گفته‌اند( بیشتر به افسانه می¬ماند) در دعوای روس و انگلیس بر سر چای، زمانی انگلیسی ها اهل فتوی را به نجس دانستن قند روسی وادار کردند تا شکر انگلیسی جا بیفتد بعد پول و زور روسها توانست اهل سنت را به فتوای غسل قند در استکان چای برای پاکی وادار کند: رابطه مسالمت¬آمیز دین، سرمایه‌داری و تجارت به اینجا رسید که قرنهاست در بسیاری از نقاط ایران تا زمانی که قند را در استکان چای شستشو ندهند و بر زبان آب نکنند چای دست نخورده و سرد برجای می¬ماند.

اما قهوه و چای و کافئین، کارکردی بیش از این داشت و رواج و گسترش این نوشیدنی¬های کافئین دار(مثل شکلات که از کلمبیا و آمریکای جنوبی آمد) مناسبات دیگری هم داشت. آن زمان دوره انقلاب صنعتی اروپا بود و نیاز به کار بیشتر و مسابقه¬ای برای ثروت و رفاه بیشتر در غرب جاری بود. نوشیدنی غالب آن دوره آبجو تقطیر شده بود که برای کارگران هم آب بود،هم نان مایع و هم تسلی بخش سختی کار. اما خیلی زود قهوه جای آبجوی میان‌وعده کارگری را گرفت. در واقع نوشیدنی که کارگر را کم رمق می¬کرد جایش را به قهوه داد تا کارگر سرحال شود، بیشتر و بهتر کار کند و انقلاب صنعتی رونق یابد.

مهارت، دقت و آینده نگری غرب در تجارت و پیشرفت و فراهم آوردن آسایش برای شهروندانش در قرن نوزده بدیع و البته رهایی بخش و پرمنفعت برای دیگر کشورها بود. به واقع سرمایه¬داری و پول توانست با قدرت، جنگ¬افزار و وسایل حمل و نقل پیشرفته هر آنچه که می¬خواست در زمین بکارد( چای و قهوه) آن هم در هر کجای جهان، حتی به زور سلبِ مالکیت از مالکان پیشین، و هر جای کره زمین که نیاز بود بفروشد. با این توانایی می¬توانست درخواست جدید،نیاز جدید، ایدئولوژی جدید و حتی انسان جدیدی بیافریند و از آن سود ببرد. اما اینها برای ملت تن¬پرور خاورمیانه محلی از اعراب ندارد زیرا که صنعتی شدن زحمتی بود که هیچ¬گاه در خاور میانه¬ی پر از نفت کسی سراغش را نگرفت.