حکمرانی مترقی آب در دوره ساسانی
در تقسیم آب رودخانه ها بزرگترین اقدامات توسط پادشاهان ساسانی برداشته شد و تقسیم آب رودخانه ها یکی از مهمترین وظایف فرمانداران و حکام ایالات گردید.
به جهت اهمیت استراتژیک آب، در دوره ساسانی دیوانی خاص با نام «دیوان کاست افزود» تشکیل شده و کار حکمرانی آب مدیریت می کردند.
در این دیوان دارنده های حقابه در دفتری نگهداری شده و نام هرکسی که مقداری آب داشت و یا میخرید و می فروخت یادداشت می شد..وظایف این دیوان عبارت بود از
1. نگرش بر ساختن خرندها و بندهای بر روی رودخانه. هرجا که رویه کشتزارها از تراز آب رودها زیاد بلند نیست و در هنگام خیزش سیلابها می تواند از بستر رود بیرون آید و زمین های کشاورزی گود را به باتلاق های زیانمند بدل کند.
2. نگرش بر ساختن هرگونه بند و شادروان (سدهایی که جلو رودخانه ها می بستند تا تراز آب رودخانه بالا آورند ) بر رودخانه ها و کانال ها برای بالا آوردن تراز آب رودها
3. نگرش بر کندن کانال ها و شاخه های آنها برای رسانیدن آب رودخانه ها به کشتزارها.
4. نگرش بر ساختن آب رودها و شترگلوها برای گذرانیدن آب کانال یا جوی از پهنای کانال دیگر یا دره ها در میانه راه.
5. نگرش بر کندن بالشت ها برای بازگردانیدن آبهای فزونی از کشتزار ها به بستر رودخانه اصلی یا دریاچه یا دریا با لایروبی کردن آنها.
6. نگهداری همه دستگاههای آبیاری در سراسر قلمرو به گونه ای که هر سازمان وظیفه خود را نیز انجام دهند.
7. ثبت و نگهداری همه حقابه ها در سراسر کشور و گرفتن آب بهای هر کشتزار بر پایه پیشینه و عرفی که روان بوده است. /سهم ارزشمند ایران در فرهنگ جهان، عبدالحمید نیرنوری، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
🆔 @RuralWomenIssues 👩🌾