تورم کاهش یافت، و کشور به اشتغال کامل دست یافت. آنها انتظار داشتند مردم آمریکا با حمایت از آنها به این توفیق پاداش بدهند، ولی چنین نشد. بخشی از مشکل، خود بایدن بود. او پیرتر از آن بود که به رقابت انتخاباتی بپردازد و دستاوردهایش را به رخ مردم بکشد. در عین حال قیمت بعضی کالاهای اساسی مثل کرایهخانه کماکان بالا ماند و مردم حس نمیکردند تورم کنترل شده است. بایدن دیر از انتخابات کنار کشید، و فرصت کافی برای برگزاری انتخابات داخلی برای انتخاب کاندیدای دموکرات باقی نماند. کامالا هریس نتوانست در فرصت کمی که داشت بین خودش و بایدن، که محبوب نبود، فاصله ایجاد کند یا سیاستهای خودش را ارائه کند. مردم او را ادامهُ بایدن میدانستند. کامالا هریس تجسم همهُ آن چیزهایی بود که بسیاری از آمریکاییها از آن هراس دارند، یعنی یک زن تحصیلکردهُ رنگینپوست بیفرزند. مردم آمریکا از ادامهُ سیاست خارجی مداخلهگرایانهُ آمریکا خسته شدهاند و تصور عمومی این بود که هریس به این سیاست خاتمه نخواهد داد. همهُ اینها به نفع ترامپ تمام شد.
تبعات پیروزی ترامپ برای دنیا چیست؟
۱. ترامپ غیرقابل پیشبینی خواهد بود. او این رفتار را نقطهُ قوت خود میداند. او گزارشهای کارشناسان را نمیخواند، به حرف مشاوران گوش نمیکند، معلوم نیست کدام بخش از حرفهایش رجزخوانی است و کدام برنامهُ عمل، و روشن نیست اساسا چقدر به مسائل سیاست خارجی خواهد پرداخت. کسانی که تاکنون معرفی کرده است مخالف سرسخت چین و مدافع بیچونوچرای اسرائیل هستند. اینها هیچ کدام پایگاه مستقل از ترامپ ندارند و موقعیتشان بستگی به ترامپ دارد، پس گوش به فرمان او خواهند بود و با او مخالفت نخواهند کرد.
۲. هژمونی لیبرال، یعنی این ایده که ایالات متحده دنیا را به سمت لیبرال دموکراسی هدایت خواهد کرد و حقوق بشر و نهادهای لیبرال همه جا حکمفرما خواهد شد، مرده است. تلاش بایدن و تیمش برای احیای آن شکست خورده است.
۳. با وضع تعرفههای تجاری جدید و افزایش تعرفههای موجود، جنگ اقتصادی آغاز خواهد شد. عدهای از ثروتمندان ِ نزدیک به ترامپ با این سیاست مخالفاند. ولی اگر ترامپ این جنگ را تشدید کند، قیمت کالاها در همه جا افزایش مییابد و همه فقیرتر میشوند.
۴. گرفتاریهای اروپا تشدید خواهد شد. ترامپ با اتحادیهُ اروپا مخالف است. با واحدهای کوچک بهتر کنار میآید تا واحد بزرگی مثل اتحادیهُ اروپا. در میان اطرافیانش کسی مثل ایلان ماسک با سیاستهای نظارتی اروپا مخالف است. خروج از ناتو بعید است. اما او مدام به متحدان اروپایی حمله خواهد کرد. رفتار او باعث دلسردی متحدان خواهد شد.
۵. اوضاع اوکراین رو به وخامت خواهد گذاشت. ترامپ مشکلی نخواهد داشت اگر پوتین بخشی از اوکراین را برای همیشه اشغال کند و باقی آن را به صورت مخروبهای درآورد که گر چه ظاهراً مستقل است ولی هیچوقت به ناتو نخواهد پیوست. اگر این اتفاق بیفتد، او خود را مستحق جایزهُ صلح نوبل خواهد دانست.
۶. بحران خاورمیانه ادامه خواهد یافت. ترامپ برای قربانیان غزه تره هم خرد نمیکند، فشار حداکثری بر ایران را از سر خواهد گرفت، و دست اسرائیل را باز خواهد گذاشت تا کرانهُ غربی را به خاک خود ملحق کند و فلسطینیها را از آنجا بیرون براند. او نیرو به خاورمیانه نخواهد فرستاد، ولی حملهُ هوایی امریکا به تاُسیسات اتمی ایران غیرقابلتصور نیست. تنها مانع در این میان، دخالت محمد بن سلمان است که پیش ترامپ نفوذ دارد. بعید نیست ترامپ به دیدار با رهبران ایران تمایل نشان دهد، اما چون حوصله و دقت کارهای جدی دیپلماتیک ندارد، نتیجهای از این قبیل اقدامات حاصل نخواهد شد.
۷. میشود گفت خصومت با چین تنها سیاستی است که هر دو حزب در واشنگتن بر سر آن توافق دارند. اما احتمال این که ترامپ با تایوان و سایر متحدان آسیایی آمریکا وارد مناقشه شود کم نیست. و این یکی از تناقضهای درونی سیاست آمریکا در دوران ترامپ است، چون اقتضای مقابله با چین تقویت رابطه با متحدان منطقهای است. چینیها نگران افزایش تعرفههای تجاری خواهند بود، ولی میدانند ترامپ سیاستمدار توانایی نیست و توان وارد کردن لطمهُ جدی به آنها را ندارد. چینیها از تخریب رابطهُ آمریکا و متحدان آسیاییاش استقبال میکنند.
#هومن_پناهنده
@gashthaa