یادی از اقتصاد سیاسی دهه شصت و استمبادی در باب آینده

| امیرحسین خالقی

«بازاری ها تقریبا در اولین روزهای بعد از انقلاب تمام نهاد های اقتصادی را گرفتند. ۲۷ بهمن ۱۳۵۷ یک هفته بعد از انقلاب، اتاق بازرگانی را به تصرف خود درآوردند و در همان شورای انقلاب امتیاز ویژه تأسیس سازمان اقتصاد اسلامی را که درواقع نوعی بانک بود به دست آوردند. درحالی که همان شورا همه بانک ها را دولتی کرده بود به آنها یک بانک پیشکش کرد. در همان سال هم مبلغی نزدیک ۳ میلیارد تومان وام را مصوب کرد تا این سازمان بین صندوق های قرض الحسنه زیرمجموعه خود تقسیم کند. بنیاد مستضعفان و کل وزارت بازرگانی در اختیار این گروه قرار گرفت.

شرکت بازرگانی دولتی را اساسا این گروه شکل داد، شرکت اقتصادی کمیته امداد امام را این گروه شکل داد، به ستاد داخلی بنیاد شهید رفتند. این گروه در همه جا حضور پیدا کرد و اگر تا پیش از انقلاب کاملا از قدرت بوروکراتیک و رسمی فاصله می گرفتند، این دفعه در قدرت بوروکراتیک و رسمی نشستند. به همین دلیل است که برخی از کارشناسان بر این باورند که تمرکز اقتصادی - سیاسی دوباره و به شکل دیگری بازتولید شد».

این بخشی از کتاب جدید بهمن امویی با عنوان «چگونه می توان یک کشور را دزدید» است؛ البته گفتنی است که بعد از جنگ ماجرا به شکل متفاوتی پیش رفت که نقطه عطف آن ظهور محمود خان احمدی نژاد بود؛ آن زمان یکی از اعضای بلندپایه حزب موتلفه اسلامی به چهره ای از اصطلاح طلبان (چپ های اسلامی) گفته بود شما را با سروصدا حذف کردند ما را بی سروصدا! بعد از ماه عسل نفتی، وضع تحریم های فلج کننده از سال 2012 به این سو هم تحولی اساسی بود که مناسبات اقتصادی-سیاسی را تغییر داد.

با بالا گرفتن تنش های میان امریکا و چین و ماجرای جنگ اوکراین امیدهایی در دل تهران ایجاد شده است ولی فعلا کسی پا پیش نمی گذارد و منتظرند ببیند اوضاع داخلی به کجا می رسد و چه تحولاتی در پیش است؛ وضع یانکی جماعت هم فعلا خرابتر از اینهاست که برنامه مشخصی برای ایران داشته باشند؛ باید دردهای داخلی را درمان و خود را بازآفرینی کند (چیزی که به پیش بینی جرج فریدمن باید در سال 2028 منتظرش باشیم). اما انتخاب آتی و به قدرت رسیدن ترامپ یا یک جمهوری خواه دیگر فشار بر تهران افزایش خواهد داد. خلاصه کنم بزرگواران، خبرهای خوبی نمی رسد و ظاهرا کاری هم از کسی برنمی آید و ما محکوم به نظاره از دست رفتن فرصت های توسعه ایرانیم! ان شاء الله که همه این حرف ها غلط باشند، والله اعلم.

✅ @karkhone

Comments

Be the first to add a comment